Thể chế tạo dư địa phát triển mới cho thị trường bất động sản

Thể chế mở không gian phát triển mới

Chia sẻ tại diễn đàn về triển vọng thị trường bất động sản 2026 vừa được tổ chức tại TP.HCM, lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia cho rằng, quá trình phục hồi của thị trường chỉ thực sự bền vững khi được đặt trên nền tảng thể chế chất lượng, tư duy phát triển mới và một hệ sinh thái vận hành thông suốt.

Ở góc độ chính sách, bà Tống Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho rằng, trong năm 2025, nhiều chủ trương, chính sách quan trọng của Đảng và Nhà nước đã tạo khung pháp lý đồng bộ hơn và mở ra dư địa phát triển mới cho thị trường.

Trong đó, có thể kể đến Luật Đầu tư sửa đổi, Luật Xây dựng sửa đổi cùng các quy định về quy hoạch xây dựng, quy hoạch nông thôn. Đây không chỉ là các chính sách chuyên biệt cho lĩnh vực bất động sản mà còn là những quy định mang tính liên ngành, tác động xuyên suốt toàn bộ chuỗi phát triển của thị trường.

“Khi đánh giá thị trường bất động sản cần đặt trong tổng thể hệ thống chính sách, không chỉ giới hạn ở các quy định về nhà ở hay kinh doanh bất động sản. Bởi nhiều chính sách xã hội và đầu tư công có ảnh hưởng rất lớn đến cung – cầu thị trường, điển hình là các nghị quyết của Quốc hội và văn bản hướng dẫn về phát triển nhà ở xã hội”, bà Hạnh chia sẻ.

Theo bà Hạnh, các chính sách mới không chỉ tác động trực tiếp đến bất động sản mà còn mang tính liên ngành, chi phối toàn bộ chuỗi phát triển của thị trường, trong đó có các nghị quyết về nhà ở xã hội, quy hoạch đô thị và tổ chức chính quyền đô thị. Những chính sách này đã tập trung vào ba nhóm vấn đề cốt lõi: cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế và mở rộng không gian phát triển thông qua sắp xếp tổ chức bộ máy, địa giới hành chính.

Đáng chú ý, việc gắn kết chặt chẽ hơn giữa phát triển hạ tầng giao thông và phát triển đô thị, nhà ở được xác định là xu hướng tất yếu. Luật Đường sắt và các cơ chế đặc thù cho Hà Nội, TP.HCM đã tạo nền tảng pháp lý để phát triển đô thị theo mô hình giao thông công cộng (TOD), qua đó khai thác hiệu quả quỹ đất quanh các tuyến metro, dẫn dắt thị trường bất động sản theo hướng ổn định và bền vững.

Ông Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cũng cho rằng, các chính sách ban hành trong năm 2025 đang đóng vai trò “dẫn dắt”, mở ra không gian phát triển bền vững và gắn kết hơn cho thị trường bất động sản.

Theo đánh giá của ông Đính, các chính sách mới đã tập trung xử lý: cải cách thủ tục hành chính; tháo gỡ các điểm nghẽn tồn đọng trong thực thi pháp luật; và tái tổ chức bộ máy, không gian phát triển. Đáng chú ý, việc sắp xếp lại địa giới hành chính và sự kết nối chặt chẽ giữa hạ tầng giao thông với phát triển đô thị đang tạo động lực mới cho thị trường bất động sản.

“Các chính sách như Luật Đường sắt hay các cơ chế đặc thù cho Hà Nội, TP.HCM không chỉ phục vụ giao thông mà còn là công cụ quan trọng để khai thác giá trị gia tăng từ đất đai xung quanh các tuyến metro, nhà ga, qua đó định hình mô hình phát triển đô thị hiện đại”, ông Đính chia sẻ.

Bày tỏ tin tưởng vào nỗ lực quyết liệt của Chính phủ trong việc “làm sạch” và nâng cao chất lượng thể chế, ông Đính cũng thẳng thắn cho rằng, những tồn tại mang tính lịch sử và sự phức tạp của hệ thống pháp luật không thể giải quyết trong thời gian ngắn. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng hai con số được đặt ra, áp lực đối với doanh nghiệp là rất lớn.

“Thể chế đã mở, hạ tầng đã sẵn sàng, nhưng để đi xa và bền vững, mỗi doanh nghiệp phải nâng cao năng lực nội tại, tuân thủ chuẩn mực và phát triển chuyên nghiệp hơn”, ông Đính nhấn mạnh.

Doanh nghiệp cần thay đổi cách làm

Khi các chính sách mới đang tạo khung khổ và không gian phát triển cho thị trường bất động sản, thì ở góc độ thực tiễn, bài toán đặt ra là làm thế nào để thị trường vận hành ổn định, an toàn và bền vững trong toàn bộ chuỗi giá trị.

Dưới góc độ là lãnh đạo doanh nghiệp, ông Trương Lê Thi, Tổng giám đốc Gamuda Land khu vực TP.HCM cho biết, để thị trường bất động sản phát triển ổn định, trước hết cần tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng chất lượng hơn, mang tính kiến tạo, phục vụ và hỗ trợ hiệu quả cho nền kinh tế. Cùng với đó, các chủ thể tham gia thị trường cần đổi mới tư duy, chủ động tái cấu trúc để hình thành những dự án phù hợp hơn với nhu cầu sử dụng và đầu tư thực của người dân.

Không chỉ doanh nghiệp, ông Thi cho rằng thái độ và ý thức của nhà đầu tư, người tiêu dùng cũng cần ngày càng chuyên nghiệp, văn minh hơn, qua đó góp phần tạo lập một thị trường phát triển lành mạnh.

Ở góc nhìn hệ sinh thái, ông Lê Viết Hải, Chủ tịch Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình đánh giá, thị trường bất động sản có khả năng phục hồi mạnh mẽ trong thời gian tới, song vấn đề cốt lõi là bảo đảm an toàn và sự phát triển lành mạnh, bền vững.

Theo ông Hải, các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho thị trường là cần thiết, nhưng điều quan trọng hơn là làm sao để thị trường phát triển ổn định, không bị “dồn nén”, qua đó bảo đảm hoạt động liên tục của toàn bộ chuỗi giá trị liên quan như xây dựng, sản xuất vật liệu xây dựng và các ngành dịch vụ. Nếu thị trường chững lại, doanh nghiệp trong chuỗi sẽ thiếu việc làm, gây hệ lụy lan rộng cho nền kinh tế.

Từ thực tiễn đó, ông Hải đặc biệt nhấn mạnh bốn nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm: phát triển nhà ở xã hội đáp ứng nhu cầu thực; thúc đẩy phân khúc nhà ở thương mại giá phù hợp; triển khai hiệu quả quy hoạch và các dự án đô thị; đồng thời tăng cường minh bạch thông tin thị trường.

Đánh giá cao sáng kiến xây dựng và vận hành Cổng thông tin cơ sở dữ liệu về hoạt động xây dựng, trong đó có dữ liệu ngành bất động sản, ông Hải cho rằng đây là công cụ quan trọng giúp nhà đầu tư tiếp cận thông tin đầy đủ, chính xác về nguồn cung, tiến độ và thời điểm khai thác dự án, từ đó đưa ra quyết định đầu tư phù hợp với từng giai đoạn thị trường.

Việt Dũng
baodautu.vn