Thêm thách thức với nền kinh tế toàn cầu
El Niño là hiện tượng nhiệt độ bề mặt Thái Bình Dương ấm lên bất thường kéo dài, làm xáo trộn hình thái thời tiết toàn cầu, gây mưa lớn ở nơi này, hạn hán ở nơi khác. Theo Trung tâm Dự báo Khí hậu Hoa Kỳ (US Climate Prediction Center), hiện có tới 63% khả năng El Niño sẽ phát triển thành một sự kiện cực mạnh, thường gọi là “siêu El Niño”, kéo dài sang năm 2027.
Đây không phải lần đầu thế giới đối mặt với El Niño mạnh. Vào năm 2015 và 2016, đợt El Niño có cường độ tương tự đã gây thiệt hại hơn 7.800 tỷ USD về năng suất lao động toàn cầu, theo nghiên cứu được công bố bởi Đại học Dartmouth. Nhưng lần này, siêu El Niño xuất hiện vào thời điểm kinh tế toàn cầu vốn đã chịu nhiều sức ép.
Ole Hansen, Trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa tại Saxo Bank nhận định: “El Niño đến vào một thời điểm đặc biệt nhạy cảm. Nền kinh tế toàn cầu vẫn đang điều chỉnh để thích ứng với những hệ lụy từ cuộc xung đột tại Trung Đông, trong khi các chuỗi cung ứng vẫn còn dễ tổn thương sau nhiều tháng bị gián đoạn”.
Nông nghiệp là lĩnh vực dễ tổn thương nhất trước biến động thời tiết do El Niño gây ra. Indonesia - quốc gia sản xuất dầu cọ lớn nhất thế giới - có thể chứng kiến năng suất sụt giảm do thời tiết nóng và khô hơn.
Theo đánh giá của UBS Group AG, sản lượng ngô, lúa mì và đường ở châu Á đều có thể bị ảnh hưởng tiêu cực. Ấn Độ, nhà sản xuất đường lớn thứ hai thế giới, đã ban lệnh cấm xuất khẩu đường đến hết tháng 9, khiến cổ phiếu của các công ty tinh chế đường như Shree Renuka Sugars và Bajaj Hindusthan Sugar sụt giảm.
Ở chiều ngược lại, Ngân hàng Morgan Stanley cho rằng, lượng mưa cải thiện ở Argentina có thể mang lại lợi thế cho một số công ty nông nghiệp Mỹ Latinh như São Martinho và Adecoagro SA. El Niño cũng thường có lợi cho sản xuất đậu nành ở Mỹ và miền Nam Brazil, theo các nhà phân tích của UBS.
Lĩnh vực khai khoáng cũng chịu tác động theo cơ chế gián tiếp. Mưa lớn bất thường ở Nam Mỹ có thể làm gián đoạn mạng lưới giao thông và hoạt động sản xuất đồng tại Chile và Peru. Điều này sẽ kéo theo hiệu ứng dây chuyền đối với các ngành sử dụng kim loại như chế tạo và sản xuất.
UBS ước tính tăng trưởng kinh tế của Indonesia có thể giảm 1% sau 4 quý do hạn hán tàn phá nông nghiệp và khai khoáng.
Ảnh hưởng nhiều chiều
Ngành phân bón chịu tác động đa chiều từ hiện tượng thời tiết này. Nhà phân tích Ben Isaacson của Scotia Capital Inc. lập luận rằng, nếu El Niño làm giảm sản lượng cây trồng toàn cầu, nhu cầu đối với phân đạm (nitơ - chất dinh dưỡng chính giúp cây phát triển thân lá) như CF Industries Holdings và Nutrien có thể tăng lên. Tuy nhiên, nhà phân tích Andrew Wong của RBC Capital Markets ghi nhận rằng, hạn hán đã bắt đầu làm chậm nhu cầu phân kali (chất giúp cây tăng sức đề kháng và chất lượng quả), đặt ra rủi ro cho các công ty như The Mosaic Co. Một tín hiệu cho thấy bức tranh không đồng đều trong toàn ngành.
Trong lĩnh vực năng lượng, tác động mang tính hai chiều rõ rệt. Tại Bắc Mỹ, mùa đông ấm hơn có thể làm giảm nhu cầu sưởi ấm cũng như khí đốt tự nhiên, ảnh hưởng tiêu cực đến các công ty như APA Corp., EQT Corp. và EOG Resources. Còn tại châu Á, nhiệt độ cao hơn thúc đẩy nhu cầu điều hòa không khí và gây sức ép lên lưới điện. Diễn biến cổ phiếu các công ty điện lực Trung Quốc đã phản ánh xu hướng này; trong đó, cổ phiếu Jinneng Holding Shanxi Electric Power ghi nhận mức tăng tới 64% trong năm nay.
Trong lĩnh vực tài chính, El Niño tạo ra bức tranh phân hóa giữa các ngành, các khu vực. Điểm sáng đến từ ngành bảo hiểm tài sản và thiệt hại ở Bắc Bán cầu.
Nhà phân tích Matthew Palazola của Bloomberg Intelligence giải thích rằng, El Niño thường làm suy yếu cường độ bão ở khu vực này, đồng nghĩa với việc các công ty bảo hiểm sẽ phải bồi thường ít hơn. Nhà phân tích Paul Newsome của Piper Sandler & Co. đồng thuận rằng “hầu hết các công ty bảo hiểm có trụ sở tại Mỹ sẽ hưởng lợi từ chi phí bồi thường thấp hơn vì bão là một trong những nguyên nhân tốn kém nhất”. Các công ty như Allstate Corp., Progressive Corp. và Travelers được hai nhà phân tích này đề cập là có khả năng hưởng lợi.
Trái lại, hệ thống ngân hàng đối mặt với những rủi ro cụ thể hơn. Các nhà phân tích của JPMorgan Chase, dẫn đầu bởi Yuri Fernandes, đã hạ bậc xếp hạng đối với hai tập đoàn tài chính lớn của Peru là Credicorp và Intercorp Financial Services, với lý do các khoản vay gắn liền với ngành thủy sản và nông nghiệp - hai lĩnh vực chịu tác động trực tiếp từ El Niño - có nguy cơ suy giảm.
Tại Ấn Độ, các tổ chức cho vay vi mô (cho vay quy mô nhỏ, thường nhắm đến người thu nhập thấp ở nông thôn) như Bandhan Bank cũng được cảnh báo rằng một mùa gió mùa yếu có thể làm giảm thu nhập của nông dân và từ đó ảnh hưởng đến khả năng trả nợ.