Dư địa giảm lãi suất thu hẹp
Theo giới chuyên gia tài chính - kinh tế, việc Ngân hàng Trung ương Mỹ nâng lãi suất điều hành vào ngày 16/9 vừa qua tuy không phải thông tin quá bất ngờ nhưng chắc chắn sẽ gây áp lực lên chính sách tiền tệ của các quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB Singapore đánh giá, đợt tăng lãi suất mới nhất của Fed nhiều khả năng sẽ tạo áp lực giảm giá ở mức vừa phải lên Đồng Việt Nam, chủ yếu do chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Việt Nam đã nới rộng hơn. Với mặt bằng lãi suất trong nước, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục phải cân bằng giữa mục tiêu ổn định tỷ giá và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Nhận định được TS. Cấn Văn Lực và Nhóm nghiên cứu BIDV đưa ra, đợt tăng lãi suất 0,25%/năm của Ngân hàng Trung ương Mỹ đã được thị trường dự báo trước, nhưng tín hiệu Fed có thể tiếp tục thắt chặt tiền tệ khiến phản ứng của các thị trường tài sản sau cuộc họp tháng 9 của Ủy ban Thị trường Mở liên bang (FOMC) nghiêng theo hướng phòng thủ: USD tăng, lợi suất trái phiếu tăng, trong khi chứng khoán và vàng giảm nhẹ.
Ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối Kinh doanh tiền tệ UOB Việt Nam thì cho rằng, mặc dù Fed tăng lãi suất, nhìn chung hai thị trường rất quan trọng của Việt Nam là thị trường ngoại hối (tỷ giá USD/VND) và thị trường xuất nhập khẩu vẫn giữ được sự ổn định. Trong những ngày vừa qua, diễn biến thị trường rất tích cực, hoàn toàn không xuất hiện trạng thái hoảng sợ, găm giữ ngoại tệ hay đảo chiều dòng vốn.
Về mặt bằng lãi suất, theo ông Quang, lãi suất tiền đồng thực chất đã bắt đầu đà tăng từ cuối năm 2025, chứ không phải mới tăng gần đây để ứng phó với đợt tăng lãi suất của Fed, cho thấy thị trường trong nước đã có sự chuẩn bị đầy đủ từ trước. Trong giai đoạn 6 tháng tới (từ nay đến hết quý I/2027), dự báo Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước sẽ ưu tiên hàng đầu cho mục tiêu ổn định tỷ giá USD/VND.
Ông Quang dự báo, tỷ giá sẽ dao động quanh mức 26.000 VND/USD (có thời điểm có thể tăng lên khoảng 26.600 VND/USD trước khi hạ nhiệt).
Về mặt lãi suất điều hành, cơ quan quản lý dự kiến sẽ duy trì ổn định các mức lãi suất chính sách. Mặc dù vậy, ông Quang cho hay, lãi suất thương mại trên thị trường (lãi suất huy động và cho vay) sẽ có biên độ dao động lớn hơn. Các ngành nghề ưu tiên và là động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế sẽ tiếp tục được hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn với mức lãi suất thấp. Còn các ngành không thiết yếu hoặc không đóng góp trực tiếp vào đà tăng trưởng bền vững sẽ phải chấp nhận chi phí vốn cao hơn do rủi ro lớn hơn.
Hiện các doanh nghiệp và định chế tài chính trong nước tích cực tìm kiếm các nguồn vốn quốc tế mới. Tuy nhiên, khi đi vay nước ngoài, lãi suất sẽ phụ thuộc trực tiếp vào biến động lãi suất USD, đòi hỏi các bên phải chấp nhận chi phí vốn cao hơn. Theo ông Quang, mặc dù đợt tăng lãi suất 25 điểm cơ bản của Fed đánh dấu lần tăng lãi suất đầu tiên trong vòng 3 năm của Ngân hàng Trung ương Mỹ nhưng đây chưa phải là mức lãi suất cao nhất trong vòng 5 - 7 năm qua. Đối với các khoản vay lãi suất thả nổi, trên thị trường hiện có sẵn nhiều công cụ tài chính giúp doanh nghiệp và định chế tài chính chuyển đổi sang lãi suất cố định để hoàn tất việc phòng ngừa các rủi ro.
Ghi nhận thực tế, hiện có hơn 20 ngân hàng đã công bố lãi suất cho vay bình quân tháng 8, trong đó nhiều ngân hàng ghi nhận lãi suất tăng so với tháng 7. Trong đó, Techcombank công bố lãi suất cho vay bình quân tháng 8 ở mức 11,2%/năm, tăng 0,58%/năm so với tháng trước nữa. Hàng loạt ngân hàng cũng ghi nhận lãi suất cho vay bình quân vượt ngưỡng 10%/năm gồm: OCB 10,94%/năm, BVBank 10,8%/năm, Viet A Bank 10,76%/năm, Vikki Bank 10,51%/năm, BaoViet Bank 10,5%/năm, TPBank 10,47%/năm, HDBank 10,4%/năm, PVcomBank 10,25%/năm, LPBank 10,19%/năm. Đáng chú ý, lãi suất cho vay bình quân của LPBank lần đầu vượt 10%/năm trong nhiều tháng qua.
Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước mới công bố, lãi suất cho vay bình quân trong tháng 8 là 10,7%/năm, cao hơn tháng trước đó 0,2%/năm và tăng khoảng 3%/năm so với lãi suất của các khoản vay giải ngân cách đây 1 năm.
Fed duy trì lập trường thận trọng
Xu hướng tăng lãi suất USD sẽ tiếp tục tạo thêm áp lực điều hành và làm gia tăng chi phí vốn vay ngoại tệ đối với các doanh nghiệp.
Ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối Kinh doanh tiền tệ UOB Việt Nam
Ông Đinh Đức Quang cũng dự báo, Fed có thể tiếp tục tăng lãi suất khoảng 0,25%/năm vào cuối năm nay và thêm một lần 0,25%/năm vào quý I năm sau. Tổng mức điều chỉnh khoảng 0,75%/năm, tuy không nhỏ nhưng được nhận định sẽ không làm thay đổi khẩu vị đầu tư hay đảo ngược tình thế dịch chuyển dòng vốn. Dư địa chênh lệch lãi suất hiện tại vẫn đủ sức khuyến khích giới đầu tư nắm giữ VND hơn là USD.
Tuy nhiên, theo ông Quang, xu hướng tăng lãi suất USD sẽ tiếp tục tạo thêm áp lực điều hành và làm gia tăng chi phí vốn vay ngoại tệ đối với các doanh nghiệp.
TS. Cấn Văn Lực cũng cho rằng, khả năng Fed có thể còn tăng lãi suất một lần nữa (tại kỳ họp tháng 12/2026), lên 4 - 4,25%/năm, sau đó duy trì ổn định trong năm 2027. Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn, phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu, dòng vốn quốc tế, hợp tác kinh tế - thương mại lớn với Mỹ ngày càng sâu rộng nên biến động lãi suất và điều kiện tài chính tại Mỹ tác động đáng kể tới kinh tế - tài chính trong nước.
Về đợt tăng lãi suất mới đây của Fed, theo TS. Lực, áp lực lên tỷ giá USD/VND là không nhiều do chênh lệch lãi suất VND - USD vẫn ở mức dương (bình quân khoảng 0,5 điểm phần trăm). Tuy nhiên, nếu Fed có thêm một đợt tăng lãi suất vào tháng 12/2026 thì sẽ làm chênh lệch lãi suất VND - USD giảm, đồng USD tăng giá trên thị trường quốc tế, tạo áp lực nhất định lên tỷ giá USD/VND. Diễn biến tỷ giá USD/VND thời gian tới phụ thuộc chủ yếu vào lộ trình tăng lãi suất của Fed, cán cân thương mại và dòng vốn quốc tế.
Dự báo tỷ giá USD/VND năm 2026 tăng khoảng 0 - 0,5% so với cuối năm 2025, ông Lực cho rằng, chính sách tiền tệ cần điều hành theo hướng chủ động, linh hoạt, phối hợp tốt với chính sách tài khóa, đảm bảo ổn định mặt bằng lãi suất và tỷ giá góp phần kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng. Đồng thời, nhà điều hành cần theo sát, phân tích và dự báo diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế, xây dựng kịch bản ứng phó phù hợp nếu Fed tăng nhanh lãi suất, dẫn tới những biến động trên thị trường tài chính toàn cầu và Việt Nam.
Ông Suan Teck Kin kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước sẽ giữ nguyên lãi suất điều hành trong thời gian tới, dù áp lực lạm phát có thể gia tăng do giá dầu thế giới tăng cao và lãi suất trên thị trường trong nước cũng đang có dấu hiệu nhích lên.
“Ngân hàng Nhà nước có nhiều công cụ để ứng phó với áp lực tỷ giá, ngoài việc điều chỉnh lãi suất. Các công cụ này bao gồm dự trữ ngoại hối và cơ chế điều hành tỷ giá tham chiếu hằng ngày. Vì vậy, dù không gian chính sách đã trở nên hạn chế hơn, Ngân hàng Nhà nước vẫn còn những lựa chọn đáng kể”, chuyên gia UOB nhấn mạnh.
Trong khi đó, từ góc nhìn của ông Ngô Đăng Khoa, Giám đốc Khối ngoại hối, thị trường vốn và Dịch vụ chứng khoán, HSBC Việt Nam, việc mặt bằng lãi suất tiết kiệm VND vẫn neo ở mức tương đối cao có thể giúp duy trì sức hấp dẫn tương đối của đồng nội tệ, hỗ trợ ổn định kỳ vọng và hạn chế bớt áp lực dịch chuyển sang nắm giữ ngoại tệ, nhất là trong bối cảnh Fed vẫn duy trì lập trường thận trọng và mặt bằng lãi suất USD còn cao.
Theo ông Khoa, điều cần theo dõi nhiều hơn là sự tương tác giữa lãi suất huy động, lãi suất liên ngân hàng, nhu cầu tín dụng và trạng thái thanh khoản toàn hệ thống.
“Nói cách khác, trong bối cảnh hiện nay, tỷ giá và lãi suất không còn là mối quan hệ một chiều, mà là hai biến số cùng nằm trong một bài toán điều hành cân bằng động và cần được nhìn trong tổng thể chính sách”, ông Khoa cho biết thêm.