Trong câu chuyện với nhiều lãnh đạo doanh nghiệp niêm yết dịp cuối năm, họ cho biết đang ưu tiên gia tăng “tiền mặt ròng”, chú trọng bảng cân đối tài chính lành mạnh và không còn mạnh tay vay nợ, với mục tiêu tăng cường khả năng chống chịu tốt hơn.
Ngành ngân hàng, một trong những trụ cột của thị trường, được kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận cao hơn so với năm 2025. Nếu như các ngân hàng quốc doanh lớn như Vietcombank, Vietinbank, BIDV có một năm chậm lại so với khối ngân hàng tư nhân thì sang 2026, các nhà băng này có nhiều dư địa để đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng và duy trì mức tăng lợi nhuận hai chữ số khi vốn và năng lực tiếp tục được bổ sung. Tỷ trọng lớn của khối ngân hàng quốc doanh có thể thúc đẩy cả ngành đi lên, nhưng tăng trưởng của ngành ngân hàng trong giai đoạn tới sẽ không còn “dễ dãi”, khi áp lực chi phí vốn và trích lập dự phòng ngày càng rõ nét.
Đánh giá cho năm 2026, phần lớn CTCK ước tính tăng trưởng của khu vực doanh nghiệp đạt 15-17%, tức là chậm lại so với mức trung bình gần 20% dự phóng cho năm 2025. Dù không còn duy trì tốc độ bứt phá như giai đoạn phục hồi hậu suy giảm và nới lỏng tiền tệ, đây vẫn là mức tăng trưởng tương đối tích cực trong bối cảnh nền kinh tế bước vào chu kỳ đầu tư mới.
Một trong những biến số lớn nhất đối với thị trường trong năm 2026 chính là lãi suất và dòng tiền. Dữ liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy, chênh lệch giữa huy động và cho vay lên tới gần 6% trong năm 2025. Cơ quan quản lý không phân tích nguyên nhân nhưng quan sát từ thị trường rất dễ để thấy ba yếu tố chính: nhu cầu vốn trung - dài hạn của nền kinh tế tăng mạnh trong khi dòng tiền gửi dịch chuyển sang các kênh đầu tư khác; sự lệch pha giữa cơ cấu huy động ngắn hạn và nhu cầu cho vay dài hạn; áp lực nợ xấu duy trì ở mức cao, trong khi tỷ lệ bao phủ có xu hướng giảm. Lãi suất huy động tăng thêm là khả năng dễ nhận biết nhưng đây cũng là ẩn số khó dự phóng với các kênh đầu tư tài sản, trong đó có chứng khoán.
Nếu chỉ nhìn vào điểm số của VN-Index năm 2025 là không đầy đủ khi đề cập đến thị trường. Cho đến phiên cuối năm qua, VN-Index ghi nhận mức độ “cô đặc” cao khi nhóm cổ phiếu Vingroup đóng góp tới 67% điểm tăng của chỉ số.
Khép lại năm 2025, VN-Index giao dịch quanh mức P/E 15,8 lần, cao hơn trung bình 3 năm gần đây nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với đỉnh năm 2021. Đáng chú ý, nếu loại bỏ ảnh hưởng của cổ phiếu VIC, P/E của VN-Index hiện chỉ ở khoảng 13,5x, cho thấy phần lớn dư địa tăng trưởng của thị trường trong thời gian tới sẽ đến từ lợi nhuận doanh nghiệp, thay vì sự mở rộng định giá. Dự đoán chỉ số luôn được nhà đầu tư quan tâm nhưng thực tế 2 năm qua đã cho thấy, điều này không hẳn giúp NAV của nhiều nhà đầu tư tăng trưởng.
Bước vào năm 2026, khi tác động của mặt bằng lãi suất mới dần rõ ràng và dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang hoạt động sản xuất - kinh doanh, chiến lược đầu tư cho năm mới cần được thiết kế theo hướng chọn lọc hơn. Thị trường vẫn có cơ hội, nhưng cơ hội sẽ không còn dành cho số đông - mà thuộc về những nhà đầu tư có kỷ luật, tầm nhìn và khả năng thích ứng với chu kỳ mới.
