Tại Investment Summit 2026 do Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) tổ chức ngày 10/04, ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc TPBank cho biết, trong tuần trước, lãi suất tăng vọt, thậm chí một số ngân hàng đã đưa lãi suất huy động kỳ hạn 6 - 12 tháng lên khoảng 9%. So với mặt bằng trước quý IV/2025, lãi suất đã tăng khoảng 2 - 2,5%, cho thấy dấu hiệu khá bất thường.
Thực tế, nhu cầu vốn không tăng mạnh, nhưng khi thị trường xuất hiện một yếu tố kích hoạt, các phản ứng dây chuyền lập tức xảy ra. Vốn huy động trong hệ thống ngân hàng thời gian qua không tăng trưởng đáng kể, chủ yếu dịch chuyển giữa các ngân hàng. Khi một ngân hàng gặp vấn đề thanh khoản và đẩy lãi suất trên thị trường 1 lên, thị trường 2 sẽ tăng theo, sau đó tiếp tục tác động ngược trở lại thị trường 1.
Bên cạnh đó, trong quý I, Ngân hàng Nhà nước cũng áp dụng cách quản lý hạn mức tín dụng khác so với các năm trước. Nếu như năm 2025, hạn mức tín dụng được phân bổ khá rộng ngay từ đầu, khoảng 14% và tăng lên hơn 19% vào cuối năm, thì năm nay mức phân bổ ban đầu chỉ khoảng hơn 12% đến gần 13%. Đồng thời, trong quý I, tăng trưởng tín dụng không được vượt quá 25% hạn mức được giao, tùy theo xếp hạng từng ngân hàng.
Trước diễn biến này, ngày 09/04, Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu lãnh đạo các ngân hàng thương mại họp và lấy ý kiến về chủ trương giảm lãi suất 0,5 - 1%. Tất cả các ngân hàng đều đồng thuận và nhanh chóng điều chỉnh lãi suất theo định hướng chung. Ngân hàng Nhà nước và Hiệp hội Ngân hàng sẽ tiếp tục giám sát để đảm bảo việc giảm lãi suất mang tính thực chất, với mục tiêu cuối cùng là giữ ổn định lãi suất cho vay.
Tuy nhiên, ông Hưng lưu ý, tỷ giá và lãi suất có mối quan hệ hai chiều. Vì vậy, lãi suất được định hướng giữ trong một biên độ phù hợp nhằm hỗ trợ ổn định tỷ giá.
 |
Ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc TPBank cho rằng, mặt bằng lãi suất trong quý I/2026 là khá bất thường. |
Từ góc độ cấu trúc thị trường, dòng vốn của nền kinh tế hiện vẫn phụ thuộc lớn vào hệ thống ngân hàng thương mại. Các nhu cầu vốn, kể cả cho các dự án trung và dài hạn, vẫn chủ yếu dựa vào tín dụng ngân hàng (lẽ ra cần được bổ trợ bởi các kênh vốn dài hạn khác). Trong khi đó, người gửi tiền tại Việt Nam chủ yếu lựa chọn kỳ hạn dưới 12 tháng, còn quy định hiện hành giới hạn tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn của các ngân hàng thương mại ở mức tối đa 25%.
“Điều này cho thấy dư địa của chính sách tiền tệ là có giới hạn, đòi hỏi phải kết hợp với các chính sách khác và phát triển thêm các nguồn vốn thay thế để phục vụ đầu tư và tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, kiểm soát lạm phát vẫn là mục tiêu trọng tâm”, ông Hưng nhấn mạnh.
Ngân hàng Nhà nước cũng chỉ ra rằng, việc dư nợ cho vay của một số ngân hàng vượt quá quy mô huy động từ tổ chức và dân cư, buộc phải phụ thuộc vào các nguồn vốn khác, là nguyên nhân khởi phát cuộc đua lãi suất huy động.
Nhưng điều tích cực là việc tiếp cận nguồn vốn quốc tế hiện không quá khó đối với các ngân hàng thương mại có uy tín, do các định chế tài chính nước ngoài ưu tiên cho vay các đối tượng an toàn. Dù vậy, chi phí vốn đang ở mức cao. Khi tỷ giá biến động, chi phí hoán đổi sang đồng nội tệ cũng tăng, buộc các ngân hàng phải tính toán hiệu quả kỹ lưỡng trước khi vay vốn nước ngoài.
Trong bối cảnh hiện tại, Tổng giám đốc TPBank đánh giá, mặt bằng lãi suất huy động quanh mức 7% được xem là hợp lý, vừa góp phần giảm chi phí vốn, vừa hỗ trợ hạ lãi suất cho vay.
“Ngân hàng Nhà nước phát tín hiệu sẽ duy trì các mức lãi suất điều hành, đồng thời tiếp tục bơm thanh khoản qua thị trường mở nhằm ổn định hệ thống. Với định hướng này, có thể kỳ vọng lãi suất sẽ dần ổn định và giảm nhẹ trong thời gian tới”, ông Hưng cho biết.
"Biến số" Iran
Ở góc nhìn vĩ mô, theo quan điểm ông Nguyễn Xuân Bình, Giám đốc Khối phân tích KBSV, ở thời điểm hiện tại, các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là diễn biến từ Iran, có thể ảnh hưởng đến giá dầu, từ đó tác động đến lạm phát và dư địa điều hành chính sách tiền tệ.
 |
| Ông Nguyễn Xuân Bình, Giám đốc Khối phân tích KBSV đánh giá, xác suất cao lạm phát ở mức 4,5 - 5%, tạo dư địa cho chính sách tiền tệ. |
Kịch bản cơ sở được ông Bình đánh giá có xác suất cao là Mỹ và Iran đạt được một mức độ đồng thuận nhất định trong quá trình đàm phán, dù vẫn còn nhiều yếu tố bất định. Theo đó, khả năng hai bên đạt được khoảng 60 – 70% lợi ích là tương đối khả thi; Mỹ có thể hướng tới một thỏa thuận ngừng bắn mang tính đơn phương, trong khi Iran mở lại một phần eo biển Hormuz.
Với kịch bản này, giá dầu có thể dao động quanh vùng 90 USD/thùng. Tương ứng, lạm phát trong nước có thể ở mức khoảng 4,5 - 5%, qua đó tạo dư địa để Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt hơn và có thể điều chỉnh giảm nhẹ mặt bằng lãi suất như kỳ vọng.
“Ngược lại, trong kịch bản tiêu cực, nếu giá dầu vượt 100 USD/thùng, áp lực lạm phát sẽ gia tăng, kéo theo những điều chỉnh trong chính sách và tác động đến thị trường tài chính. Do đó, giá dầu được xem là chỉ báo sớm quan trọng cần theo dõi trong thời gian tới”, ông Bình lưu ý.
Đến ngày 11/04, nhiều ngân hàng đã thông báo giảm lãi suất. Cụ thể, ngay sau cuộc họp với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, Vietcombank đã giảm 0,5%/năm đối với kỳ hạn có lãi suất cao nhất (24 tháng), đưa mức lãi suất xuống còn 6%/năm từ ngày 13/04. Đáng chú ý, sau điều chỉnh, toàn bộ biểu lãi suất huy động của Vietcombank đều được đưa về mức không vượt quá 6%/năm.
Cùng ngày, Sacombank công bố giảm 0,5%/năm lãi suất huy động và lãi suất cho vay trên nhiều kỳ hạn, áp dụng từ 10/4/2026.
LPBank cũng triển khai giảm lãi suất huy động từ 0,3% đến 1%/năm ở nhiều kỳ hạn, có hiệu lực từ sáng 10/4/2026 trên toàn hệ thống. Không nằm ngoài xu hướng chung, từ ngày 11/04, BVBank điều chỉnh lãi suất kỳ hạn 6 - 12 tháng giảm 0,3%/năm, trong khi các kỳ hạn dài từ 15 - 36 tháng giảm mạnh tới 0,5%/năm.
Agribank cũng đã có văn bản triển khai điều chỉnh giảm mạnh lãi suất huy động 0,5%/năm kỳ hạn từ 24 tháng trở lên đối với khách hàng cá nhân, hiệu lực từ 13/4/2026. Đồng thời, Agribank cũng là ngân hàng tiên phong tuyên bố giảm 0,5% lãi suất cho vay.
