Cụ thể, thanh toán thương mại liên quan đến Trung Quốc bằng đồng nhân dân tệ đã tăng từ 13% năm 2019 lên 30% vào năm ngoái, mặc dù con số này vẫn thấp hơn tương đối so với quy mô và vai trò của nền kinh tế Trung Quốc trong kinh tế toàn cầu. Tổng giao dịch xuyên biên giới bằng nhân dân tệ cũng tăng mạnh từ 9.000 tỷ nhân dân tệ (1.320 tỷ USD) năm 2017 lên 64.000 tỷ nhân dân tệ vào năm 2024.
Nỗ lực quốc tế hóa đồng nhân dân tệ của Trung Quốc được xem là yếu tố then chốt nhằm giảm phụ thuộc vào các kênh thanh toán bằng đồng đô la, trong bối cảnh quan hệ song phương với Mỹ căng thẳng và ngày càng xuất hiện lo ngại về việc đồng đô la bị “vũ khí hóa”.
Trong những tháng gần đây, các quan chức cấp cao Trung Quốc đã thể hiện lập trường chủ động hơn, phát đi tín hiệu sẽ đẩy mạnh nỗ lực thúc đẩy vai trò toàn cầu của đồng nhân dân tệ, dù mức độ chấp nhận quốc tế của đồng tiền này hiện vẫn còn tương đối khiêm tốn.
Theo Goldman Sachs, việc thanh toán bằng đồng nhân dân tệ cho hàng hóa nhập khẩu đã tăng gấp đôi kể từ năm 2020 trên khắp các quốc gia được khảo sát, nhưng vẫn chỉ chiếm 1,5% tổng số vào năm 2023. Tỷ trọng của đồng nhân dân tệ trong các khoản thanh toán toàn cầu đã đạt khoảng 3% đến 4% trong hai năm qua, đồng thời chiếm khoảng 2% dự trữ toàn cầu chính thức vào năm 2025.
“Việc sử dụng đồng nhân dân tệ trên phạm vi quốc tế đã được cải thiện nhưng vẫn còn kém so với tầm ảnh hưởng toàn cầu của Trung Quốc, cho thấy tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ trong tương lai”, nhà kinh tế Chen Xinquan của Goldman Sachs nhận định.
Mặt khác, Zhu Min, cựu Phó giám đốc điều hành của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho rằng Trung Quốc có thể quốc tế hóa hơn nữa đồng nhân dân tệ bằng cách mở rộng việc sử dụng trong chuỗi cung ứng công nghiệp, thương mại và thanh toán hàng hóa, cũng như thông qua cơ chế hoán đổi hoạt động như một “người cho vay cuối cùng mang tính bán chính thức”.
Quan điểm của ông đã đi ngược với quan điểm phổ biến trên thị trường rằng khả năng chuyển đổi còn hạn chế và các biện pháp kiểm soát vốn đang kìm hãm tiềm năng phát triển ở nước ngoài của đồng nhân dân tệ.
Trong khi đó, việc sử dụng rộng rãi hơn đồng nhân dân tệ sẽ đòi hỏi thanh khoản ở thị trường nước ngoài ổn định hơn, các công cụ quản lý rủi ro tốt hơn và danh mục tài sản bằng đồng nhân dân tệ đa dạng hơn.
Nhà kinh tế Chen Xinquan cho biết việc sử dụng đồng nhân dân tệ xuyên biên giới cũng ngày càng hướng đến đầu tư, trong khi các nhà đầu tư nước ngoài cần thanh khoản nhân dân tệ dễ huy động vốn hơn, các công cụ dễ phòng ngừa rủi ro hơn và các tài sản nhân dân tệ hấp dẫn hơn để nắm giữ.
Sự chuyển dịch này có thể giúp Hồng Kông (Trung Quốc) đóng vai trò then chốt trong giai đoạn tiếp theo của tiến trình quốc tế hóa đồng nhân dân tệ. Theo ông Chen, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ ưu tiên mở cửa thị trường trong nước theo lộ trình từng bước và phát triển sâu hơn thị trường nhân dân tệ ở nước ngoài, thay vì tự do hóa hoàn toàn tài khoản vốn một cách rộng rãi.
