Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI®) ngành Sản xuất Việt Nam của S&P Global trong tháng 3 đã giảm còn 51,2 so với 54,3 điểm của tháng 2, cho thấy các điều kiện sản xuất có mức cải thiện ít đáng kể nhất kể từ tháng 9 năm ngoái. Tuy nhiên, việc tiếp tục nằm trên ngưỡng 50 điểm đã kéo dài thời kỳ cải thiện điều kiện kinh doanh hiện nay lên chín tháng.
 |
Đặc điểm chính của kỳ khảo sát PMI tháng 3 là ảnh hưởng của chiến sự ở Trung Đông. Giá dầu tăng đã khiến cước phí, chi phí nhiên liệu và vận tải tăng. Kết quả, gần một nửa số người trả lời khảo sát ghi nhận chi phí đầu vào tăng trong tháng 3, với tốc độ tăng mạnh nhất kể từ tháng 4/2022.
Khi gánh nặng chi phí đầu vào tăng được chuyển sang khách hàng, giá cả đầu ra đã tăng với một trong những tốc độ mạnh nhất kể từ khi chuỗi khảo sát bắt đầu vào năm 2011.
Giá cả trong ngành sản xuất tăng mạnh đã làm hạn chế nhu cầu. Tổng số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục tăng khi một số công ty cho biết khách hàng đã cố gắng mua hàng trước khi hàng tăng giá. Tuy nhiên, tốc độ tăng chỉ là nhẹ và là yếu nhất kể từ tháng 9 năm ngoái.
Trong khi đó, nhu cầu trên thị trường quốc tế giảm, khiến số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới giảm đáng kể sau khi ổn định trong tháng 2.
“Phù hợp với bức tranh của tổng số lượng đơn đặt hàng mới, sản lượng sản xuất đã tăng trong tháng 3 nhưng với tốc độ giảm nhiều. Đây là lần tăng sản lượng thứ 11 trong 11 tháng, nhưng mức tăng là ít đáng kể nhất kể từ tháng 6/2025”, S&P đánh giá.
Số lượng đơn đặt hàng mới tăng chậm hơn và chi phí đầu vào tăng khiến các nhà sản xuất ngần ngại trong việc mua thêm hàng hóa trong tháng 3. Hoạt động mua hàng hóa đầu vào vì vậy đã giảm đáng kể, chấm dứt thời kỳ tăng kéo dài 8 tháng, đồng thời tồn kho hàng mua cũng giảm.
Những công ty mua hàng hóa đầu vào đã gặp phải tình trạng kéo dài đáng kể về thời gian giao hàng của nhà cung cấp, đây là mức kéo dài thời gian giao hàng lớn nhất trong bốn năm. Người trả lời khảo sát cho biết chi phí nhiên liệu tăng đã gây ra chậm trễ trong khâu vận tải.
 |
Cùng với việc giảm hoạt động mua hàng, các nhà sản xuất cũng ghi nhận tín hiệu giảm số lượng việc làm. Số lượng nhân viên trong ngành đã giảm lần đầu tiên trong sáu tháng. Một số công ty báo cáo khó khăn trong việc thay thế các nhân viên nghỉ việc, cùng với sự sụt giảm số lượng công nhân hợp đồng tạm thời.
Với số lượng việc làm giảm và các công ty gặp khó khăn trong việc tìm mua nguyên vật liệu, lượng công việc tồn đọng đã tăng trong tháng 3. Mức tăng này là nhẹ và là lần tăng đầu tiên trong bốn tháng. Trong một số trường hợp, các nhà sản xuất đã sử dụng hàng tồn kho thành phẩm để đáp ứng yêu cầu đơn hàng, từ đó khiến hàng tồn kho sau sản xuất giảm đáng kể.
Nhìn chung, niềm tin kinh doanh đã giảm xuống mức thấp trong 6 tháng do những quan ngại về ảnh hưởng của chiến tranh ở Trung Đông lên nhu cầu, giá cả và nguồn cung nguyên vật liệu trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, với kỳ vọng nhu cầu cơ bản vẫn ổn định và hỗ trợ cho việc tăng số lượng đơn đặt hàng mới và sản lượng, các công ty vẫn tiếp tục dự đoán sản lượng tăng trong năm tới.
Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence nhận định, chỉ số PMI ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 3 nêu bật những ảnh hưởng ban đầu của xung đột ở Trung Đông đối với các công ty ngành sản xuất. Do đó, triển vọng trong ngắn hạn có vẻ ảm đạm, trừ khi có được một giải pháp nhanh chóng cho cuộc chiến tranh và sự gián đoạn qua eo biển Hormuz.
