Novaland là một trong những doanh nghiệp bất động sản đang đẩy mạnh tái cấu trúc nợ và hoàn thiện pháp lý dự án nhằm khôi phục đà tăng trưởng
Từ áp lực thanh khoản đến chiến lược tái thiết
Nửa đầu năm 2026, thị trường chứng khoán ghi nhận một hiện tượng đáng chú ý: dòng tiền bắt đầu tìm đến những doanh nghiệp từng trải qua giai đoạn khó khăn nhất của chu kỳ 2022 - 2024. Không còn là câu chuyện tăng trưởng nóng hay mở rộng bằng đòn bẩy tài chính, tâm điểm chú ý của nhà đầu tư chuyển sang những doanh nghiệp đang chứng minh được năng lực tái cấu trúc và phục hồi hoạt động kinh doanh.
Giai đoạn 2022 - 2024 được xem là thời kỳ thanh lọc mạnh của nền kinh tế và thị trường tài chính. Lãi suất duy trì ở mức cao, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đối mặt áp lực đáo hạn lớn, trong khi nhiều lĩnh vực, đặc biệt là bất động sản, gặp khó khăn về pháp lý và thanh khoản. Không ít doanh nghiệp rơi vào tình trạng căng thẳng dòng tiền, buộc phải thu hẹp hoạt động hoặc tái cơ cấu toàn diện.
Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2025 - 2026, môi trường kinh doanh dần ổn định hơn. Chính sách tiền tệ theo hướng hỗ trợ tăng trưởng, mặt bằng lãi suất giảm, các vướng mắc pháp lý từng bước được tháo gỡ đã tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển từ trạng thái ứng phó sang chủ động tái thiết.
Trong làn sóng này, nhiều doanh nghiệp lớn như Công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va (Novaland, mã NVL), Công ty cổ phần Thế giới Di động (MWG), Công ty cổ phần Phát triển Bất động sản Phát Đạt (PDR) hay Công ty cổ phần Điện Gia Lai (GEG) đang cho thấy những bước đi đáng chú ý.
Với Novaland, trọng tâm tái cấu trúc tập trung vào xử lý áp lực nợ và khơi thông dòng tiền dự án. Doanh nghiệp đẩy mạnh đàm phán với các chủ nợ, cơ cấu lại các khoản vay, đồng thời ưu tiên hoàn thiện pháp lý những dự án trọng điểm nhằm tạo nguồn thu và cải thiện thanh khoản.
Mới đây, việc các trái chủ quốc tế đồng thuận với phương án điều chỉnh điều khoản lô trái phiếu chuyển đổi phát hành năm 2021 (quy mô 300 triệu USD) được xem là tín hiệu tích cực đối với quá trình tái cấu trúc của doanh nghiệp. Động thái này không chỉ giúp giảm áp lực tài chính trong ngắn hạn, mà còn cho thấy sự đồng hành của các chủ nợ với chiến lược phục hồi của Novaland.
Nếu Novaland tập trung xử lý bài toán tài chính, thì MWG lại lựa chọn tái cấu trúc từ bên trong. Trong hai năm qua, doanh nghiệp bán lẻ này đã mạnh tay tinh gọn hệ thống cửa hàng, tối ưu chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả của từng điểm bán.
Kết quả là mô hình hoạt động trở nên linh hoạt hơn, biên lợi nhuận được cải thiện và khả năng tạo lợi nhuận tăng nhanh hơn tốc độ tăng doanh thu. Đây là dấu hiệu cho thấy MWG đang chuyển từ giai đoạn tăng trưởng theo quy mô sang tăng trưởng dựa trên hiệu quả vận hành.
Ở lĩnh vực năng lượng, GEG cũng thực hiện quá trình cơ cấu lại danh mục dự án, tối ưu chi phí và nâng cao hiệu suất khai thác các nhà máy điện gió, điện mặt trời. Khi các dự án đi vào vận hành ổn định, dòng tiền doanh nghiệp được cải thiện, giảm dần sự phụ thuộc vào vốn vay ngắn hạn.
Trong khi đó, PDR tập trung tái cơ cấu danh mục đầu tư, thoái vốn khỏi các tài sản không trọng yếu và huy động thêm nguồn lực cho các dự án chiến lược. Cụ thể, PDR thông qua phương án chuyển nhượng 99,34% vốn tại Đầu tư Serenity với giá trị ước tính có thể lên tới khoảng 3.000 tỷ đồng. Bên cạnh đó, Công ty dự kiến chào bán 199,6 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 5:1 với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, dự kiến thu về khoảng 2.000 tỷ đồng, qua đó nâng vốn điều lệ lên gần 12.000 tỷ đồng. Nguồn vốn huy động sẽ được phân bổ cho các thương vụ M&A và phát triển dự án trọng điểm, trong đó có 1.550 tỷ đồng cho dự án ven sông Hàn (Đà Nẵng) và 300 tỷ đồng cho dự án 239 Cách Mạng Tháng Tám (TP.HCM). PDR cũng đang lấy ý kiến cổ đông về chủ trương tham gia các dự án có giá trị chiếm 35% - 50% tổng tài sản, bao gồm hợp tác tại siêu dự án Thu Thiem Eco Smart City với tổng vốn đầu tư khoảng 50.000 tỷ đồng, trong đó phần vốn góp dự kiến có thể vượt 17.000 tỷ đồng nếu tham gia tỷ lệ 35%.
Cách tiếp cận này cho thấy PDR đang chuyển từ tư duy nắm giữ tài sản sang tối ưu hiệu quả sử dụng vốn, nhằm tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Điểm chung của các doanh nghiệp nói trên là không còn đặt mục tiêu tăng trưởng bằng mọi giá. Thay vào đó, trọng tâm được chuyển sang quản trị dòng tiền, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và củng cố nền tảng tài chính. Đây cũng là những yếu tố ngày càng được nhà đầu tư quan tâm sau những biến động mạnh của thị trường trong các năm gần đây.
Trở lại đường đua
Bước sang năm 2026, thị trường bắt đầu ghi nhận những tín hiệu phục hồi rõ nét hơn từ nhóm doanh nghiệp từng chịu nhiều áp lực. Điều đáng chú ý không chỉ là sự cải thiện của các chỉ tiêu kinh doanh, mà còn là chất lượng tăng trưởng được nâng lên sau quá trình tái cấu trúc.
Tại Novaland, việc tái khởi động các dự án trọng điểm và cải thiện dòng tiền từ hoạt động bán hàng cho thấy doanh nghiệp đang từng bước ổn định lại hoạt động cốt lõi. Thay vì dàn trải nguồn lực, doanh nghiệp tập trung vào những dự án có pháp lý hoàn thiện và nhu cầu thực, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
MWG tiếp tục là ví dụ tiêu biểu cho hiệu quả của quá trình tái cấu trúc. Các chuỗi Thế Giới Di Động, Điện Máy Xanh và TopZone ghi nhận tăng trưởng tích cực, trong khi mô hình kinh doanh ngày càng đa dạng hơn.
Đáng chú ý, doanh nghiệp đang mở rộng sang các dịch vụ hậu mãi như lắp đặt, bảo trì và sửa chữa thông qua hệ thống Thợ Điện Máy Xanh. Đây được xem là hướng đi giúp MWG mở rộng nguồn thu ngoài hoạt động bán lẻ truyền thống, đồng thời gia tăng sự gắn kết với khách hàng.
Bách Hóa Xanh cũng tiếp tục cải thiện hiệu quả hoạt động và mở rộng mạng lưới tại nhiều địa phương. Sau nhiều năm đầu tư và hoàn thiện mô hình, chuỗi này đang dần trở thành động lực tăng trưởng mới trong hệ sinh thái của MWG.
Trong khi đó, GEG tiếp tục hưởng lợi từ việc các dự án vận hành ổn định và nhu cầu chuyển dịch sang năng lượng xanh ngày càng gia tăng. Dòng tiền ổn định từ hoạt động khai thác đang tạo nền tảng cho chiến lược phát triển dài hạn của doanh nghiệp.
Đối với PDR, chiến lược tái cơ cấu tài sản và huy động vốn mới giúp doanh nghiệp có thêm dư địa để tham gia các dự án quy mô lớn trong giai đoạn tới. Dù áp lực vốn vẫn còn hiện hữu, nhưng cấu trúc tài chính đang được tái thiết theo hướng linh hoạt và chủ động hơn.
Nhìn rộng hơn, câu chuyện của những doanh nghiệp này phản ánh một xu hướng đang diễn ra trên thị trường chứng khoán: chuyển từ tăng trưởng nóng sang tăng trưởng có kiểm soát. Tốc độ không còn là thước đo duy nhất. Thay vào đó, dòng tiền, hiệu quả sử dụng vốn, khả năng chống chịu trước biến động và chất lượng quản trị đang trở thành những tiêu chí quan trọng hơn trong đánh giá của nhà đầu tư.
Quá trình tái cấu trúc vì thế không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện bảng cân đối kế toán, mà còn thúc đẩy những thay đổi sâu sắc trong tư duy quản trị. Minh bạch hơn, thận trọng hơn và tập trung vào giá trị dài hạn là những đặc điểm ngày càng rõ nét ở nhiều doanh nghiệp sau giai đoạn tái thiết.
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang hướng tới mục tiêu nâng hạng và thu hút mạnh hơn dòng vốn trong nước cũng như quốc tế, những doanh nghiệp có khả năng phục hồi bền vững sẽ tiếp tục là tâm điểm của dòng tiền. Quan trọng hơn những con số lợi nhuận ngắn hạn, quá trình tái cấu trúc đang tạo ra những doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh hơn, chiến lược phát triển rõ ràng hơn và sức chống chịu tốt hơn trước các chu kỳ kinh tế.
Làn sóng "tái sinh doanh nghiệp" vì vậy không chỉ là câu chuyện vượt khó của từng doanh nghiệp riêng lẻ, mà còn là tín hiệu cho thấy sự trưởng thành của thị trường. Khi niềm tin được tái thiết từ nội lực doanh nghiệp và những thông tin minh bạch về quá trình chuyển đổi, dòng vốn sẽ có thêm cơ sở để tìm đến những doanh nghiệp thực sự xứng đáng trong chu kỳ tăng trưởng mới.
