Luật Phát triển đô thị cần tạo cơ chế vượt trội cho trung tâm tài chính quốc tế

Đại biểu Trịnh Ngọc Phương (Tây Ninh) phát biểu tại hội trường - Ảnh: QH.

Phát biểu tại phiên thảo luận toàn thể của Quốc hội về dự án Luật Phát triển đô thị sáng 11/8, một số vị đại biểu góp ý cần tạo cơ chế vượt trội cho trung tâm tài chính quốc tế hoạt động thực chất, hiệu quả.

Theo đại biểu Trịnh Ngọc Phương (Tây Ninh), các chính sách về phát triển trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM cần được định hình thành một hệ sinh thái tài chính đủ khả năng kết nối nguồn vốn quốc tế và các nhu cầu vốn của nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt là lĩnh vực và dự án có nhu cầu vốn trung và dài hạn.

Về công cụ huy động vốn, Dự thảo đã quy định thẩm quyền của Hội đồng nhân dân thành phố trong việc quy định phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại trung tâm tài chính quốc tế để huy động vốn thực hiện các dự án trọng điểm của thành phố.

Cho rằng đây là cơ chế rất cần thiết để khơi thông nguồn lực, tuy nhiên đại biểu Phương đề nghị quy định rõ chủ thể phát hành, mục đích sử dụng vốn, kỳ hạn huy động, nghĩa vụ trả nợ và trách nhiệm của thành phố bảo đảm phù hợp với các quy định về ngân sách và an toàn nợ địa phương. Nghĩa là trao quyền huy động vốn cho thành phố nhưng đồng thời phải gắn quyền đó với trách nhiệm và khả năng trả nợ.

Đồng tình khi dự thảo đã được tiếp thu theo hướng cho phép thành viên trung tâm tài chính quốc tế cung cấp dịch vụ cho tổ chức, cá nhân trong nước để huy động và thu hút vốn quốc tế, song đại biểu Phương cho rằng, đây mới chỉ là điều kiện cần, điều quan trọng hơn là phải tạo được một cơ chế cho hoạt động thực chất.

Ví dụ một doanh nghiệp Việt Nam có dự án hạ tầng, công nghệ hoặc đổi mới sáng tạo cần nguồn vốn quốc tế thì có thể thông qua thành viên trung tâm để được tư vấn, cấu trúc vốn, huy động vốn quốc tế, phát hành trái phiếu tài trợ dự án, kết nối với các quỹ đầu tư quốc tế, sử dụng các dịch vụ tài chính quốc tế phù hợp. Nếu dòng vốn quốc tế chỉ dừng lại trong phạm vi hoạt động của các thành viên trung tâm mà không kết nối được với doanh nghiệp và các dự án trong nước thì vai trò dẫn vốn của trung tâm sẽ bị hạn chế.

Vì vậy, cơ chế này phải quy định đủ rõ và đủ rộng để trung tâm thực sự trở thành cầu nối giữa thị trường vốn quốc tế và nền kinh tế Việt Nam, đại biểu Phương nhấn mạnh.

Vị đại biểu Tây Ninh cũng cho rằng phải phân định đâu là cơ chế chung của trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam, đâu là cơ chế đặc thù của TP.HCM để thực hiện vai trò đầu tàu mà Quốc hội giao phó. TP.HCM có quy mô kinh tế, thị trường tài chính, hệ sinh thái doanh nghiệp và nhu cầu huy động vốn rất lớn, nếu đã xác định Thành phố là địa bàn trọng điểm để xây dựng trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu thì không nên vì nhu cầu thống nhất mà làm giảm không gian chính sách cần thiết của thành phố.

Do đó, đại biểu đề nghị thống nhất về nguyên tắc chung, chuẩn mực và quản lý trung tâm nhưng cho phép thành phố có những cơ chế đặc thù phù hợp với quy mô, điều kiện và trách nhiệm của thành phố.

Nhấn mạnh trung tâm tài chính quốc tế càng mở cửa, dòng vốn càng lớn thì yêu cầu kiểm soát cũng phải tương xứng, vị đại biểu Tây Ninh đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng cho Thành phố đủ công cụ để huy động, phân bổ và dẫn dắt nguồn vốn quốc tế. Tạo cơ chế để nguồn vốn phục vụ tài chính quốc tế thực sự đi vào doanh nghiệp, dự án và các động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Cùng đó là phân định rõ cơ chế chung của trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam với các cơ chế đặc thù của Thành phố để vừa bảo đảm tính thống nhất, vừa phát huy tối đa vai trò đầu tàu của thành phố. Quyền và cơ chế đặc thù phải đi cùng trách nhiệm giải trình, kiểm soát dòng vốn và an toàn tài chính.

“Nếu làm như vậy, trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM sẽ không chỉ là trung tâm tài chính của thành phố mà sẽ trở thành một cửa ngõ quan trọng để Việt Nam kết nối với thị trường vốn toàn cầu, huy động nguồn lực quốc tế và tạo động lực tăng trưởng mới cho cả nước”, vị đại biểu Tây Ninh nêu quan điểm.

Cũng góp ý về trung tâm tài chính quốc tế, đại biểu Lã Thanh Tân (Hải Phòng) nêu thực tế, ngay tại trung tâm tài chính quốc tế, chính quyền thành phố và các doanh nghiệp Việt Nam vẫn không thể trực tiếp phát hành trái phiếu, chứng khoán quốc tế. Nói cách khác, dòng vốn lúc này mới chỉ đi theo một chiều từ bên ngoài và thông qua các thành viên, chứ không hình thành được cơ chế để chủ thể trong nước tiếp cận, huy động vốn quốc tế ngay tại sân nhà. Điều này khiến trung tâm chưa thực sự thực hiện được chức năng cốt lõi là dẫn vốn quốc tế vào nền kinh tế, tức là chưa mở được cửa dịch vụ tài chính ra thị trường nội địa.

Vì vậy, ông Tân đề xuất bổ sung vào điều 23 (Phát triển trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam) quy định: Chính phủ, chính quyền thành phố và các tổ chức trong nước, nếu đủ điều kiện phát hành, thì được sử dụng dịch vụ tài chính, dịch vụ hỗ trợ của thành viên phù hợp với giấy phép trong phạm vi phục vụ hoạt động phát hành, niêm yết chứng khoán nhằm thu hút vốn quốc tế.

Theo đại biểu, đây chính là cầu nối cần thiết để trung tâm tài chính quốc tế thực sự vận hành như một bản lề nối liền nguồn lực trong nước với thị trường vốn toàn cầu, với mục tiêu là đưa thành phố vào mạng lưới các trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu khu vực, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số thông qua huy động vốn trung và dài hạn, thúc đẩy tài chính xanh và kết nối dòng vốn đầu tư nước ngoài với nhu cầu phát triển hạ tầng, công nghệ của thành phố.

"Những quy định và định hướng này chỉ có được khi có một khung thể chế ổn định, vượt trội và gắn kết – điều mà dự thảo Luật Phát triển đô thị với Điều 23 là cấu phần then chốt đang hướng tới. Vì vậy, theo tôi, Điều 23 không chỉ giải quyết một cơ chế đặc thù cho một đô thị, mà sẽ đặt nền móng pháp lý cho một thiết chế tài chính mới, góp phần huy động nguồn lực cho phát triển đất nước trong giai đoạn tới", đại biểu Tân phát biểu.

Nguyễn Lê
baodautu.vn