Các nhà hoạch định chính sách của BOJ đang đối mặt với nhiệm vụ khó khăn là đẩy mức lãi suất vay siêu thấp kéo dài nhiều năm lên cao hơn, ngay cả khi những khó khăn toàn cầu ngày càng gia tăng đang đè nặng lên tăng trưởng của một nền kinh tế chỉ mới bắt đầu thoát khỏi ảnh hưởng của tình trạng giảm phát kinh niên.
Sau khi vừa tăng lãi suất lên mức cao nhất trong 30 năm là 0,75% vào tháng 12, BOJ dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày kết thúc vào ngày 23/1.
Tuy nhiên, nhiều nhà hoạch định chính sách của BOJ cho rằng dư địa tiếp tục nâng lãi suất có khả năng diễn ra ngay trong tháng 4. Điều này sẽ sớm hơn so với quan điểm chủ đạo của khu vực tư nhân, vốn dự đoán việc thắt chặt tiền tệ sẽ diễn ra trong nửa cuối năm nay.
BOJ kỳ vọng lạm phát do thực phẩm sẽ giảm bớt trong những tháng tới và giúp đạt được mức tăng giá do tiền lương, từ đó giữ lạm phát cơ bản ở mức 2% bền vững.
Nhưng sự sụt giảm mạnh của đồng yên kể từ tháng 10 đã làm gia tăng sự không chắc chắn về việc liệu áp lực giá do chi phí đẩy có giảm bớt một cách suôn sẻ như dự báo của BOJ hay không. Đồng yên suy yếu đẩy chi phí nhập khẩu nhiên liệu, thực phẩm và nhiều nguyên liệu khác lên cao, có thể dẫn đến giá cả các sản phẩm tiêu dùng nói chung tăng cao.
"Sau khi chứng kiến đồng yên suy yếu bất chấp việc BOJ tăng lãi suất vào tháng 12, tôi càng cảm thấy BOJ có thể đang chậm chân trong việc giải quyết rủi ro lạm phát và có thể buộc phải tăng lãi suất sớm hơn dự kiến… Với việc đồng yên tiếp tục giảm, khả năng tăng lãi suất vào tháng 4 là khá cao. Tôi không loại trừ khả năng tăng lãi suất thêm nữa vào tháng 7 và tháng 10", Katsutoshi Inadome, chiến lược gia cấp cao tại Sumitomo Mitsui Trust Asset Management cho biết.
Theo một cuộc khảo sát mới của Reuters, các nhà kinh tế cho rằng BOJ có thể sẽ chờ đến tháng 7 mới tiếp tục tiến hành tăng lãi suất. Hầu hết các nhà phân tích được khảo sát cho rằng ngân hàng trung ương muốn thận trọng và không hành động vội vàng để đánh giá tác động của việc tăng lãi suất 25 điểm cơ bản vào tháng 12 lên nền kinh tế, trừ khi đồng yên mất giá gây thêm áp lực chi phí thông qua hàng hóa nhập khẩu.
“Với việc lãi suất chính sách đã tăng lên mức cao nhất trong 30 năm… cần phải đánh giá cẩn thận hơn tác động của việc thắt chặt chính sách, và cũng cần xem xét lợi thế của việc có thể trình bày quan điểm về điều kiện kinh tế và giá cả khi Báo cáo Triển vọng được công bố, tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 7 có vẻ khả thi hơn”, Yusuke Matsuo, nhà kinh tế thị trường cấp cao tại Mizuho Securities cho biết.
Mặt khác, hiện vẫn không có sự đồng thuận trong hội đồng chính sách về việc BOJ nên tăng lãi suất sớm đến mức nào. Thống đốc Kazuo Ueda đã báo hiệu cần phải thận trọng, theo dõi sát sao tác động của các lần tăng lãi suất trước đây đối với nền kinh tế mong manh.
Trong một cuộc họp báo sau khi tăng lãi suất vào tháng 12, ông Ueda cho biết một số thành viên hội đồng quản trị đã kêu gọi thận trọng trước áp lực lạm phát từ đồng yên yếu, đây là một dấu hiệu cho thấy sự giảm mạnh của đồng yên có thể là yếu tố kích hoạt chính cho một đợt tăng lãi suất khác.