Năm 2025 có thể được xem là một năm thành công của thị trường chứng khoán Việt Nam về mặt chỉ số, và thanh khoản nhiều giai đoạn vượt 50.000 tỷ đồng/phiên. Tuy nhiên, đà tăng này rất phân hóa, đóng góp chính từ một nhóm cổ phiếu trụ.
Bước sang năm 2026, dự kiến sự phân hóa sẽ tiếp tục tiếp diễn. Trong đó, theo quan điểm của FIDT, phân hoá không những không giảm mà còn trở thành điều kiện cần để thị trường đi lên bền vững hơn, khi giá cổ phiếu phản ánh rõ hơn sự khác biệt về nền tảng doanh nghiệp. Năm 2026 sẽ là giai đoạn cổ phiếu quay trở lại đúng bản chất định giá. Lợi nhuận tăng nhưng không đồng đều giữa các ngành, chiến lược đầu tư dàn trải theo chỉ số sẽ khó mang lại hiệu quả vượt trội.
Dòng tiền có xu hướng tập trung vào những doanh nghiệp có khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận, chất lượng tài sản tốt và vị thế rõ ràng trong chu kỳ ngành.
FIDT đưa ra kịch bản cơ sở, tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường năm 2026 khoảng 14%, đóng góp chính từ nhóm ngân hàng, các ngành mang tính chu kỳ và hưởng lợi từ phục hồi trong nước như bất động sản, vật liệu xây dựng và dầu khí.
Về định giá, PE fw2026 dao động quanh vùng 13-14 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm khoảng 14,6 lần, nhưng cần lưu ý thêm áp lực từ mặt bằng lãi suất đang có xu hướng nhích lên. Điều này đồng nghĩa dư địa tăng giá của thị trường không còn rộng trên diện rộng, mà phụ thuộc nhiều hơn vào sự cải thiện thực chất của lợi nhuận doanh nghiệp.
Từ các giả định trên, FIDT ước tính VN-Index năm 2026 trong kịch bản cơ sở có thể hướng tới vùng 1.750 - 1.880 điểm. Nhấn mạnh lại quan điểm, FIDT cho rằng, điểm số không quyết định hiệu quả đầu tư, mà đến từ việc lựa chọn đúng nhóm ngành, doanh nghiệp.
Nhu cầu tư vấn đã khác
Dữ liệu từ Khối Nghiên cứu FIDT cho thấy, tăng trưởng GDP bình quân đầu người của Việt Nam có nhiều nét tương đồng với giai đoạn phát triển nhanh của Trung Quốc và Thái Lan trong quá khứ. Trong giai đoạn này, thị trường cũng sẽ chứng kiến gia tăng của tầng lớp siêu giàu (HNWI) và tài sản tích lũy trong dân cư. Số lượng người sở hữu tài sản trên 1 triệu USD tại Việt Nam đã tăng hơn 58% chỉ trong vòng 5 năm. Kéo theo đó là nhu cầu quản lý tài sản, quản lý gia sản tăng theo. Đặc biệt là nhiều doanh nghiệp gia đình đã bước vào giai đoạn chuyển giao thế hệ trong 2025-2030.
Tuy nhiên, với quản lý tài sản - tư vấn đầu tư để tối ưu hóa tài sản qua chứng khoán, bất động sản, trái phiếu - mới ở giai đoạn đầu, các CTCK đang có xu hướng chuyển đổi sang mô hình này khi cuộc chiến zero fee bào mòn lợi nhuận mảng môi giới truyền thống. Còn với quản lý gia sản - khái niệm rộng hơn nhiều, là giải pháp tài chính toàn diện bao gồm: Hoạch định tài chính (Lên kế hoạch tài chính trọn đời); Đầu tư; Hưu trí; Thuế và Luật.Thừa kế và gìn giữ di sản cho thế hệ sau - còn ở mức sơ khai hơn.
 |
Ông Bùi Văn Huy, Phó Chủ tịch FIDT cho biết, bài học từ khủng hoảng trái phiếu và bảo hiểm cho thấy nguyên nhân lớn là do tư vấn sai, tư vấn ẩu. Thị trường càng có nhiều các tư vấn chuẩn mực, thị trường tài chính sẽ vận hành bền vững hơn, tránh được những đổ vỡ niềm tin như thời gian qua, theo quan điểm ông Huy.
Xét về lực lượng tư vấn, Việt Nam hiện có hơn 40.000 môi giới chứng khoán, hơn 200.000 tư vấn viên bảo hiểm và hàng chục nghìn chuyên viên quản trị quan hệ khách hàng ngân hàng. Tuy nhiên, số chuyên gia sở hữu các chứng nhận quốc tế về hoạch định tài chính và đầu tư cá nhân như CFP, CFA hay ChFC chỉ chiếm dưới 0,5% tổng lực lượng.
“Sản phẩm tài chính như trái phiếu, bảo hiểm nhân thọ có phức tạp không? Chắc chắn phức tạp hơn viên thuốc Paracetamol. Khách hàng hiểu viên thuốc đau đầu hơn là hiểu trái phiếu, vậy mà họ vẫn tự mua. Xã hội cần sự chuyên môn hóa. Một bác sĩ gia đình theo dõi bạn suốt đời sẽ hiểu rõ cơ địa của bạn để đưa ra lời khuyên khi cần phẫu thuật hay dùng thuốc. Tư vấn tài chính cũng đóng vai trò tương tự với "sức khỏe tài chính" của gia đình”, chuyên gia FIDT chia sẻ.
Nghiên cứu của FIDT cho biết, hiện nay, hơn 60 - 70% tài sản hộ gia đình vẫn tập trung vào bất động sản, trong khi tài sản tài chính như cổ phiếu, trái phiếu, quỹ đầu tư hay bảo hiểm liên kết đầu tư dù tăng trưởng nhanh nhưng lại phân mảnh và thiếu một chiến lược tổng thể.
Theo FIDT, tỷ lệ khách hàng sử dụng dịch vụ hoạch định tài chính toàn diện tại Việt Nam còn rất thấp, chủ yếu giới hạn trong một số phân khúc Private Banking hoặc ở một vài doanh nghiệp cung cấp dịch vụ quản lý tài chính cá nhân. Hiện trạng dễ thấy, khách hàng đa phần chỉ nhận được các tư vấn rời rạc từ ngân hàng, công ty chứng khoán hay bảo hiểm, chứ chưa có tư vấn tổng thể.
Tuy nhiên, giới chuyên gia kỳ vọng, Trung tâm Tài chính quốc tế sẽ là cú hích lớn cho ngành quản lý gia sản. Thực tế tại các trung tâm tài chính quốc tế trên toàn cầu cho thấy quy mô nhân sự là một yếu tố không thể thiếu. Một trung tâm tài chính đúng nghĩa không chỉ gắn với thị trường vốn, sản phẩm phái sinh hay dòng vốn quốc tế, mà còn đòi hỏi hệ sinh thái quản lý tài sản và tư vấn tài chính phát triển tương xứng.
Theo FIDT, khi IFC đi vào vận hành, nhu cầu về hoạch định tài chính toàn diện, quản lý gia sản đa lớp tài sản và tư vấn dài hạn sẽ gia tăng mạnh. Điều này vừa đặt ra yêu cầu chuẩn hoá nghề tư vấn tài chính, vừa mở ra dư địa phát triển cho mô hình quản lý gia sản chuyên nghiệp tại Việt Nam.
