Trạm thu phí BOT cầu Thái Hà vắng bóng xe qua lại. Ảnh: P.V
Vướng mắc mới
Số phận của Dự án BOT xây dựng công trình cầu Thái Hà sẽ sớm được quyết định trong vài tháng tới, thậm chí là trước khi Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội khởi động trên thực địa.
Tại Công văn số 9033/VPCP-CN ngày 4/9/2026, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tiếp tục khẩn trương xử lý dứt điểm vướng mắc đối với Dự án BOT cầu Thái Hà theo thẩm quyền, đúng quy định của pháp luật.
Đây là lần thứ hai trong chưa đầy 2 tháng, việc xử lý những vướng mắc tại Dự án BOT xây dựng công trình cầu Thái Hà nhận được sự chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ.
Trước đó, tại Thông báo số 402/TB-VPCP ngày 24/7/2026 của Văn phòng Chính phủ, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính khẩn trương xử lý kiến nghị của UBND tỉnh Hưng Yên về việc chấm dứt trước thời hạn hợp đồng BOT Dự án cầu Thái Hà, hoàn thành trước ngày 30/8/2026.
Cần nói thêm rằng, Dự án BOT xây dựng công trình cầu Thái Hà đang đứng trước một bước ngoặt lớn sau khi Quốc hội chính thức ban hành Nghị quyết số 38/2026/QH16 về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội. Nghị quyết này được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất ngày 24/8/2026.
Dự án BOT xây dựng công trình cầu Thái Hà đang đứng trước một bước ngoặt lớn sau khi Quốc hội chính thức ban hành Nghị quyết số 38/2026/QH16 về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội.
Điều đáng chú ý là theo hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đoạn tuyến qua khu vực cầu Thái Hà có tính chất kết nối giao thông liên vùng và đi qua phạm vi của Dự án BOT cầu Thái Hà hiện hữu.
Cụ thể, đoạn Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội qua khu vực cầu Thái Hà được thiết kế đi lệch sang bên phải cầu hiện hữu theo hướng từ Ninh Bình đi Hưng Yên, có điểm đầu tại Km105+000, thuộc xã Bắc Lý (tỉnh Ninh Bình); điểm cuối tại Km111+250, kết nối đường dẫn cầu Thái Hà, thuộc xã Lê Quý Đôn (tỉnh Hưng Yên); chiều dài khoảng 6,25 km, trong đó phần cầu chính dài khoảng 2.877 m.
Đoạn tuyến được đầu tư theo quy mô đường cao tốc 6 làn xe, bề rộng 32,5 m; cầu xây dựng vĩnh cửu bằng bê tông cốt thép và bê tông cốt thép dự ứng lực; sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 4.995 tỷ đồng, theo hình thức đầu tư công.
Đáng lưu ý, cầu Thái Hà hiện hữu có bề rộng 12 m, đang khai thác bình thường, dự kiến được tận dụng làm đường song hành của tuyến đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội.
Theo Ban Quản lý dự án Thăng Long, đơn vị được Bộ Xây dựng giao lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, khi Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội đi vào khai thác, phần lớn lưu lượng phương tiện được dự báo sẽ chuyển sang tuyến mới thay vì tiếp tục lưu thông qua Dự án BOT xây dựng công trình cầu Thái Hà.
Nguyên nhân là tuyến đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội được đầu tư với chất lượng hạ tầng tốt hơn, ít ùn tắc và có khả năng kết nối thuận tiện hơn, trong khi mức phí người tham gia giao thông phải trả thấp hơn do Dự án được đầu tư bằng nguồn vốn đầu tư công.
“Do đó, khi đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô đi vào hoạt động, lưu lượng phương tiện qua trạm thu phí của Dự án BOT xây dựng công trình cầu Thái Hà sẽ tiếp tục sụt giảm, khiến hiệu quả của phương án tài chính của Dự án không còn được bảo đảm như hợp đồng BOT hiện hành giữa nhà đầu tư và cơ quan nhà nước có thẩm quyền”, ông Lương Văn Long, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án Thăng Long đánh giá.
 |
Phương án tài chính bết bát
Trên thực tế, không phải đợi đến khi Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội chính thức được phê duyệt chủ trương đầu tư, những khó khăn đã ập đến Dự án BOT xây dựng công trình cầu Thái Hà ngay từ khi công trình này được đưa vào thu phí hoàn vốn.
Trước đó, để đáp ứng nhu cầu vận tải, Bộ Giao thông - Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) đã phối hợp với UBND tỉnh Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên) nghiên cứu đầu tư xây dựng cầu Thái Hà vượt sông Hồng theo quy mô đường cấp III, mặt cắt ngang 12 m, có hướng tuyến trùng với quy hoạch tuyến Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội.
Sau khi được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư theo hình thức BOT vào cuối tháng 7/2014, Dự án được Bộ Giao thông - Vận tải phê duyệt ngày 25/9/2014. Hợp đồng BOT được ký ngày 27/3/2015 với nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án. Công trình khởi công từ tháng 10/2014, hoàn thành, đưa vào khai thác tháng 4/2018 và bắt đầu thu phí hoàn vốn từ tháng 1/2019.
Tuy nhiên, ngay khi bắt đầu thu phí, hàng loạt yếu tố khách quan đã khiến doanh thu của Dự án BOT xây dựng công trình cầu Thái Hà sụt giảm nghiêm trọng so với phương án dự kiến trong hợp đồng BOT.
Cụ thể, do chậm triển khai, hoàn thành thông tuyến Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội (hướng tuyến cũ) so với quy hoạch dự kiến hoàn thành trước năm 2020 tiếp tục khiến doanh thu thực tế thấp hơn đáng kể so với dự báo trong hợp đồng.
Đặc biệt, một lượng lớn phương tiện cũng phân lưu theo hướng cầu Hưng Hà sang Thái Bình - tuyến không thu phí, đã làm giảm mạnh lưu lượng qua trạm thu phí của Dự án BOT xây dựng công trình cầu Thái Hà.
Điều này dẫn tới việc kể từ khi được phép thu phí hoàn vốn đến nay, doanh thu mỗi ngày chỉ đạt khoảng 15 - 17% phương án tài chính, khiến nhà đầu tư Dự án liên tục buộc phải tiếp tục cầu viện các cơ quan chức năng.
Tình trạng tài chính của dự án này bê bết tới mức, theo quy định từ ngày 1/8/2022, các tuyến đường cao tốc trên toàn quốc phải thực hiện thu phí hoàn toàn tự động không dừng (ETC), tuy nhiên tại trạm thu phí BOT cầu Thái Hà, đến nay việc thu phí vẫn được thực hiện thủ công.
Đại diện trạm cho biết, doanh thu của Dự án BOT xây dựng công trình cầu Thái Hà liên tục sụt giảm, dẫn đến thua lỗ, trong khi chi phí đầu tư hệ thống ETC khá lớn so với năng lực tài chính của đơn vị, vì vậy trạm BOT cầu Thái Hà vẫn chưa thể triển khai thu phí không dừng.
Theo ông Lê Anh Tuấn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng, trong quá trình xây dựng Nghị định số 122/2026/NĐ-CP ngày 3/4/2026 của Chính phủ quy định chi tiết về việc xử lý vướng mắc của các dự án BOT giao thông, Bộ Xây dựng đã nghiên cứu phương án tháo gỡ vướng mắc Dự án BOT đầu tư xây dựng cầu Thái Hà theo hướng bổ sung vốn nhà nước để chia sẻ phần giảm doanh thu, đồng thời nhà đầu tư tiếp tục thu phí cho đến thời điểm kết thúc hợp đồng dự án, dự kiến vào năm 2036.
Tuy nhiên, phương án này chưa tính đến việc cầu và đường thuộc Dự án BOT đầu tư xây dựng cầu Thái Hà trở thành đường song hành cho chính tuyến Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội.
Hiện Bộ Xây dựng đang chỉ đạo, đôn đốc nhà đầu tư/doanh nghiệp dự án phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục và đề xuất giải pháp tháo gỡ vướng mắc theo quy định tại Nghị định số 122/2026/NĐ-CP ngày 3/4/2026 của Chính phủ, trình Bộ Xây dựng xem xét, gửi Kiểm toán Nhà nước kiểm toán, làm cơ sở để xem xét, quyết định việc chấm dứt hợp đồng trước thời hạn theo đúng quy định.
Đại diện Công ty cổ phần BOT cầu Thái Hà cho biết, do cầu Thái Hà hiện hữu chuyển thành đường song hành của đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, nên phương án chia sẻ phần giảm doanh thu để tiếp tục thu phí sẽ rất khó khăn.
“Nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án hoàn toàn ủng hộ chủ trương của Chính phủ và Quốc hội, đồng thời mong muốn chấm dứt hợp đồng trước thời hạn đối với Dự án”, ông Ngô Tiến Cương, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần BOT cầu Thái Hà khẳng định.
