Theo dữ liệu hải quan Trung Quốc công bố hôm thứ Ba (9/6), tổng kim ngạch xuất khẩu đã tăng 19,4% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm ngoái, tăng tốc so với mức tăng 14,1% trong tháng 4.
Theo Wind Information, lượng hàng xuất khẩu sang Mỹ đã tăng vọt gần 35,4% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm ngoái, mức tăng trưởng cao nhất kể từ tháng 3/2021, tiếp tục đà phục hồi sau chuỗi giảm hai chữ số kéo dài trong phần lớn năm ngoái do chịu áp lực từ thuế quan của Tổng thống Donald Trump.
Đà tăng trưởng nhập khẩu tiếp tục được củng cố, mở rộng 27,4% trong tháng 5, vượt xa mức 25,3% trong tháng 4, qua đó đẩy thặng dư thương mại lên 105,4 tỷ USD trong tháng 5.
Trong 5 tháng đầu năm nay, tăng trưởng nhập khẩu của Trung Quốc đã tăng tốc mạnh, tăng 24,5% so với cùng kỳ năm trước, vượt xa mức tăng 15,5% của xuất khẩu. Diễn biến này khiến thặng dư thương mại của nước này thu hẹp so với một năm trước.
“Sự tăng vọt nhập khẩu chủ yếu do chi phí đầu vào tăng cao và tập trung vào một số mặt hàng nhất định, đặc biệt là chip bán dẫn và vàng, và hầu như không phải là dấu hiệu của sự tái cân bằng… Với nhu cầu tổng thể suy yếu và sự thay thế nội địa liên tục, việc tái cân bằng thương mại thực sự vẫn còn xa vời”, các nhà kinh tế tại Bank of America Global Research cho biết.
Nền kinh tế Trung Quốc đã cho thấy dấu hiệu chững lại sau quý đầu tiên tăng trưởng mạnh mẽ. Tăng trưởng chậm lại trên diện rộng trong tháng 4, với sản xuất công nghiệp và doanh số bán lẻ ghi nhận mức tăng yếu nhất trong nhiều năm. Trong tháng 5, chỉ số chính thức về hoạt động sản xuất cũng chậm lại ở mức 50, ngưỡng phân biệt giữa mở rộng và thu hẹp.
Các nhà xuất khẩu Trung Quốc cho đến nay đã vượt qua được những ảnh hưởng tiêu cực từ cuộc xung đột ở Trung Đông, khi người mua nước ngoài đang đổ xô mua hàng trước khi giá năng lượng tăng cao hơn nữa. Tuy nhiên, các nhà kinh tế đã cảnh báo rằng đà tăng trưởng này có thể chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, vì khi đà tích trữ hàng hóa ở nước ngoài giảm dần, tiêu dùng nội địa trì trệ sẽ không thể bù đắp được khoảng trống đó.
“Chúng tôi kỳ vọng sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ hỗ trợ sản xuất và thương mại… Nhu cầu nội địa có thể tiếp tục suy yếu”, Xiangrong Yu, nhà kinh tế trưởng về Trung Quốc tại Citi Bank cho biết.
Bên cạnh đó, thị trường việc làm suy yếu kéo dài cũng làm gia tăng áp lực lên chi tiêu của người tiêu dùng. “Mặc dù xuất khẩu tăng vọt, số lượng việc làm trong ngành sản xuất vẫn tiếp tục giảm… khi năng suất tăng lên nhờ tự động hóa làm giảm nhu cầu về lao động”, Frederic Neumann, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á tại HSBC Bank cho biết.
Sự mạnh lên bền vững của đồng nhân dân tệ Trung Quốc trong năm nay đã gây áp lực lên các nhà xuất khẩu của nước này khi những khoản lỗ ngoại hối ngày càng tăng bắt đầu ảnh hưởng đến lợi nhuận.
“Trung Quốc đã đạt được tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ bất chấp sự bất ổn kinh tế toàn cầu và sự tăng giá của đồng nhân dân tệ trong năm nay”, Zhiwei Zhang, Chủ tịch kiêm nhà kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management cho biết.
Theo dữ liệu của LSEG, đồng nhân dân tệ giao dịch ở thị trường nước ngoài đã mạnh lên 2,8% trong năm nay, đạt mức 6,7802 mỗi đô la, trong khi đồng nhân dân tệ trong nước tăng 3%, đạt mức 6,7787 mỗi đô la.
Tăng trưởng không đồng đều
Nền kinh tế Trung Quốc đã tăng trưởng theo mô hình chữ K, với các ngành sản xuất và xuất khẩu bùng nổ trái ngược với sự suy yếu dai dẳng ở thị trường bất động sản và chi tiêu tiêu dùng.
Xuất khẩu vẫn là điểm sáng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, được thúc đẩy bởi nhu cầu toàn cầu mạnh mẽ đối với công nghệ trí tuệ nhân tạo và các sản phẩm năng lượng tái tạo.
Mặc dù nhu cầu vẫn còn thấp, nhưng chi phí hàng hóa tăng cao do sự gián đoạn dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz đã giúp giảm bớt áp lực giảm phát, gây khó khăn cho nền kinh tế Trung Quốc trong nhiều năm.
Theo một cuộc khảo sát của Reuters, các nhà kinh tế dự đoán lạm phát sản xuất của nước này sẽ tăng tốc lên 3,8% trong tháng 5, mức cao nhất trong gần bốn năm, khi các nhà sản xuất hấp thụ chi phí đầu vào cao hơn.
Theo Fitch Ratings, Trung Quốc nắm giữ khoảng 15% lượng dầu tồn kho toàn cầu trước khi xung đột bùng phát. Tuy nhiên, nếu phải tiếp tục rút dầu từ kho dự trữ để bù đắp thiếu hụt nguồn cung, nước này có thể tiêu hao phần lớn lượng dự trữ vào cuối tháng 10.
Jing Wang, chuyên gia kinh tế Trung Quốc tại Nomura cho rằng, nguồn cung điện ổn định có thể giúp Trung Quốc giảm bớt một phần tác động từ khủng hoảng năng lượng. Dù vậy, cú sốc nguồn cung vẫn sẽ gây tổn thương cho nền kinh tế thông qua tình trạng thiếu hụt năng lượng và giá cả tăng cao.
