Thị trường chứng khoán vừa có nhịp hồi phục khá tích cực so với cuối tháng 7
Tăng trưởng lợi nhuận tiếp tục được duy trì
Sau nhịp giảm hơn 220 điểm của chỉ số VN-Index trong tháng 7, mặt bằng định giá của thị trường chứng khoán Việt Nam đã trở nên hấp dẫn hơn đáng kể. P/E của VN-Index hiện chỉ quanh 12,9 - 13 lần, thấp hơn mức bình quân 10 năm.
Đáng chú ý, mùa công bố báo cáo tài chính quý II/2026 gần khép lại với bức tranh chung khá tích cực. Theo ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược Thị trường, Công ty Chứng khoán VPBank (VPBankS), động lực lớn nhất của thị trường chứng khoán trong những tháng cuối năm sẽ đến từ khả năng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp được duy trì.
Trong đó, ngân hàng vẫn là nhóm cổ phiếu có sức ảnh hưởng lớn nhất tới VN-Index. Tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức cao cùng kết quả kinh doanh nửa đầu năm tích cực tiếp tục là nền tảng hỗ trợ nhóm này. Tuy nhiên, triển vọng sẽ có sự phân hóa rõ nét giữa các ngân hàng khi áp lực lên biên lãi ròng (NIM), chi phí vốn và chất lượng tài sản ngày càng khác biệt.
Nhóm chứng khoán cũng được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt khi lợi nhuận toàn ngành quý II tăng mạnh nhờ hoạt động cho vay ký quỹ và tự doanh. Dù doanh thu môi giới chịu tác động từ thanh khoản thị trường suy giảm, nhưng triển vọng của nhóm này vẫn gắn chặt với kỳ vọng thanh khoản cải thiện và câu chuyện quyết định nâng hạng thị trường chính thức có hiệu lực trong tháng 9.
Ở nhóm hưởng lợi từ chính sách đầu tư công, xây dựng hạ tầng và vật liệu xây dựng tiếp tục được chuyên gia VPBankS đánh giá cao. Sau 7 tháng đầu năm, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công mới đạt khoảng 39% kế hoạch năm, đồng nghĩa áp lực giải ngân sẽ tập trung rất lớn vào những tháng cuối năm. Điều này sẽ tạo thêm việc làm và doanh thu cho nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng, hạ tầng và vật liệu.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng phòng Nghiên cứu ngành và cổ phiếu Công ty Chứng khoán MB (MBS) cho rằng, “tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp sẽ là động lực nền tảng số 1, dòng tiền trong nước là điều kiện quyết định tốc độ tăng, còn nâng hạng thị trường là chất xúc tác quan trọng”.
MBS kỳ vọng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết năm 2026 đạt mức tăng trưởng khoảng 18 - 19%, cao hơn dự báo đầu năm. Tuy nhiên, dòng tiền trong nước sẽ quyết định mức độ hiện thực hóa triển vọng lợi nhuận đó vào giá cổ phiếu. Rủi ro tỷ giá và mặt bằng lãi suất cao vẫn có thể ảnh hưởng đến thanh khoản, vì vậy, VN-Index có thể không tăng liên tục mà sẽ vận động theo hướng phân hóa và luân chuyển giữa các nhóm ngành.
Từ góc nhìn của ông Hoàng Việt Phương, Giám đốc Khối Phân tích và Tư vấn đầu tư VNDIECT, nếu phải lựa chọn yếu tố đóng vai trò nền tảng, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp sẽ là động lực cốt lõi, trong khi dòng tiền và câu chuyện nâng hạng được kỳ vọng sẽ trở thành những chất xúc tác quan trọng, thúc đẩy đà tăng của thị trường.
Kết quả kinh doanh quý II/2026 tích cực của các doanh nghiệp niêm yết đã góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư vào triển vọng tăng trưởng trong năm nay. Theo đó, lợi nhuận ròng của các doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE trong quý II (theo số liệu đến thời điểm hiện tại) ước tăng khoảng 46% so với cùng kỳ năm ngoái, nối tiếp mức tăng trưởng gần 50% của quý trước đó. Trong bối cảnh mặt bằng định giá của VN-Index đã trở nên hấp dẫn hơn sau nhịp điều chỉnh mạnh trong tháng 7, các thông tin tiêu cực hầu hết đã phản ánh vào diễn biến giá của các cổ phiếu trong thời gian qua thì tăng trưởng lợi nhuận sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định khả năng duy trì xu hướng tăng của thị trường trong trung - dài hạn.
Bên cạnh đó, dòng tiền trong nước được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò là lực đỡ quan trọng đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. Thanh khoản hệ thống ngân hàng nhiều khả năng sẽ dần cải thiện về cuối năm, giúp ổn định mặt bằng lãi suất, từ đó giảm áp lực chi phí vốn của doanh nghiệp và đẩy mạnh tín dụng vào các dự án trọng điểm để tạo sự lan tỏa mạnh mẽ hơn cho nền kinh tế.
Nâng hạng thị trường - chất xúc tác lớn
Tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp sẽ là động lực nền tảng số 1, dòng tiền trong nước là điều kiện quyết định tốc độ tăng, còn nâng hạng thị trường là chất xúc tác quan trọng.
Ông Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng phòng Nghiên cứu ngành và cổ phiếu MBS
FTSE Russell đã chính thức xác nhận thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ phiên mở cửa ngày 21/9/2026. Danh sách cổ phiếu Việt Nam đáp ứng tiêu chí của FTSE GEIS dự kiến được công bố ngày 21/8/2026.
Ông Nguyễn Tiến Dũng ước tính, các quỹ ETF có thể giải ngân khoảng 150 triệu USD trong kỳ cơ cấu danh mục tháng 9; trong đó, giá trị mua dự kiến tập trung nhiều nhất tại VIC, VHM và MSN. Trong ngắn hạn, dòng vốn này sẽ hỗ trợ trực tiếp cho nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là VN30, cải thiện tâm lý nhà đầu tư và có thể giúp xu hướng bán ròng của khối ngoại dịu lại. Dù vậy, quy mô vốn thụ động trong đợt cơ cấu đầu tiên chưa đủ lớn để trở thành động lực duy nhất kéo toàn bộ VN-Index đi lên. Tác động quan trọng hơn của nâng hạng nằm ở trung và dài hạn, khi thị trường chứng khoán Việt Nam được đưa vào hệ thống chỉ số của thị trường mới nổi, mở rộng khả năng tiếp cận các quỹ chủ động, quỹ hưu trí và các tổ chức đầu tư toàn cầu. Dòng vốn chủ động sẽ không vào ngay lập tức, mà phụ thuộc vào tỷ giá, thanh khoản, giới hạn sở hữu nước ngoài, khả năng tiếp cận thị trường và định giá từng cổ phiếu.
Trong khi đó, ông Hoàng Việt Phương cho rằng, việc thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 9/2026 mang ý nghĩa quan trọng, góp phần nâng cao vị thế của thị trường chứng khoán trong nước trên bản đồ đầu tư quốc tế. Mặc dù dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF có thể chưa giải ngân ngay lập tức với quy mô lớn trong những tháng cuối năm, sự kiện này được kỳ vọng sẽ gia tăng mức độ quan tâm của các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài, đặc biệt là các quỹ đầu tư dài hạn. Tác động lớn nhất của việc nâng hạng trong giai đoạn cuối năm không nằm ở quy mô dòng vốn ngoại chảy vào ngay lập tức, mà ở sự cải thiện kỳ vọng của nhà đầu tư đối với triển vọng dài hạn của thị trường chứng khoán Việt Nam. Hiệu ứng nâng hạng có thể tạo ra sự lan tỏa tích cực về mặt tâm lý, góp phần cải thiện thanh khoản và hỗ trợ mặt bằng định giá của nhiều nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn trong thời gian tới.
Theo lộ trình của FTSE Russell, dòng vốn sẽ được giải ngân theo nhiều giai đoạn, kéo dài đến năm 2027. Điều này đồng nghĩa tác động tích cực sẽ diễn ra từ từ, giúp thị trường có thêm lực đỡ trong trung và dài hạn hơn là tạo ra một “cơn sóng” ngắn hạn.
Động lực của thị trường sẽ không đến từ một sự kiện đơn lẻ mà là sự cộng hưởng của ba yếu tố chính: tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục duy trì, dòng tiền trong và ngoài nước cải thiện và tiến trình nâng hạng thị trường từng bước chuyển hóa thành dòng vốn thực. Khi ba mắt xích này cùng vận hành, VN-Index sẽ có cơ sở vững chắc hơn để chinh phục các vùng điểm cao hơn trong những tháng cuối năm.
