Ông Hoàng Việt Phương - Giám đốc Khối Nghiên cứu & Tư vấn đầu tư VNDIRECT
FTSE Russell đã chính thức xác nhận nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ Frontier Market (Thị trường Cận biên) lên Secondary Emerging Market, với hiệu lực từ tháng 9/2026. Đây là bước ngoặt mang tính cấu trúc, phản ánh quá trình cải cách kéo dài nhiều năm của Việt Nam đã được ghi nhận, đồng thời đưa thị trường chuyển từ trạng thái “câu chuyện kỳ vọng” sang “catalyst hiện thực” trong mắt dòng vốn quốc tế.
 |
Ông Hoàng Việt Phương |
Về mặt triển khai, FTSE Russell áp dụng cơ chế phân bổ tỷ trọng theo lộ trình nhiều giai đoạn nhằm giảm thiểu biến động thị trường. Theo đó, từ kỳ review tháng 9/2026, Việt Nam sẽ bắt đầu được thêm vào hệ thống chỉ số FTSE Emerging Markets với tỷ trọng ban đầu ước tính khoảng 0,2 - 0,4%, đồng thời từng bước bị loại khỏi rổ FTSE Frontier Index. Quá trình này không diễn ra theo hình thức “thoái toàn bộ” trong một lần, mà được thiết kế theo cơ chế chuyển tiếp đồng bộ giữa hai rổ chỉ số.
Cụ thể, tỷ trọng của Việt Nam trong Frontier Index sẽ được giảm dần qua các kỳ cơ cấu (thường là bán niên) cho đến khi về 0, trong khi tỷ trọng trong các chỉ số Emerging Markets được nâng lên tương ứng theo từng bước cho tới mức mục tiêu. Cách tiếp cận này giúp tạo trạng thái chuyển tiếp dòng vốn tương đối mượt mà, hạn chế cú sốc cung – cầu và giảm áp lực bán đột ngột từ các quỹ Frontier.
Theo quan điểm của tôi, dù tỷ trọng ban đầu còn khiêm tốn, việc chính thức xuất hiện trong danh mục đầu tư của các quỹ thị trường mới nổi toàn cầu mang ý nghĩa quan trọng, mở ra dư địa thu hút dòng vốn cả thụ động (ETF) và chủ động vào thị trường chứng khoán Việt Nam trong trung hạn.
Ước tính, dòng vốn ETF mô phỏng FTSE có thể giải ngân khoảng 1 tỷ USD trong giai đoạn đầu, trong khi tổng dòng vốn (bao gồm cả quỹ chủ động) có thể đạt 3,5 - 5 tỷ USD, tập trung chủ yếu vào các cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao và có tỷ lệ free-float tốt. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý dòng vốn này sẽ phân bổ theo lộ trình thay vì vào ngay lập tức; trong đó, các quỹ chủ động thường có xu hướng đi trước quá trình nâng hạng từ 6 - 12 tháng, còn dòng vốn thụ động sẽ tập trung mạnh vào các kỳ cơ cấu danh mục.
Mặt khác, thông tin FTSE Russell chính thức xác nhận nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ Frontier Market lên Secondary Emerging Market trong bối cảnh Mỹ và Iran vừa đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần và hướng tới đàm phán ngừng bắn lâu dài là các yếu tố thuận lợi giúp ổn định tâm lý nhà đầu tư và thị trường chứng khoán thời gian tới.
Ông Nguyễn Tiến Dũng - Trưởng phòng Nghiên cứu Ngành & Cổ phiếu CTCP CK MB (MBS)
Việc Việt Nam được FTSE xác nhận nâng hạng lên Thị trường Mới nổi Thứ cấp từ tháng 9/2026 sẽ thu hút dòng tiền từ các quỹ thụ động (ETF) và chủ động. Đối với các quỹ thụ động, quá trình giải ngân sẽ diễn ra theo 4 đợt, bắt đầu từ ngày 21/9/2026 đến tháng 9/2027 với tỷ lệ đưa vào lần lượt là 10% - 20% - 35% - 35%, do đó đối với các quỹ thụ động, đây là một quá trình giải ngân có lộ trình, chứ không phải một cú bơm vốn một lần.
 |
Ông Nguyễn Tiến Dũng |
Trong danh sách hiện tại của FTSE Russell đã có các tên nổi bật như VCB, BID, HPG, VIC, VHM, FPT, VNM, MSN, SAB, SSI, VND, VCI, VIX, VRE, VJC… Tuy nhiên, đây mới là danh sách sơ bộ và danh sách cuối cùng sẽ được công bố vào 21/8/2026.
Dòng tiền từ các quỹ chủ động có thể vào sớm hơn ngay khi Việt Nam được xác nhận nâng hạng, tuy nhiên sẽ có sự chọn lọc đối với dòng tiền này, theo đó tôi kỳ vọng nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao, free-float tốt, định giá còn hấp dẫn và thuận lợi cho quỹ ngoại giải ngân sẽ được lựa chọn.
Đối với nhóm hưởng lợi rõ nét nhất ở giai đoạn đầu, tôi nghiêng về blue-chip tài chính và các cổ phiếu đầu ngành có tính dẫn dắt, bởi đây là nhóm vừa dễ được quỹ chủ động nâng tỷ trọng sớm bởi tính đại diện cho thị trường, vừa thuộc danh sách mua vào của các quỹ thụ động sau này. Tuy nhiên, trong từng nhóm sẽ có sự phân hóa mạnh: mã nào đồng thời đáp ứng được quy mô, thanh khoản, dư địa sở hữu nước ngoài, minh bạch và câu chuyện tăng trưởng lợi nhuận thì sẽ hưởng lợi rõ hơn phần còn lại.
Bộ lọc đầu tiên là quy mô, thanh khoản và room ngoại, các yếu tố này nói lên khả năng hấp thụ dòng tiền quốc tế bởi quy mô dòng vốn ngoại tiềm năng khá lớn so với thị trường Việt Nam. Bộ lọc thứ hai là minh bạch thông tin, chất lượng báo cáo tài chính, lịch sử tuân thủ và quản trị công ty, quan hệ nhà đầu tư chuyên nghiệp đây là những yếu tố ngày càng quan trọng khi nhà đầu tư tổ chức nước ngoài nâng chuẩn đánh giá tại Việt Nam. Bộ lọc thứ ba là yếu tố kinh doanh cơ bản của doanh nghiệp, theo đó những doanh nghiệp có nền tảng lợi nhuận bền vững, dòng tiền thật, đòn bẩy hợp lý và định giá hấp dẫn sẽ được ưu tiên lựa chọn.
Tôi cho rằng sau nâng hạng, thị trường sẽ bước sang một giai đoạn mới: từ câu chuyện kỳ vọng nâng hạng, chuyển sang câu chuyện chất lượng doanh nghiệp và định giá. Do đó, cơ hội dài hạn sẽ thuộc về các doanh nghiệp đầu ngành mang chuẩn quốc tế: minh bạch, tăng trưởng có thể dự báo, quản trị bài bản, tôn trọng cổ đông thiểu số và có khả năng duy trì thanh khoản đủ lớn cho dòng vốn tổ chức. Trong ngắn hạn, thị trường có thể phản ứng mạnh với câu chuyện nâng hạng, nhưng trong trung và dài hạn, dòng tiền ngoại sẽ ở lại với những doanh nghiệp thực sự có chất lượng, chứ không chỉ với những cổ phiếu tăng nhờ hiệu ứng sự kiện.
Ông Nguyễn Anh Khoa - Giám đốc Phân tích, Công ty Chứng khoán AgriBank (Agriseco)
Trong báo cáo mới đây, FTSE đã xác nhận Việt Nam sẽ được nâng hạng từ tháng 9/2026. Cũng theo đó, báo cáo đề cập các cổ phiếu thỏa mãn điều kiện gia nhập rổ FTSE Global All Cap Index tính tới ngày 31/12/2025, đồng thời đưa ra lộ trình giải ngân nhằm đưa danh mục cổ phiếu Việt Nam vào bộ chỉ số.
 |
Ông Nguyễn Anh Khoa |
Nhiều cái tên quen thuộc, đa ngành nghề được đề cập trong báo cáo. Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng nhóm cổ phiếu được hưởng lợi trực tiếp nhất từ dòng vốn thụ động sẽ là các cổ phiếu được phân loại vốn hóa vừa và lớn theo tiêu chuẩn Market Size của FTSE, bao gồm: HPG, VCB, BID, VHM, VIC, MSN, SAB, FPT, VNM.
Bên cạnh đó, nhóm chứng khoán cũng sẽ phản ánh tích cực khi Việt Nam ghi nhận dòng vốn USD vào ròng. Động lực đến từ kỳ vọng thanh khoản thị trường cải thiện, kéo theo sự gia tăng của doanh thu môi giới, cho vay ký quỹ và các dịch vụ chứng khoán liên quan. Đáng chú ý, lợi thế nhiều khả năng sẽ tập trung ở các công ty chứng khoán có thị phần giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài ở mức cao, tệp khách hàng tổ chức lớn và năng lực đáp ứng tốt các yêu cầu giao dịch của dòng vốn quốc tế.
Sau khi được nâng hạng, thị trường không chỉ đón thêm dòng tiền mới mà còn bước vào một mặt bằng tiêu chuẩn cao hơn. Theo tôi, có hai lớp chỉ tiêu chính mà nhà đầu tư có thể tham khảo để lựa chọn được các cổ phiếu hưởng lợi từ câu chuyện nâng hạng.
Thứ nhất là nhóm chỉ tiêu mang tính kỹ thuật, bao gồm tỷ lệ cổ phiếu tự do lưu hành (free-float), thanh khoản giao dịch và dư địa sở hữu nước ngoài còn lại. Đây là những điều kiện quyết định cổ phiếu có đủ khả năng hấp thụ dòng tiền lớn, duy trì giao dịch ổn định và đáp ứng yêu cầu giải ngân của các quỹ đầu tư quốc tế hay không.
Thứ hai là nhóm tiêu chí phản ánh chất lượng nội tại của doanh nghiệp, bao gồm năng lực quản trị, mức độ minh bạch trong công bố thông tin, cũng như năng lực duy trì hiệu quả kinh doanh tăng trưởng ổn định. Sở hữu đủ cả hai nhóm tiêu chí nêu trên, doanh nghiệp không chỉ đáp ứng điều kiện về mặt tiếp cận dòng vốn, mà còn có khả năng giữ chân dòng vốn đó trong dài hạn.
Cụ thể hơn, nhóm doanh nghiệp có thể đáp ứng được các lớp tiêu chí như trên thường là các cổ phiếu đầu ngành, có quy mô vốn hóa lớn, thanh khoản cao, có thể kể tới một số cổ phiếu tiêu biểu như HPG, VCB, BID, VNM, SSI, FPT,…
Ông Huỳnh Anh Huy, CFA - Giám đốc phân tích ngành, Công ty chứng khoán Kafi
Khi chính thức được phân loại vào nhóm thị trường mới nổi, các quỹ ETF và các quỹ đầu tư dùng bộ chỉ số của FTSE làm tham chiếu sẽ tiến hành giải ngân, và nhóm các cổ phiếu đủ điều kiện trong rổ FTSE Global All Cap sẽ là mục tiêu của dòng tiền này.
Hiện tại, trong số 32 cổ phiếu đủ điều kiện, có thể thấy nhiều đại diện đến từ rổ VN30, chiếm hơn 40% số lượng mã, cho thấy sự tương đồng trong lựa chọn cổ phiếu đại diện cho thị trường, trong đó, nhóm cổ phiếu lớn đều là 5 cổ phiếu trong VN30.
 |
Ông Huỳnh Anh Huy, CFA |
Việc phân bổ tỷ trọng cổ phiếu cũng sẽ tuân theo quy mô vốn hóa của các nhóm ngành, trong đó lớn nhất có thể thấy được là nhóm bất động sản và nhóm ngân hàng. Với nhóm ngân hàng, có nhiều cái tên mang tính đại diện cao như VCB, BID, EIB hay STB vẫn còn dư địa room ngoại lớn. Nhóm bất động sản có nhiều đại diện ngoài danh mục VN30, bên cạnh VIC, VRE và VHM, những tên tuổi còn lại là các cổ phiếu bất động sản có quy mô vừa, tuy nhiên điều này cũng phản ánh sự chọn lọc của phía FTSE có tính đa dạng. Nhóm chứng khoán cũng có nhiều cái tên trong danh sách, tập trung vào các cổ phiếu có thị phần lớn và nền tảng tài chính mạnh.
Điểm đặc biệt là Tasco (HUT) - cổ phiếu duy nhất niêm yết trên HNX trong toàn bộ danh sách, cho thấy FTSE vẫn thu nạp một số mã HNX đủ tiêu chuẩn thanh khoản để nâng cao tính đại diện cho thị trường chung.
Do đó, tôi cho rằng các nhóm cổ phiếu được nêu ra ở trên, có thể là nhóm đầu tiên được hưởng lợi từ dòng vốn của các quỹ ETF và các quỹ tham chiếu theo FTSE Global All Cap. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng, sự chuyển đổi được chia thành 4 giai đoạn để tránh tác động của dòng tiền lên thị trường trong ngắn hạn và trọng số phân bổ ở 2 giai đoạn đầu cũng chỉ dừng lại ở mức 20%. Do đó chúng ta cần nhìn vào câu chuyện dài hạn hơn vào năm 2027 mới là lúc dòng tiền ngoại thực sự mạnh mẽ.
Đề thu hút dòng tiền, việc nâng hạng chỉ là điều kiện cần. Nhìn xa hơn, nội lực doanh nghiệp cần phải đủ tốt mới có thể hấp dẫn được dòng vốn, cụ thể ở các khía cạnh sau.
Về chất lượng công bố thông tin, nhà đầu tư tổ chức quốc tế yêu cầu báo cáo tài chính song ngữ chuẩn IFRS hoặc có thể đối chiếu được, IR hoạt động thực chất, và lịch sử không có điều chỉnh đột ngột hay sai sót trọng yếu. Hoạt động công bố thông tin và minh bạch của doanh nghiệp luôn là vấn đề được nhắc đến trong các báo cáo của các tổ chức đầu tư, và thực tế cho thấy đa số doanh nghiệp nội địa vẫn chưa làm tốt khâu này.
Về quản trị cổ đông thiểu số, một trong những điểm yếu lịch sử của thị trường Việt là tỷ lệ sở hữu nội bộ cao kết hợp với cấu trúc quyết định thiếu kiểm soát. Nhà đầu tư ngoại sẽ nhìn vào: tỷ lệ thành viên HĐQT độc lập, chính sách cổ tức nhất quán, lịch sử không pha loãng bất hợp lý, và ban lãnh đạo có lịch sử minh bạch. Những doanh nghiệp mà cổ đông lớn có quyền lực quá cao có thể sẽ bị chiết khấu định giá.
Đối với khả năng sinh lời bền vững trên vốn, thị trường nâng hạng kéo theo định giá lại theo chuẩn khu vực: P/E đơn thuần sẽ nhường chỗ cho EV/EBITDA, P/B điều chỉnh theo chất lượng tài sản, và đặc biệt là tăng trưởng FCF. Doanh nghiệp lợi nhuận cao nhưng FCF âm liên tục sẽ không được định giá cao trong mắt quỹ ngoại dù câu chuyện tăng trưởng hấp dẫn.
Các quỹ chủ động có thể không nhất thiết chọn doanh nghiệp lớn nhất, mà là doanh nghiệp đáng tin cậy nhất trong ngành của họ
Ông Nguyễn Văn Trúc - Giám đốc Trung tâm Phân tích Công ty Chứng khoán Quốc Gia (NSI)
Việc chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp là một cột mốc mang tính bước ngoặt, dự kiến sẽ thu hút một lượng vốn thụ động (passive funds) từ 1,4 đến 1,7 tỷ USD trong vòng hơn 1 năm. Tuy nhiên, dòng tiền này sẽ không lan tỏa đồng đều mà có sự chọn lọc và phân bổ rất rõ ràng theo hai lớp hưởng lợi.
 |
Ông Nguyễn Văn Trúc |
Đối với lớp hưởng lợi trực tiếp (Dòng vốn thụ động): Trong giai đoạn đầu, sự phân bổ của các quỹ ETF sẽ mang tính chất "cơ học", tuân thủ chặt chẽ các bộ tiêu chí của chỉ số. Theo đó, dòng vốn sẽ ưu tiên chảy vào các cổ phiếu đáp ứng đủ 4 điều kiện cốt lõi: Quy mô vốn hóa lớn, tỷ lệ tự do chuyển nhượng (free-float) đạt chuẩn, thanh khoản cao và quan trọng nhất là còn dư địa room ngoại (giới hạn sở hữu nước ngoài). Nhóm hưởng lợi rõ nét nhất ở giai đoạn này sẽ là các cổ phiếu trụ cột (Blue-chips) thuộc rổ VN30, đại diện cho các ngành Tài chính - Ngân hàng, Bán lẻ, và Tiêu dùng thiết yếu.
Trong khi đó, lớp hưởng lợi gián tiếp (Dòng vốn chủ động): Song song với dòng tiền thụ động, làn sóng nâng hạng sẽ kéo theo sự chú ý của các quỹ đầu tư chủ động (active funds). Nhóm này sẽ không chỉ nhìn vào vốn hóa mà tập trung giải ngân vào các nhóm ngành có câu chuyện tăng trưởng thực tế, gắn liền với định hướng vĩ mô dài hạn của Việt Nam. Nổi bật nhất là nhóm Công nghệ, Hạ tầng, Xây lắp và Bất động sản Khu công nghiệp – đây là những lĩnh vực được hưởng lợi trực tiếp từ chiến lược thúc đẩy đầu tư công và làn sóng FDI công nghệ cao.
Nâng hạng thị trường không chỉ đơn thuần là câu chuyện thu hút thêm dòng tiền, mà bản chất là một cuộc "nâng cấp toàn diện" về luật chơi. Dòng vốn từ các định chế tài chính quốc tế luôn đi kèm với khẩu vị rủi ro và hệ chuẩn mực vô cùng khắt khe. Trong bối cảnh đó, thị trường sẽ chứng kiến sự phân hóa mạnh mẽ dựa trên ba "bộ lọc" quan trọng bao gồm (1) chất lượng lợi nhuận và Sức khỏe tài chính; (2) Tiêu chuẩn Quản trị và Minh bạch thông tin (Corporate Governance) và (3) Yếu tố Phát triển Bền vững (ESG)
Về cơ hội dài hạn, sự kiện nâng hạng sẽ tạo ra một môi trường thanh lọc tự nhiên và lành mạnh, nhường "sân khấu chính" cho những doanh nghiệp làm ăn thực chất. Cơ hội dài hạn sẽ thuộc về các doanh nghiệp đầu ngành, có lợi thế cạnh tranh bền vững, duy trì chính sách cổ tức tiền mặt đều đặn và đặc biệt là có năng lực thích ứng với các tiêu chuẩn khắt khe của toàn cầu hóa. Những doanh nghiệp này không chỉ đóng vai trò dẫn dắt thị trường chứng khoán mà còn là đại diện cho sức vóc mới của nền kinh tế Việt Nam trong thập kỷ tới.
