Thêm động lực từ các “tân binh”
Theo các nguồn tin từ thị trường, 2 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ mới - một do do VPBank thành lập và một là dự kiến hình thành sau thương vụ M&A của Asahi Life tại Việt Nam - đang rốt ráo tuyển dụng nhân sự ở nhiều vị trí then chốt. Động thái này cho thấy sự chuẩn bị nghiêm túc của doanh nghiệp trước thời điểm chính thức đi vào hoạt động, đồng thời đặt ra kỳ vọng góp phần tạo ra một chu kỳ sôi động mới cho thị trường bảo hiểm nhân thọ sau giai đoạn khó khăn vừa qua.
Được biết, hồi đầu năm 2025, Hội đồng quản trị VPBank đã thông qua phương án góp vốn thành lập công ty con trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ, với vốn điều lệ dự kiến lên tới 2.000 tỷ đồng, cho thấy ngân hàng này đang lựa chọn hướng đi chủ động và dài hạn trong việc phát triển mảng bảo hiểm, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào các mô hình hợp tác bancassurance truyền thống. Động thái này diễn ra trong bối cảnh thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam bước vào giai đoạn điều chỉnh mạnh cả về khung pháp lý lẫn hành vi tiêu dùng.
Sau giai đoạn tăng trưởng nóng, các vấn đề liên quan đến minh bạch thông tin, chất lượng tư vấn và niềm tin của khách hàng đã buộc các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ phải tái cấu trúc mô hình hoạt động. Bởi vậy, việc thành lập doanh nghiệp bảo hiểm “in-house” sẽ giúp VPBank nâng cao mức độ kiểm soát đối với chuỗi giá trị bảo hiểm, từ thiết kế sản phẩm, quản trị rủi ro đến tổ chức phân phối và dịch vụ hậu mãi. Đây là yếu tố then chốt khi trách nhiệm của tổ chức phân phối, đặc biệt là ngân hàng, ngày càng được siết chặt theo quy định mới.
Quy mô vốn điều lệ ở mức cao của công ty con mới cho thấy tham vọng của VPBank không chỉ dừng ở việc bổ trợ cho hoạt động ngân hàng bán lẻ, mà còn hướng tới xây dựng một trụ cột kinh doanh có khả năng vận hành độc lập và cạnh tranh trên thị trường bảo hiểm nhân thọ. Việc định hướng triển khai các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ cơ bản, bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm liên kết chung cũng phản ánh chiến lược ưu tiên các nhu cầu bảo vệ thực chất, thay vì theo đuổi tăng trưởng ngắn hạn bằng các sản phẩm phức tạp.
Trong một động thái khác, cũng trong năm qua, Công ty Bảo hiểm Asahi Life đến từ Nhật Bản đã hoàn tất thủ tục mua lại 100% cổ phần của MVI Life với giá trị ước khoảng 170 triệu USD, đánh dấu một bước đi đáng chú ý của khối doanh nghiệp bảo hiểm “xứ mặt trời mọc” tại thị trường Việt Nam. Không chỉ là thương vụ M&A đầu tiên ở nước ngoài của Asahi Life, giao dịch này còn phản ánh rõ sự dịch chuyển chiến lược của các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ Nhật trong bối cảnh thị trường nội địa đang dần bão hòa.
Trong kế hoạch quản trị trung hạn “Next A” giai đoạn 2024-2026, Asahi Life xác định tăng trưởng dài hạn sau năm 2030 phải dựa nhiều hơn vào thị trường nước ngoài, đặc biệt là khu vực châu Á - nơi vẫn còn dư địa lớn về bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm sức khỏe. Việt Nam - với quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa nhanh và nhu cầu bảo vệ ngày càng gia tăng, trở thành điểm đến phù hợp cho chiến lược này, bất chấp những biến động ngắn hạn của thị trường.
Đáng chú ý, Asahi Life không tiếp cận thị trường Việt Nam theo hướng “đánh nhanh” thông qua các thương vụ mua bán đơn thuần, mà lựa chọn lộ trình tích lũy từng bước. Từ việc hợp tác tư vấn, cung cấp giải pháp bán hàng qua điện thoại và nền tảng trực tuyến từ năm 2017, đến việc thành lập công ty con Asahi Life Consulting Việt Nam vào năm 2023, tập đoàn này đã xây dựng nền tảng vận hành, hiểu biết thị trường và mạng lưới đối tác trước khi chính thức bước vào lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm nhân thọ với tư cách chủ sở hữu doanh nghiệp.
Vì vậy, việc mua lại MVI Life mang ý nghĩa chiến lược nhiều hơn là mở rộng quy mô. Thương vụ này giúp Asahi Life nhanh chóng sở hữu giấy phép, hệ thống vận hành và đội ngũ tại chỗ, đồng thời tạo điều kiện để triển khai mô hình kinh doanh bảo hiểm nhân thọ theo định hướng riêng, kết hợp với kinh nghiệm phát triển sản phẩm và công nghệ của đối tác LivWell. Trong dài hạn hơn, đây là bước đi nhằm hình thành “trụ cột kinh doanh ở nước ngoài”, bên cạnh kênh nhân viên bán hàng truyền thống và hệ thống đại lý của Asahi Life.
Mục tiêu dài hạn và bài toán thực thi
Các mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu bình quân 10%/năm, nâng quy mô thị trường lên 3,3-3,5% GDP, hay đưa tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm nhân thọ lên 18% vào năm 2030… đều phản ánh mong muốn mở rộng thị trường theo hướng bền vững và bao trùm hơn.
Sự xuất hiện của các nhân tố mới cùng những bước đi chuẩn bị mang tính dài hạn đang đặt thị trường bảo hiểm nhân thọ vào một bối cảnh rộng hơn, gắn với các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và yêu cầu hiện thực hóa chiến lược của toàn ngành.
Các mục tiêu đặt ra trong Chiến lược phát triển thị trường bảo hiểm Việt Nam đến năm 2030 cho thấy kỳ vọng lớn của cơ quan quản lý và toàn ngành trong việc đưa bảo hiểm trở thành một trụ cột quan trọng của hệ thống tài chính. Việc duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu bình quân 10%/năm, nâng quy mô thị trường lên 3,3-3,5% GDP, hay đưa tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm nhân thọ lên 18% vào năm 2030… đều phản ánh mong muốn mở rộng thị trường theo hướng bền vững và bao trùm hơn.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở chỗ các chỉ tiêu này được đặt ra trong bối cảnh thị trường vừa trải qua một chu kỳ điều chỉnh mạnh, với niềm tin khách hàng suy giảm, kỷ luật bán hàng bị siết chặt và áp lực tuân thủ pháp lý ngày càng cao. Tăng trưởng 10%/năm không còn là bài toán mở rộng “bằng mọi giá”, mà đòi hỏi các doanh nghiệp bảo hiểm phải tái cấu trúc sản phẩm, đầu tư dài hạn cho hệ thống phân phối và nâng cao chất lượng tư vấn - những yếu tố cần thời gian và chi phí đáng kể.
Khoảng cách giữa mục tiêu và thực thi vì vậy trở thành điểm then chốt. Để đạt được mức phí bảo hiểm bình quân 5 triệu đồng/người vào năm 2030, thị trường không chỉ cần thêm người tham gia mới, mà còn phải thuyết phục khách hàng ở lại lâu dài với các sản phẩm có giá trị bảo vệ thực chất. Tương tự, mục tiêu tăng trưởng doanh thu bảo hiểm trên môi trường mạng bình quân 10%/năm sẽ khó khả thi nếu chuyển đổi số chỉ dừng ở khâu bán hàng, thay vì được triển khai đồng bộ ở tất cả các công đoạn, từ thẩm định, bồi thường… đến quản trị rủi ro.
Trong bối cảnh đó, cam kết của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV) và các doanh nghiệp hội viên chỉ có ý nghĩa thực chất khi được chuyển hóa thành các hành động cụ thể, nhất quán và có thể đo lường được. Nếu không thu hẹp được khoảng cách giữa mục tiêu và năng lực triển khai, các chỉ tiêu đến năm 2030 nhiều khả năng sẽ vẫn chỉ là “điểm đến kỳ vọng”, hơn là động lực dẫn dắt sự thay đổi của thị trường.
Trước đó, trao đổi với Báo Đầu tư Chứng khoán về triển vọng của thị trường bảo hiểm Việt Nam trong thời gian tới, CEO một doanh nghiệp bảo hiểm nhìn nhận rằng, thị trường đang bước vào một cuộc chuyển giao mang tính lịch sử. Trong ngắn hạn, thị trường vẫn sẽ phải đối mặt với những thách thức kéo dài và một tốc độ tăng trưởng có phần khiêm tốn. Đây là giai đoạn “gạn đục khơi trong” khi quá trình sàng lọc và tái cấu trúc diễn ra mạnh mẽ, nghiêm ngặt trên toàn hệ thống, cũng là một “khoảng lặng tích cực” cần thiết. Tuy nhiên, trong dài hạn hơn, bức tranh thị trường sẽ tươi sáng hơn khi niềm tin dần hồi phục. Khách hàng sẽ nhìn nhận sâu sắc hơn về giá trị thực của bảo hiểm, trong khi cả sản phẩm và đội ngũ tư vấn đều được nâng tầm, chuẩn hóa chuyên nghiệp.
“Trong chu kỳ phát triển mới hướng tới sự bền vững này, lợi thế cạnh tranh sẽ thuộc về những doanh nghiệp biết kiên định với chiến lược dài hạn, tuân thủ pháp luật và không ngừng đầu tư bài bản vào công nghệ cũng như con người để bắt nhịp với hơi thở của thời đại”, vị CEO này nhấn mạnh.