Cơ hội tăng sẽ chọn lọc hơn
Năm 2025, chỉ số VN-Index ghi nhận mức tăng ấn tượng 40,87%, nhưng nếu loại bỏ nhóm cổ phiếu họ VIN thì chỉ số này chỉ tăng khoảng 12 - 13%. Điều đó có nghĩa là phần lớn cổ phiếu có hiệu suất thấp hơn thị trường chung
Ông Michael Kokalari, Giám đốc Phòng Phân tích kinh tế vĩ mô và Nghiên cứu thị trường VinaCapital cho rằng, việc sử dụng phương pháp đầu tư “từ trên xuống” (top-down) để đầu tư vào VN-Index là khá rõ ràng, nhưng đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam còn đòi hỏi khả năng chọn lọc cổ phiếu theo phương pháp “từ dưới lên” (bottom-up). Năm 2026, nhiều khả năng sẽ tiếp tục là một năm mà các nhà đầu tư theo trường phái cơ bản sử dụng cách tiếp cận chọn lọc khi thị trường được định hình là “bức tranh ghép của các yếu tố đặc thù”.
Tương tự, nhóm chuyên gia SSI Research nhận định, năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ chuyển từ giai đoạn phục hồi trên diện rộng sang giai đoạn dẫn dắt có chọn lọc. Năm nay được dự báo là thời điểm dành cho các nhà đầu tư tập trung vào sức bền lợi nhuận, kỷ luật định giá và các động lực tăng trưởng mang tính toàn diện, thay vì chỉ chạy theo đà tăng ngắn hạn.
Tổng hợp quan điểm của các tổ chức uy tín về triển vọng thị trường chứng khoán đều cho thấy điểm chung: muốn có hiệu suất đầu tư tốt trong năm 2026, đòi hỏi nhà đầu tư phải giữ kỷ luật định giá thực sự, không thể chỉ mua theo trend ngành, cần sàng lọc theo chất lượng tăng trưởng lợi nhuận. Phương pháp được các nhà đầu tư tổ chức lớn áp dụng nhiều nhất trong giai đoạn này là tìm cổ phiếu của các doanh nghiệp có triển vọng lợi nhuận tăng trưởng mạnh nhưng định giá chưa quá đắt. Bộ lọc cốt lõi gồm PEG <1 (cổ phiếu đang rẻ so với tốc độ tăng trưởng, hàm ý thị trường chưa định giá đúng tiềm năng), ROE bền vững trên 15% (đặc biệt quan trọng cho nhóm ngân hàng, tài chính…), P/B và P/E quanh vùng trung bình lịch sử và ưu tiên doanh nghiệp có tầm nhìn lợi nhuận rõ ràng. Trong đó, nhà đầu tư cần tránh các bẫy phổ biến như nợ/vốn chủ sở hữu cao đang tài trợ cho tăng trưởng; dòng tiền tự do âm liên tục. Việc tăng trưởng EPS một lần từ lợi nhuận bất thường, hoàn nhập dự phòng, thanh lý tài sản… cũng có thể làm PEG méo mó.
Theo chia sẻ của giám đốc đầu tư một công ty quản lý quỹ, thông thường, công ty quản lý quỹ này sẽ ưu tiên cổ phiếu của các doanh nghiệp hoạt động trong một thị trường có quy mô đủ lớn, mô hình kinh doanh có thể mở rộng và lợi thế cạnh tranh đặc thù trong thị trường ngách, cũng như các cơ hội định giá hấp dẫn từ doanh nghiệp đang phục hồi hoặc tái cơ cấu.
Vị giám đốc đầu tư này cũng cho rằng, nhà đầu tư không nên chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng EPS, mà phải đánh giá chất lượng tăng trưởng của doanh nghiệp (nhờ tăng doanh thu, cải thiện biên lợi nhuận, từ cắt giảm chi phí hay từ lợi nhuận tài chính…); so sánh mức tăng trưởng của doanh nghiệp đó với các doanh nghiệp khác cùng ngành, trong khu vực và lịch sử định giá của chính công ty đó. Quan trọng không kém là, cần tìm được yếu tố đặc thù của từng công ty mà thị trường chưa định giá vào. Chẳng hạn, những cổ phiếu ngành hàng tiêu dùng mà năm 2025 có EPS giảm do mở rộng kênh phân phối thì doanh nghiệp đó có khả năng tăng trưởng tích cực trong năm 2026 - một số cổ phiếu trong ngành đang giao dịch ở mức định giá hấp dẫn, với hệ số PEG dưới 1 lần. Hay các nhà phát triển bất động sản phía Nam - quỹ đất có thể có xu hướng khó phát triển hơn nhưng lại đang hưởng lợi từ việc hệ thống hạ tầng được đẩy mạnh đầu tư thời gian qua.
Gọi tên các cổ phiếu tiềm năng
Khi động lực tăng trưởng vẫn đang mở rộng, định giá vẫn thấp hơn mức trung bình lịch sử và vị thế trên bản đồ toàn cầu càng được công nhận khi được nâng hạng lên nhóm mới nổi sơ cấp của FTSE Russell, thị trường chứng khoán Việt Nam đang mở ra một chương mới trong lịch sử phát triển.
Theo giới phân tích, một số cơ hội đầu tư đặc thù khác trong năm 2026 mà nhà đầu tư không nên bỏ qua, như cổ phiếu công nghệ bị điều chỉnh mạnh do tác động trái chiều của AI đối với ngành công nghệ Việt Nam. Một mặt, nhiều mảng gia công phần mềm có nguy cơ bị gián đoạn bởi các công cụ tác nhân lập trình nhưng nhu cầu về AI có thể mở ra các cơ hội gia công chuyển đổi số mới cho các doanh nghiệp công nghệ thông tin lớn trong nước.
Khi ngày càng rõ ràng rằng các mức thuế đối ứng không phải là mối đe dọa đáng kể đối với Việt Nam thì nhóm cổ phiếu cao su với chủ đề chuyển đổi đất sang phát triển khu công nghiệp có thể thu hút sự quan tâm trở lại trong năm nay.
Nhóm cổ phiếu phòng thủ, bao gồm các doanh nghiệp tạo ra dòng tiền ổn định, doanh nghiệp có tỷ suất cổ tức cao, điện, cũng như một số doanh nghiệp nhà nước có khả năng được hưởng lợi từ các hỗ trợ hoặc động lực doanh thu liên quan đến Chính phủ nhiều khả năng sẽ thu hút sự chú ý của nhà đầu tư trong năm 2026.
Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 79/NQ-TW, với các mục tiêu phát triển khu vực doanh nghiệp nhà nước, tương tự như vai trò của Nghị quyết 68/NQ-TW đối với khu vực tư nhân. Giới đầu tư đã chứng kiến Nghị quyết 68/NQ-TW tạo tác động đáng kể lên giá cổ phiếu của một số doanh nghiệp niêm yết trong năm ngoái và Nghị quyết 79/NQ-TW nhiều khả năng sẽ có ảnh hưởng mạnh mẽ đối với một số doanh nghiệp nhà nước niêm yết trong năm 2026.
Đánh giá triển vọng lợi nhuận theo phương pháp top-down, chuyên gia Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng, nhóm cổ phiếu tài chính (bao gồm ngân hàng, dịch vụ chứng khoán và bảo hiểm) sẽ tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường trong bối cảnh nền kinh tế cần lượng vốn lớn để đáp ứng nhu cầu đầu tư toàn xã hội và tiêu dùng.
Theo VDSC, nhóm ngân hàng được kỳ vọng đóng góp chủ yếu vào tổng lợi nhuận toàn thị trường, với mức tăng trưởng lợi nhuận ước đạt khoảng 16,4% so với cùng kỳ.
Nhóm cổ phiếu ngân hàng hiện chiếm khoảng 31% tỷ trọng của VN-Index, đang giao dịch ở mức định giá khoảng 1,4 lần giá trị sổ sách (P/B), trong khi lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt khoảng 16 - 17%. Bên cạnh đó, lãi suất tại Việt Nam đã tăng và dự báo sẽ tiếp tục tăng thêm 0,5 - 1%/năm trong năm 2026 (đối với lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng). Lãi suất tăng thường có tác động tích cực đến biên lãi ròng và lợi nhuận của các ngân hàng, từ đó tạo cơ sở thuyết phục cho việc phân bổ tỷ trọng cao hơn vào cổ phiếu ngân hàng, dù vẫn cần lưu ý đến các yếu tố đặc thù như chất lượng tài sản của từng ngân hàng và những rủi ro riêng lẻ khác.
Một số ngân hàng có chi phí vốn thấp đang ở vị thế thuận lợi để hưởng lợi từ môi trường lãi suất tăng, việc tránh các ngân hàng có tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) quá cao và tập trung đánh giá chất lượng tài sản sẽ là yếu tố then chốt trong lựa chọn cổ phiếu.
VDSC cũng chỉ ra rằng, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trên sàn HOSE đang giảm về mức thấp nhất trong vòng 3 năm qua, trong khi giá trị nắm giữ vẫn cao - hàm ý cấu trúc nắm giữ tập trung (đặc biệt ở nhóm cổ phiếu ngành tài chính - ngân hàng). Với bối cảnh này, chỉ cần chất xúc tác phù hợp, tính đàn hồi dòng vốn có thể cải thiện đáng kể.
Nhiều cổ phiếu ngân hàng được VDSC “gọi tên” có ROE dự phóng từ 15 - 20%, tăng trưởng EPS năm 2026 trên 20%, với PEG đa phần ở vùng 0,5 - 0,6 lần như CTG với kỳ vọng tăng trưởng EPS tốt trong nhóm ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước chi phối; MBB có ROE cao, lợi thế về ngân hàng số và room nước ngoài mở rộng; VIB có P/B dự phóng 2026 hấp dẫn, ở mức 1,14x.
Trong khi đó, Maybank Securities đưa HDB (của Ngân hàng HDBank) vào nhóm cổ phiếu kỳ vọng cao trong năm 2026, với P/B dự phóng khoảng 1,3 lần - mức được đánh giá còn dư địa so với ROE duy trì trên 20%. Dự báo lợi nhuận của HDBank tiếp tục tăng trưởng hai chữ số trong năm nay, đạt quanh 24.000 - 25.000 tỷ đồng. Chất xúc tác mạnh ở cổ phiếu này là nằm trong nhóm được nới room ngoại lên tối đa 49% theo Nghị định 69/2025/NĐ-CP nhờ tham gia tái cơ cấu ngân hàng yếu kém, tạo lợi thế lớn trong thu hút vốn ngoại và gia tăng giá trị cổ phiếu.
Bên cạnh đó, VCB được Maybank Securities đưa vào danh sách quan tâm với dự phóng EPS tăng trưởng từ 12 - 15%, được xem là cổ phiếu phòng thủ với chất lượng tài sản tốt, tỷ lệ nợ xấu thấp nhất trong ngành và tỷ lệ bao phủ nợ xấu trên 200%…
HPG cũng là cổ phiếu được đánh giá có triển vọng rất rõ ràng trong năm 2026. Doanh nghiệp đầu ngành thép đang trong quá trình tăng gấp đôi công suất HRC tại Khu liên hiệp sản xuất gang thép Dung Quất 2 và đây là chất xúc tác đã tạo ra sóng tăng mạnh trong lịch sử mỗi khi HPG mở rộng công suất.
Theo nhiều công ty chứng khoán, tăng trưởng EPS năm 2026 của HPG sẽ đạt trên 30%, trong khi P/E dự phóng vẫn dưới 15 lần, PEG ước tính khoảng 0,45 - 0,5 lần, trong vùng hấp dẫn. Thêm chất xúc tác mạnh, HPG là trong số 28 mã dự kiến được thêm vào rổ thị trường mới nổi của FTSE, với tỷ lệ chuyển nhượng tự do (free float) cao nên có thể sẽ nhận dòng vốn thụ động lớn từ tháng 9/2026 - thời điểm quyết định nâng hạng thị trường chính thức có hiệu lực.
Nói về dòng vốn ngoại, năm 2026, dòng vốn này được giới phân tích kỳ vọng có thể cải thiện khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) có dư địa tiếp tục hạ lãi suất về quanh 3,25%/năm, qua đó tăng sức hấp dẫn của tài sản thị trường mới nổi về cuối năm; tỷ lệ sở hữu nước ngoài đã giảm về mức thấp nhất trong nhiều năm và Việt Nam đang tiến gần tới thời điểm được FTSE chính thức công bố nâng hạng, từ đó kích hoạt dòng vốn ngoại đổ vào thị trường.
Trong hai năm qua, khối ngoại đã bán ròng khoảng 9 tỷ USD trên thị trường cổ phiếu Việt Nam và nhiều khả năng sẽ giải ngân một phần vốn trở lại khi Việt Nam được FTSE chính thức nâng hạng lên thị trường mới nổi. Lực mua trong nước đã bù đắp cho hoạt động bán ròng của khối ngoại thời gian qua, thể hiện nhu cầu mạnh mẽ từ nhà đầu tư trong nước, nhờ vậy hỗ trợ việc đẩy mạnh hoạt động IPO, trong đó đáng chú ý là kế hoạch niêm yết của chuỗi bán lẻ điện máy hàng đầu Việt Nam - Điện Máy Xanh - vào năm 2026.
Ngoài ra, theo VinaCapital, khoảng 20 thương vụ niêm yết khác trong vòng ba năm tới có thể bổ sung thêm vốn hóa khoảng 20 tỷ USD cho thị trường chứng khoán Việt Nam.
Cụ thể, Điện Máy Xanh (chuỗi bán lẻ điện máy thuộc MWG) đang trong lộ trình IPO riêng trong năm 2026. Đây là chất xúc tác quan trọng chưa được thị trường định giá. Theo nguồn tin thị trường, IPO Điện Máy Xanh dự kiến sẽ diễn ra trong quý II - III2026, mở ra cơ hội tái định giá mạnh cho cổ phiếu của công ty mẹ MWG.
Nhóm cổ phiếu ngành bán lẻ (MWG, DGW) được nhiều công ty chứng khoán quan tâm với luận điểm: doanh số bán lẻ danh nghĩa năm 2026 dự báo tăng 11%, cao hơn 1,5 điểm phần trăm so với năm 2025. EPS của MWG trong năm 2026 được kỳ vọng tăng trưởng mạnh nhờ tốc độ mở mới cửa hàng cao, doanh số bán hàng từng cửa hàng cải thiện, biên lợi nhuận hồi phục dần.
Hay với F88, hiện đang giao dịch trên thị trường UPCoM và đặt mục tiêu nộp hồ sơ niêm yết HOSE trong năm nay. Công ty đang chiếm lĩnh thị trường phục vụ dịch vụ tài chính toàn diện cho phân khúc khách hàng bình dân, với 900 phòng giao dịch kết hợp với kênh online thông qua My F88, cùng hàng chục ngàn điểm chạm qua kênh đối tác.
Tầm nhìn đến năm 2030, F88 dự kiến đạt quy mô tối thiểu 1.500 và có thể lên tới 2.500 phòng giao dịch, tùy thuộc vào nhịp độ dịch chuyển sang kênh online của thị trường.
F88 đã ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận rất mạnh trong năm 2024 - 2025. Giai đoạn 2026 - 2030, Công ty đặt mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận tối thiểu từ 25 - 30%.
Nhóm cổ phiếu chứng khoán (SSI, VCI, HCM, TCX…) là nhóm hưởng lợi kép: thanh khoản thị trường tăng mạnh khi nâng hạng và hưởng lợi từ mùa IPO bùng nổ.
Theo quan điểm của Maybank Investment bank, ba chủ đề then chốt sẽ định hình nền kinh tế Việt Nam từ năm 2026 trở đi. Một là, đầu tư hạ tầng, bao gồm cao tốc, đường sắt, sân bay, cảng biển, nhà máy điện và hạ tầng công nghệ thông tin được kỳ vọng sẽ hỗ trợ tăng trưởng GDP khoảng 10%/năm trong thập kỷ tới. Hai là, thị trường vốn phát triển nhanh, sẵn sàng bứt phá song hành với nền kinh tế, được thúc đẩy bởi kỳ vọng nâng hạng thị trường và sáng kiến trung tâm tài chính quốc tế. Ba là, du lịch nổi lên như một ngành chiến lược, đưa Việt Nam trở thành một trung tâm mới trong khu vực ASEAN. Dựa trên các chủ đề này, Maybank Investment bank kỳ vọng các ngành thép, bất động sản nhà ở, công nghệ thông tin, bán lẻ, năng lượng, ngân hàng, chứng khoán và logistics, hàng không sẽ dẫn dắt diễn biến thị trường trong năm 2026.
Theo kinh nghiệm của các chuyên gia, dù phân định được các chủ đề đầu tư, chọn lọc doanh nghiệp thì nhà đầu tư cũng nên tự đặt ra các nguyên tắc vận hành để đảm bảo hiệu suất đầu tư. Cụ thể, theo sát kết quả kinh doanh và nên cắt giảm vị thế nếu EPS thực tế thấp hơn dự phóng trên 10% - không nên cố giữ vì “đã lỡ mua”. Phải đặt điểm cắt lỗ nếu luận điểm đầu tư gốc bị phá vỡ (ví dụ việc nâng hạng FTSE bị trì hoãn, tín dụng tăng chậm hơn kỳ vọng…), xem xét thoát sớm dù giá chưa chạm ngưỡng kỹ thuật. Bên cạnh đó, nhà đầu tư không nên tập trung quá 15% danh mục vào một cổ phiếu trong điều kiện thị trường đang phân hóa.