SAAB sắp chết đuối... vớ được cọc

(ĐTCK-online) SAAB, thương hiệu ô tô nổi tiếng một thời và cũng là niềm tự hào của nền công nghiệp Thụy Điển đang ngắc ngoải chờ chết. Từ mấy tuần nay, nhà máy sản xuất ô tô của SAAB ở Trollheattan (Thụy Điển) đã phải tạm thời đóng cửa, vì không có các chi tiết, phụ tùng để lắp ráp thành ô tô.

Do SAAB còn nợ các thầu phụ, chuyên cung cấp phụ tùng, chi tiết khoảng 100 triệu euro (142 triệu USD) chưa thanh toán, nên các nhà thầu tạm ngừng cung cấp. Nếu tình hình này kéo dài mà SAAB không vay được tiền để thanh toán nợ nần hoặc chỉ cần một trong số các nhà thầu trên phát đơn kiện là coi như SAAB phá sản.

Trong cơn nguy khốn, SAAB đã phải cầu cứu khắp nơi, song như chính ông Victor Muller, Giám đốc điều hành (CEO) của Spyker Cars NV (chủ sở hữu thương hiệu SAAB), đồng thời cũng là CEO SAAB thú nhận, vị cứu tinh hoặc là cái “phao cứu sinh” cho SAAB vào lúc này dường như chỉ có thể tìm thấy ở một địa chỉ duy nhất là Trung Quốc.   

Ngày 3/5, Hawtai Motor Group, một công ty sản xuất và lắp ráp ô tô tư nhân của Trung Quốc đã ký thỏa thuận cam kết cung cấp ngay cho SAAB 150 triệu euro đổi lại 30% cổ phần của Spyker. Ngày 12/5, các cơ quan chức năng của Trung Quốc đã không thông qua thương vụ này. Chiếc “phao cứu sinh” đầu tiên đã trôi xa khỏi tầm tay SAAB.

Ngày 16/5, Pang Da Automobile, doanh nghiệp quản lý mạng lưới đại lý bán lẻ ô tô lớn ở Trung Quốc đã nhảy vào thế chỗ. Pang Da hiện có khoảng 1.100 cửa hàng, đại lý phân phối trải dài trên khắp lãnh thổ Trung Quốc bán nhiều loại xe ô tô các loại. Năm 2010, Pang Da đã bán được tổng cộng 470.000 chiếc.

Theo thoả thuận mới giữa Pang Da và Spyker, Pang Da sẽ phân phối ô tô thương hiệu SAAB ở Trung Quốc. Trước mắt, Pang Da sẽ mua lại 24% cổ phần của Spyker, với giá 65 triệu euro (91,7 triệu USD).

Theo thoả thuận, ở bước thứ nhất, Pang Da sẽ bỏ ra 30 triệu euro để mua đứt 1.300 chiếc xe SAAB để bán ở Trung Quốc. Sau khi có kết quả đánh giá tình hình tiêu thụ, sẽ đầu tư tiếp 35 triệu euro.

“Dẫu số tiền này là ít, song một USD với SAAB lúc này cũng quý. Đây vừa đúng số tiền cần thiết để chúng tôi khởi động lại sản xuất”, ông Victor Muller nói.

Thông tin trên đã làm cho cổ phiếu của Spyker tại Sở GDCK Amsterdam (Hà Lan) tăng tới 16,84%, lên 4,15 euro/cổ phiếu.

Năm ngoái, SAAB chỉ bán được tổng cộng 30.000 xe, thấp hơn nhiều so với chỉ tiêu đề ra (50.000 chiếc). Năm nay, kế hoạch đặt ra còn cao hơn, là 80.000 chiếc, song tháng trước ông Victor Muller đã phải thừa nhận đây là “con số không tưởng”.

Theo các nhà phân tích, Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB), Cơ quan quản lý nợ Thụy Điển và cả các cơ quan hữu trách của Trung Quốc đều chẳng có lý do gì ngăn cản thương vụ này, bởi Pang Da là nhà phân phối ô tô, chứ không phải doanh nghiệp sản xuất như Hawtai.

SAAB là một công ty nhỏ, với 3.800 công nhân, nên muốn tồn tại lâu dài phải đi với một đại gia trong ngành, để tiết kiệm chi phí, chia sẻ công nghệ... thì mới có cửa tồn tại lâu dài. Còn được nhà buôn xe cứu giúp vào lúc này dù rất đáng quý, song dẫu sao cũng chỉ là giải pháp tình thế mang ý nghĩa là cứu cho SAAB “tai qua nạn khỏi” mà thôi.

Ngày 23/2/2010, Spyker Car NV, nhà sản xuất ô tô thể thao hạng cao cấp của Hà Lan đã mua lại SAAB từ General Motors (GM) của Mỹ với giá 400 triệu USD, nhờ khoản vốn vay của Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB), cộng với sự bảo lãnh của Chính phủ Thuỵ Điển.

Trước đó, vào năm 1990, khi đang “ăn nên làm ra” GM đã mua 50% cổ phần của SAAB (với giá 600 triệu USD) để rồi 10 năm sau, vào năm 2000, “ôm trọn” 100% cổ phần của thương hiệu xe Thuỵ Điển này. Trong suốt  20 năm, trừ năm 2000 có lãi, các năm còn lại SAAB đều bị lỗ. SAAB là thương hiệu ô tô đã từng “vang bóng một thời” ở châu Âu. Vào những năm 70 và 80 của thế kỷ trước, SAAB còn có thể cạnh tranh không hề kém cạnh với cả 2 thương hiệu ô tô nổi tiếng của Đức là BMW và Mercedes trên thị trường châu Âu. Song do SAAB là thương hiệu kén khách, nên lượng xe bán ra không nhiều và có xu hướng càng ngày càng ít đi, nhất là khi các loại xe của Nhật Bản hay Hàn Quốc vừa với túi tiền của người tiêu dùng hơn, tràn ngập thị trường châu Âu.

GM cáng đáng không nổi phải nhượng lại SAAB cho Spyker. Còn giờ đây, Spyker cũng không thể “đèo bòng” SAAB được nữa.

Tháng 8 năm ngoái, Hãng xe Geely của Trung Quốc cũng đã mua lại Volvo Cars, một thương hiệu ô tô nổi tiếng khác của Thuỵ Điển từ tay Ford (Mỹ), với giá 1,5 tỷ USD.

Thế là cuối cùng hai hãng xe ô tô nổi tiếng nhất Thuỵ Điển ít nhiều đều nằm dưới quyền sở hữu và quản lý của doanh nghiệp Trung Quốc.

Vào lúc này, SAAB chỉ mong được cứu thoát cái đã, còn chưa dám nghĩ gì xa hơn trong tương lai.


Trung Hiếu (báo chí nước ngoài)

Tin cùng chuyên mục