Từ quỹ blockchain sang danh mục đầu tư truyền thống
Franklin Templeton là một trong những tên tuổi lớn trên thị trường quản lý tài sản toàn cầu. Công ty hiện vận hành hơn 130 quỹ ETF với tổng tài sản khoảng 82 tỷ USD, trong khi các quỹ tương hỗ mà hãng quản lý nắm giữ khoảng 790 tỷ USD. Quy mô này giúp Franklin Templeton có ảnh hưởng đáng kể tới thị trường quỹ, đặc biệt khi công ty quyết định áp dụng một công nghệ mới vào các sản phẩm đầu tư truyền thống.
Trong chiến lược mới, Franklin Templeton dự kiến sử dụng quỹ thị trường tiền tệ token hóa của mình, mang tên Franklin OnChain U.S. Government Money Fund, hay còn được gọi là BENJI trong các ETF và quỹ tương hỗ. Tài sản token hóa này có thể được sử dụng như một khoản nắm giữ tiền mặt hoặc làm tài sản thế chấp trong quỹ.
Quỹ thị trường tiền tệ là loại quỹ đầu tư chủ yếu vào tài sản có độ an toàn và thanh khoản cao, như tín phiếu Kho bạc Mỹ, trái phiếu chính phủ ngắn hạn hoặc các hợp đồng mua lại. Với nhà đầu tư chứng khoán, có thể hình dung đây là công cụ quản lý tiền nhàn rỗi, thường có mức rủi ro thấp hơn cổ phiếu nhưng lợi suất cũng không cao bằng.
Điểm khác biệt của BENJI là quyền sở hữu cổ phần quỹ được ghi nhận dưới dạng token trên blockchain. Thay vì chỉ lưu dữ liệu người sở hữu trong hệ thống sổ sách truyền thống, Franklin Templeton sử dụng blockchain để theo dõi quyền sở hữu và các giao dịch liên quan đến cổ phần quỹ.
Công ty cho biết, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) đã mở đường để các quỹ do Franklin Templeton quản lý có thể nắm giữ BENJI như một khoản tiền mặt hoặc tài sản thế chấp. Bước này vẫn cần được hội đồng quản trị của từng quỹ thông qua trước khi triển khai thực tế. Franklin Templeton dự kiến bắt đầu áp dụng từ quý IV/2026 hoặc sớm hơn.
Bà Sandy Kaul, người phụ trách mảng tài sản số và đổi mới của Franklin Templeton, cho biết, mục tiêu của công ty là giúp các quỹ truyền thống quản lý tiền mặt chính xác hơn, tận dụng tốt hơn phần lợi suất và kiểm soát chặt hơn lượng thanh khoản cần nắm giữ.
Nói đơn giản, thay vì để một phần tiền mặt nằm chờ trong quỹ với hiệu quả thấp, Franklin Templeton muốn dùng quỹ thị trường tiền tệ được token hóa để quản lý phần vốn ngắn hạn linh hoạt hơn. Đây là ứng dụng vận hành bên trong quỹ, khác với cách nhiều người vẫn hình dung về token hóa là chỉ phát hành một phiên bản số của cổ phiếu hay trái phiếu.
Token hóa đi từ thử nghiệm sang vận hành thực tế
Token hóa là quá trình đưa quyền sở hữu hoặc quyền hưởng lợi từ một tài sản truyền thống lên blockchain dưới dạng token. Tài sản có thể là trái phiếu, cổ phiếu, quỹ đầu tư, bất động sản hoặc hàng hóa. Token không làm tài sản gốc biến mất, mà tạo ra một lớp ghi nhận và chuyển giao quyền sở hữu bằng công nghệ số.
Sức hấp dẫn của token hóa đến từ khả năng rút ngắn thời gian thanh toán, giảm các bước đối chiếu dữ liệu giữa nhiều trung gian và cho phép tài sản được theo dõi, chuyển giao linh hoạt hơn. Với thị trường tài chính, điều này có thể giúp giảm lượng vốn bị “kẹt” trong quá trình chờ thanh toán và bảo đảm nghĩa vụ giao dịch.
Theo dữ liệu rwa.xyz được các báo cáo thị trường dẫn lại, quy mô tài sản token hóa trên toàn cầu đã tăng lên khoảng 38 tỷ USD. Con số này vẫn còn nhỏ nếu so với thị trường chứng khoán, trái phiếu hoặc quỹ đầu tư truyền thống, nhưng tốc độ tham gia của các tổ chức lớn đang tăng lên đáng kể.
Nhiều tổ chức lớn như BlackRock, Bank of New York Mellon, JPMorgan Chase, Citigroup, Nasdaq và Sở Giao dịch Chứng khoán New York đều đã nghiên cứu hoặc triển khai dự án liên quan đến token hóa và thanh toán bằng blockchain. Điều đáng chú ý là các tổ chức này không xem blockchain chỉ là nền tảng cho tiền mã hóa, mà đang tìm cách dùng công nghệ này để nâng cấp hạ tầng thanh toán, lưu ký và quản lý tài sản hiện có.
Franklin Templeton đã theo đuổi hướng đi này từ năm 2021, khi ra mắt Franklin OnChain U.S. Government Money Fund. Quỹ này sử dụng blockchain công khai để ghi nhận quyền sở hữu cổ phần. Mỗi cổ phần của quỹ được đại diện bằng token BENJI, còn tài sản cơ sở vẫn là các công cụ thị trường tiền tệ của Chính phủ Mỹ.
Tổng tài sản quản lý trong các quỹ thị trường tiền tệ token hóa của Franklin Templeton hiện vào khoảng 2,6 tỷ USD. Đây là quy mô còn nhỏ so với gần 900 tỷ USD tài sản của toàn hệ thống quỹ Franklin Templeton, nhưng nó cho thấy công ty đã có nền tảng vận hành trước khi mở rộng token hóa sang quỹ ETF và quỹ tương hỗ.
Sự quan tâm của Franklin Templeton diễn ra trong bối cảnh nhiều tổ chức tài chính đang thử nghiệm cách đưa tài sản token hóa vào quy trình giao dịch thực tế. Giữa tháng 7, Depository Trust & Clearing Corp., hay DTCC, đã hoàn thành một chương trình thử nghiệm token hóa cổ phiếu, trái phiếu Kho bạc Mỹ và ETF.
Trong đợt thử nghiệm kéo dài bốn giờ, gần 40 tổ chức tài chính đã tham gia giao dịch cổ phiếu và trái phiếu Kho bạc Mỹ, đưa tài sản làm thế chấp, đáp ứng yêu cầu ký quỹ và chuyển giao tài sản qua các mạng blockchain. JPMorgan Chase, Goldman Sachs, Invesco và Citadel Securities là những tên tuổi xuất hiện trong hoạt động này.
Nadine Chakar, người phụ trách mảng tài sản số toàn cầu của DTCC, cho biết, mục tiêu là tái hiện những hoạt động diễn ra mỗi ngày trên thị trường, thay vì tạo ra một thử nghiệm tách biệt. Theo bà, token hóa chỉ có ý nghĩa khi có thể trở thành một phần của quy trình giao dịch, lưu ký và quản trị rủi ro đang tồn tại.
Tuy nhiên, tốc độ phát triển của token hóa cũng đi kèm tranh luận. Quỹ Tiền tệ Quốc tế từng cảnh báo rằng nếu tài sản token hóa có thể giao dịch liên tục trong khi các thị trường truyền thống vẫn đóng cửa vào buổi tối, cuối tuần hoặc ngày nghỉ, chênh lệch giá và rủi ro thanh khoản có thể phát sinh. Thanh khoản là khả năng mua hoặc bán tài sản nhanh mà không làm giá biến động mạnh.
Một số chuyên gia cũng lo ngại tốc độ thanh toán và giao dịch nhanh hơn có thể khiến thị trường phản ứng mạnh hơn trong giai đoạn căng thẳng, làm cơ quan quản lý có ít thời gian can thiệp hơn. Ngược lại, những người ủng hộ token hóa cho rằng việc cập nhật giao dịch gần theo thời gian thực giúp thị trường phản ánh rủi ro nhanh hơn, hạn chế tình trạng thông tin bị dồn nén đến khi thị trường mở cửa.
