Các nhóm ngành được kỳ vọng bứt phá gồm bất động sản dân cư, dầu khí, bán lẻ và vận tải
Lợi nhuận tăng trưởng, dòng tiền vẫn thận trọng
Thị trường chứng khoán bước vào mùa cao điểm công bố kết quả kinh doanh quý III/2026 với tâm lý thận trọng. Sau các nhịp điều chỉnh, VN-Index vẫn tìm điểm cân bằng, trong khi thanh khoản chưa cải thiện đủ mạnh để xác lập xu hướng tăng rõ nét. Trong bối cảnh đó, kết quả kinh doanh được kỳ vọng hỗ trợ tâm lý và thu hút dòng tiền trở lại những cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt.
Theo ông Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng phòng Nghiên cứu ngành và cổ phiếu, Công ty Chứng khoán MB (MBS), tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp sẽ là một trong những động lực quan trọng của thị trường trong những tháng cuối năm. Tuy nhiên, yếu tố này khó tạo ra xu hướng tăng bền vững nếu thanh khoản và dòng tiền chưa cải thiện.
MBS dự báo, lợi nhuận toàn thị trường quý III/2026 tăng khoảng 25% so với cùng kỳ. Dù tốc độ tăng trưởng chậm lại so với hai quý đầu năm, đây vẫn là con số tích cực. Các nhóm ngành được kỳ vọng bứt phá gồm bất động sản dân cư (với trọng số lớn thuộc về VHM), dầu khí, bán lẻ và vận tải; ngân hàng cũng được dự báo duy trì đà tăng trưởng tương đối khả quan.
Dù vậy, theo ông Dũng, trở ngại lớn nhất hiện nay không nằm ở triển vọng lợi nhuận quý III mà ở những yếu tố kìm hãm dòng tiền. Mặt bằng lãi suất cao, áp lực lạm phát và xu hướng bán ròng kéo dài của nhà đầu tư nước ngoài gây sức ép lên tâm lý thị trường và khả năng hấp thụ nguồn cung. Bên cạnh đó, tăng trưởng lợi nhuận phân hóa giữa các doanh nghiệp, trong khi một phần kỳ vọng tích cực đã phản ánh vào giá cổ phiếu.
“Tôi kỳ vọng mùa công bố kết quả kinh doanh quý III sẽ tạo ra sự phân hóa tích cực và những cơ hội phục hồi mang tính chọn lọc. Dòng tiền nhiều khả năng ưu tiên các doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận thực chất từ hoạt động kinh doanh cốt lõi, khả năng duy trì tăng trưởng trong năm 2027, nền tảng tài chính lành mạnh và mức định giá hấp dẫn”, ông Dũng nhận định.
Đồng quan điểm, bà Nguyễn Thị Mỹ Liên, Giám đốc Phân tích, Công ty Chứng khoán Phú Hưng cho rằng, tăng trưởng lợi nhuận là điều kiện cần nhưng chưa đủ để thúc đẩy toàn thị trường trong quý IV/2026.
Theo bà Liên, nền tảng kinh tế vĩ mô đang hỗ trợ hoạt động sản xuất - kinh doanh. GDP quý III/2026 tăng gần 10%, trong khi tiêu dùng nội địa và xuất khẩu duy trì mức tăng hai chữ số, tạo điều kiện để nhiều doanh nghiệp cải thiện doanh thu và lợi nhuận.
Ở góc độ vĩ mô, chuyên gia Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) lưu ý, môi trường lãi suất quốc tế là một trong những thách thức đối với thị trường.
Dòng tiền nhiều khả năng ưu tiên các doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận thực chất từ hoạt động kinh doanh cốt lõi, nền tảng tài chính lành mạnh và mức định giá hấp dẫn.
Xung đột địa chính trị tại Trung Đông đẩy giá nguyên liệu tăng, làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu và khiến nhiều ngân hàng trung ương lớn duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt. Nguy cơ lạm phát kéo dài có thể giữ lãi suất USD và các đồng tiền mạnh ở mức cao, hạn chế dư địa giảm lãi suất của Việt Nam.
Lãi suất cao không chỉ làm tăng chi phí vay vốn bằng VND mà còn ảnh hưởng đến chi phí huy động ngoại tệ của doanh nghiệp. Chi phí vốn gia tăng có thể thu hẹp biên lợi nhuận và gây sức ép lên định giá cổ phiếu. Đồng thời, lãi suất cao tại các thị trường phát triển làm giảm sức hấp dẫn tương đối của thị trường mới nổi, qua đó ảnh hưởng đến khả năng thu hút vốn quốc tế.
ACBS cảnh báo, lãi suất càng duy trì ở mức cao lâu, sức ép lên nền kinh tế càng lớn. Đối chiếu với các giai đoạn lãi suất đạt đỉnh trước đây, nhóm phân tích ước tính lãi suất trong nước còn có thể tăng hơn 1 điểm phần trăm trước khi tiến gần vùng rủi ro.
Cơ hội ở những ngành có tăng trưởng thực chất
Trong bối cảnh dòng tiền ngày càng chọn lọc, mùa công bố kết quả kinh doanh quý III được kỳ vọng làm nổi bật những doanh nghiệp duy trì tăng trưởng lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Theo ông Nguyễn Tiến Dũng, một số ngành sản xuất và ngành mang tính chu kỳ đang hưởng lợi từ diễn biến giá hàng hóa thuận lợi, đồng thời ghi nhận hoạt động kinh doanh cải thiện. Các nhóm đáng chú ý gồm cao su, phân bón, thép và cảng biển.
Với ngành cao su, MBS dự báo, doanh thu mảng cao su của Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (mã GVR) trong quý III tăng khoảng 20% so với cùng kỳ, nhờ giá bán bình quân tăng khoảng 30%. Lợi nhuận của Công ty cổ phần Cao su Phước Hòa (mã PHR) có thể tăng mạnh nhờ giá cao su thuận lợi và nguồn thu bồi thường đất. Giá cao su năm 2027 được kỳ vọng tiếp tục duy trì ở mức cao, hỗ trợ kết quả kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp.
Trong ngành thép, MBS dự báo, sản lượng tiêu thụ của Tập đoàn Hòa Phát (mã HPG) trong quý III tăng khoảng 38% so với cùng kỳ, trong đó thép cuộn cán nóng tăng 68%. Nhờ đó, lợi nhuận ròng của doanh nghiệp được dự báo tăng khoảng 40%. Tập đoàn Hoa Sen (mã HSG) và Thép Nam Kim (mã NKG) cũng được kỳ vọng cải thiện lợi nhuận nhờ giá bán và biên lợi nhuận gộp tốt hơn sau quá trình tái cơ cấu thị trường tiêu thụ.
Ở nhóm cảng biển, triển vọng tăng trưởng được hỗ trợ bởi cả sản lượng hàng hóa và giá dịch vụ cùng cải thiện. MBS dự báo, lợi nhuận quý III của Gemadept (mã GMD) tăng 86% so với cùng kỳ, Container Việt Nam (mã VSC) tăng 82% và Cảng Hải Phòng (mã PHP) tăng 65%, nhờ lưu lượng hàng hóa cải thiện, hiệu suất khai thác cao hơn và đóng góp từ công suất mới.
Ở góc nhìn rộng hơn, bà Nguyễn Thị Mỹ Liên đánh giá, các ngành hưởng lợi trực tiếp từ động lực tăng trưởng kinh tế có triển vọng tích cực. Dầu khí, đặc biệt ở khâu thượng nguồn, được hỗ trợ bởi giá dầu duy trì ở mức cao. Bán lẻ hưởng lợi từ sức mua nội địa, khi tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng tăng trên 13%. Trong khi đó, vận tải và cảng biển được hỗ trợ bởi hoạt động xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh.
Ở góc nhìn trung và dài hạn, ACBS đánh giá ngành ngân hàng có sức hấp dẫn nhờ định giá tương đối hợp lý, triển vọng tăng trưởng lợi nhuận ổn định và vị thế của nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn trong lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.
Theo ACBS, tăng trưởng tín dụng những năm tới được kỳ vọng duy trì quanh mức 15%/năm, tạo nền tảng để lợi nhuận toàn ngành ngân hàng tăng 10-15% mỗi năm.
Với ngành dầu khí, giá dầu cao thúc đẩy đầu tư, đặc biệt vào các dự án phục vụ mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng. Các thay đổi chính sách theo hướng tháo gỡ vướng mắc trong phê duyệt và triển khai dự án cũng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp dầu khí có nền tảng tài chính lành mạnh và lượng tiền mặt lớn.
ACBS cũng đánh giá tích cực nhóm bảo hiểm trong môi trường lãi suất cao, do lãi suất tăng có thể cải thiện hiệu quả đầu tư vốn, một nguồn đóng góp quan trọng vào kết quả kinh doanh, nhất là đối với doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ. Nhóm sản xuất điện và cảng biển cũng được kỳ vọng tăng trưởng nhờ nhu cầu điện và hoạt động xuất nhập khẩu gia tăng cùng đà mở rộng của nền kinh tế.
Bà Nguyễn Thị Mỹ Liên lưu ý, nhà đầu tư cần xem xét mức độ phản ánh kỳ vọng vào giá cổ phiếu. Lợi nhuận tăng mạnh chưa chắc tạo động lực tăng giá nếu cổ phiếu đã tăng đáng kể trước đó. Ngược lại, doanh nghiệp có kết quả vượt kỳ vọng nhưng định giá chưa phản ánh đầy đủ triển vọng có thể thu hút dòng tiền.
Bên cạnh sức khỏe tài chính và khả năng tạo dòng tiền từ hoạt động kinh doanh cốt lõi, thanh khoản cổ phiếu cũng là yếu tố cần xem xét. Những cổ phiếu duy trì nền giá tốt qua các nhịp điều chỉnh, thanh khoản cải thiện và thu hút lực cầu chủ động có nhiều cơ hội hình thành xu hướng tăng rõ nét.
