Ngành công nghiệp tiền số cho rằng cổ phiếu token hóa - các công cụ tài chính dựa trên blockchain mô phỏng diễn biến của cổ phiếu truyền thống - có thể tạo ra cuộc cách mạng cho thị trường chứng khoán. Công nghệ này cho phép giao dịch cổ phiếu 24/7 và thanh toán gần như tức thời, từ đó cải thiện thanh khoản và giảm chi phí giao dịch.
Những người trong ngành tiền điện tử dự đoán Chủ tịch SEC, Paul Atkins sẽ sớm công bố một “miễn trừ đổi mới”. Ông Atkins từng cho biết cơ chế này sẽ cho phép các doanh nghiệp thử nghiệm những mô hình kinh doanh tài sản số mới mà không phải tuân thủ đầy đủ tất cả các yêu cầu hiện hành của SEC về công bố thông tin và bảo vệ nhà đầu tư.
Đáng chú ý, quy định miễn trừ này sẽ mở đường cho các công ty cung cấp giao dịch cổ phiếu token hóa dựa trên các cổ phiếu hiện có của Mỹ.
Các sàn giao dịch tiền điện tử sẵn sàng cho cổ phiếu được mã hóa
Các công ty tiền điện tử nổi bật như Coinbase đã báo hiệu kế hoạch ra mắt cổ phiếu token hóa tại Mỹ khi các quy định cho phép. Robinhood, Kraken và một số sàn giao dịch tiền điện tử khác đã cung cấp cổ phiếu được mã hóa ở nước ngoài, trong khi Coinbase mới đây cũng thông báo sẽ sớm ra mắt các sản phẩm tương tự bên ngoài Mỹ.
Dù ông Paul Atkins cho biết cơ chế "miễn trừ đổi mới" sẽ chỉ mang tính tạm thời và có phạm vi áp dụng hạn chế, các chuyên gia phân tích và luật sư nhận định chính sách này về lâu dài có thể mở đường cho những thay đổi mang tính cấu trúc đối với thị trường chứng khoán.
Nếu được triển khai, các công ty tiền mã hóa có thể cạnh tranh trực tiếp với những nhà môi giới truyền thống như E*Trade thuộc Morgan Stanley hay Charles Schwab bằng cách cung cấp dịch vụ giao dịch cổ phiếu token hóa trên nền tảng blockchain.
Một số chuyên gia về quy định và các công ty truyền thống ở Phố Wall đã cảnh báo rằng giao dịch cổ phiếu token hóa có thể tạo ra những rủi ro mới cho hệ thống và nhà đầu tư, tùy thuộc vào cách thức cấu trúc của việc miễn trừ.
Giá trị thị trường toàn cầu của các cổ phiếu token hóa dành cho nhà đầu tư cá nhân đã tăng trưởng nhanh chóng. Dữ liệu từ RWA.xyz cho thấy quy mô phân khúc này chỉ ở mức vài triệu đô la vào cuối năm 2024, nhưng hiện đã tăng lên hàng tỷ đô la. Theo CoinMarketCap, tổng vốn hóa của các cổ phiếu token hóa hiện vượt 6,4 tỷ USD, phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn của nhà đầu tư đối với các tài sản chứng khoán được số hóa trên nền tảng blockchain.
Ladan Stewart, Trưởng bộ phận fintech toàn cầu và đối tác tại White & Case nhận định rằng, cơ chế “miễn trừ đổi mới” có thể mang lại lợi thế đáng kể cho các doanh nghiệp tiền mã hóa. Theo đó, các nền tảng tiền điện tử có thể được phép tích hợp nhiều khâu trong chuỗi giao dịch chứng khoán, từ thực hiện lệnh đến bù trừ thanh toán, mà không phải chịu toàn bộ các yêu cầu pháp lý áp dụng cho các sở giao dịch và công ty môi giới truyền thống.
Mối lo ngại hiện hữu
Bên cạnh cơ chế “miễn trừ đổi mới”, SEC cũng đang xem xét xây dựng một vùng an toàn pháp lý cho các doanh nghiệp tiền điện tử. Đề xuất này có thể cho phép một số công ty huy động vốn với các yêu cầu linh hoạt hơn so với quy định hiện hành đối với hoạt động chào bán chứng khoán truyền thống. Theo giới phân tích, các động thái từ SEC ngày càng có ý nghĩa khi triển vọng Quốc hội Mỹ sớm thông qua một khung pháp lý toàn diện cho ngành tiền mã hóa đang trở nên kém chắc chắn hơn.
Tuy nhiên, một số tổ chức ở Phố Wall đã phản đối những thay đổi này và cho rằng những thay đổi cấu trúc lớn như vậy không nên được cấp phép một cách tùy tiện mà nên trải qua một quy trình thay đổi quy tắc chính thức.
Năm ngoái, Citadel Securities cũng đã bày tỏ lo ngại với SEC rằng việc mã hóa tài sản sẽ hút thanh khoản khỏi thị trường chứng khoán.
Một số luật sư và chuyên gia về quy định cũng đã chỉ ra rằng các sản phẩm mới này có thể gây rủi ro cho nhà đầu tư. Phần lớn cổ phiếu token hóa hiện nay được neo giá theo cổ phiếu của các công ty niêm yết và do bên thứ ba phát hành. Một số sản phẩm được bảo chứng 1:1 bằng cổ phiếu cơ sở, trong khi một số khác chỉ mang lại mức độ tiếp xúc với cổ phiếu thông qua các công cụ phái sinh. Mặc dù nhiều sản phẩm được giới thiệu như cổ phiếu, nhưng chúng không phải lúc nào cũng cung cấp các quyền, thông tin công khai và sự bảo vệ tương tự như cổ phiếu truyền thống.