Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn, mở khóa nguồn lực cho kỷ nguyên tăng trưởng mới

Quan điểm trên đã được ông Bùi Hoàng Hải, Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chia sẻ tại Hội thảo “Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn” do Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức ngày 15/7 xung quanh câu chuyện nguồn vốn ở khu vực tín dụng đã chạm ngưỡng và thị trường chứng khoán sẽ phải dựa vào đâu?

“Để phát triển thị trường, để đạt được hiệu quả huy động và phân bổ nguồn vốn, chúng ta cần phải phát triển cả khu vực tín dụng lẫn thị trường vốn”, ông Hải nhấn mạnh.

Thực tế, câu chuyện tỷ trọng tín dụng đạt 146% GDP và đã chạm ngưỡng, đây không phải là vấn đề lớn bởi ở rất nhiều nước khác con số này cao hơn nhiều. Tỷ trọng tín dụng trên GDP phụ thuộc vào yếu tố lịch sử của mỗi thị trường, có thị trường phát triển dựa trên ngân hàng (bank-based), có thị trường dựa trên thị trường vốn (market-based).

Tuy nhiên, vấn đề lớn của thị trường tín dụng không phải là con số 146% mà là tỷ lệ an toàn vốn (CAR) hiện nay chỉ ở mức 12% so với mức 15 - 18% của các quốc gia khác, cũng như sự lệch pha giữa câu chuyện nguồn vốn huy động ngắn hạn và việc sử dụng cho vay trung và dài hạn.

Nhấn mạnh thêm, ông Hải cho rằng thị trường chứng khoán và thị trường tín dụng luôn có mối quan hệ hữu cơ qua lại. Ví dụ, nếu lãi suất huy động tăng trên 10%, lãi suất cho vay lên đến 13 - 15% chẳng hạn, thì nó sẽ ảnh hưởng rất lớn đến thanh khoản và khả năng huy động vốn trên thị trường chứng khoán.

Về vấn đề này, ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Tổng công ty Lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) cho biết, yêu cầu đặt ra cho việc huy động vốn giai đoạn 2026 - 2030 rất lớn cho nhu cầu tăng trưởng. Tín dụng hiện nay đã ở ngưỡng quá cao và mức tăng trưởng không còn nhiều, nên phần còn lại sẽ phụ thuộc vào thị trường vốn, đặc biệt là thị trường cổ phiếu và thị trường công cụ nợ.

Về công cụ nợ, ông Sơn cho rằng cần có những sản phẩm mới thông qua các nghị định đang xây dựng trình Chính phủ như Nghị định phát hành trái phiếu cho đối tác theo phương thức đối tác công tư (PPP) và Nghị định về trái phiếu xanh nhằm hỗ trợ cho môi trường tăng trưởng xanh ESG.

“Đây là các công cụ giúp chúng ta huy động nguồn lực cả trong nước lẫn quốc tế, vì họ rất sẵn lòng chào đón khi chúng ta hướng tới ESG. Việc này sẽ đi cùng bước một của sàn giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và sau này là giao dịch tín chỉ carbon”, ông Sơn cho biết.

Về giải pháp thúc đẩy cho thị trường, bên cạnh những giải pháp ngắn hạn như cải cách điểm nghẽn như thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, mở cửa rộng hơn cho nhà đầu tư nước ngoài…; các giải pháp dài hạn như nâng cấp, hiện đại hóa thị trường, hay câu chuyện nâng hạng để khơi thông dòng vốn ngoại.

Theo ông Hải, các giải pháp ngắn hạn đã tạo nên một số thuận lợi cho thị trường, nhưng với các giải pháp nền tảng – các giải pháp dài hạn thì không thể phát huy ngay lập tức mà cần chờ thời gian để thẩm thấu.

T.Thúy