Sự ổn định của tỷ giá là điều kiện cần để dòng vốn ngoại quay trở lại
Năm 2026 với nhiều câu chuyện đáng chờ đợi
Thị trường chứng khoán Việt Nam khép lại năm 2025 với nhiều gam màu đan xen. Nếu như cú bán tháo diễn ra đầu tháng 4, chỉ trong bốn phiên giao dịch liên tiếp liên quan đến thông tin về thuế quan đối ứng, từng khiến tâm lý nhà đầu tư rơi vào trạng thái hoang mang, thì ngay sau đó, thị trường đã nhanh chóng lấy lại đà phục hồi mạnh mẽ. Chỉ số VN-Index liên tục chinh phục các ngưỡng điểm được coi là kháng cự mạnh, khi hàng loạt cổ phiếu trụ cột luân phiên thu hút dòng tiền.
Tuy nhiên, niềm vui không kéo dài trọn vẹn. Dù VN-Index vẫn neo giữ ở vùng cao, quanh 1.700 điểm, nhưng kể từ giữa tháng 8/2025 đến cuối năm, thị trường bắt đầu xuất hiện sự phân hóa rõ nét. Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn tiếp tục đóng vai trò giữ nhịp cho chỉ số, trong khi nhiều cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ quay đầu điều chỉnh mạnh, ghi nhận mức giảm trên 20% so với đỉnh ngắn hạn. Cùng với đó, khối ngoại duy trì xu hướng bán ròng, cho thấy dòng tiền ngoại vẫn đứng ngoài quan sát trong giai đoạn cuối năm.
Dù vậy, ở chiều ngược lại, nhịp điều chỉnh giữa tháng 12 cũng đưa mặt bằng giá của nhiều cổ phiếu trở về vùng định giá hấp dẫn hơn, qua đó mở ra cơ hội tái cơ cấu danh mục cho nhà đầu tư trung và dài hạn. Trong bối cảnh đó, thị trường dần hướng sự chú ý sang những câu chuyện mong đợi cho năm tài chính kế tiếp.
Theo các định hướng đã được Quốc hội thông qua, mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 ở mức 10% trở lên thể hiện kỳ vọng rất lớn vào sức bật của nền kinh tế Việt Nam trong một chu kỳ phát triển mới. Đây là mức tăng trưởng cao, phản ánh quyết tâm tạo đột phá ngay từ năm đầu tiên của kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời đặt nền tảng cho các chính sách thúc đẩy đầu tư, tiêu dùng và sản xuất.
Không chỉ câu chuyện tăng trưởng kinh tế, thị trường chứng khoán Việt Nam còn được kỳ vọng hưởng lợi từ nhiều yếu tố mang tính cấu trúc. Nổi bật nhất là khả năng FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên (Frontier Market) lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market), dự kiến có hiệu lực từ ngày 21/9/2026, nếu vượt qua kỳ đánh giá tháng 3/2026.
Theo ước tính của Công ty Chứng khoán ACB (ACBS), khi Việt Nam chính thức được đưa vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, dòng vốn thụ động có thể đổ vào thị trường với quy mô từ 600 triệu USD đến 1,5 tỷ USD, chủ yếu đến từ các quỹ ETF toàn cầu như FTSE Emerging Markets ETF, iShares Core MSCI Emerging Markets ETF hay Vanguard FTSE Emerging Markets ETF. Với tỷ trọng phân bổ khoảng 0,6%, riêng Quỹ Vanguard có thể rót tới 600 triệu USD vào thị trường Việt Nam. Dòng vốn này nhiều khả năng sẽ bắt đầu giải ngân từ tháng 9/2026, qua đó tạo lực đỡ đáng kể cho thanh khoản và tâm lý thị trường.
Song song với câu chuyện nâng hạng là làn sóng IPO mới và quá trình cổ phần hóa các doanh nghiệp lớn. Theo thống kê của Công ty Chứng khoán VNDIRECT, danh mục các thương vụ tiềm năng trong giai đoạn tới trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ tiêu dùng với Highlands Coffee hay Golden Gate, tài chính - dịch vụ tài chính như F88, đến giải trí với DatVietVAC, công nghệ với Misa và VNLife. Đây đều là những doanh nghiệp có quy mô hoạt động lớn, nhu cầu vốn mở rộng cao và có khả năng tạo sức hút đáng kể đối với cả nhà đầu tư trong nước lẫn quốc tế.
Bên cạnh đó, Nghị định 245/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 155/2020/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán với nhiều điều chỉnh theo hướng cởi mở có thể tạo cú huých cho thị trường.
Ngoài ra, đầu năm 2026 là giai đoạn cao điểm của mùa đại hội đồng cổ đông, khi các doanh nghiệp lần lượt công bố kế hoạch kinh doanh, chiến lược phát triển và nhiều thông tin quan trọng khác. Thống kê diễn biến VN-Index trong giai đoạn 2020 - 2025 cho thấy, ngoại trừ năm 2022 chịu tác động bất ngờ từ đại dịch Covid-19, các năm còn lại thị trường thường ghi nhận diễn biến tích cực trong bốn tháng đầu năm.
Dòng vốn có thể sớm quay trở lại
Các quỹ chủ động có thể giải ngân với quy mô 7 - 8 tỷ USD trong năm 2026.
Xét về dòng tiền của khối ngoại, thống kê trên sàn HOSE cho thấy, từ ngày 1/1 đến 30/12/2025, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng kỷ lục 125.781,9 tỷ đồng. Hoạt động rút vốn diễn ra gần như xuyên suốt cả năm, chỉ ghi nhận mua ròng nhẹ trong các tháng 5, 7 và 12 với giá trị không đáng kể.
Trên thực tế, dù câu chuyện nâng hạng thường đóng vai trò là “nam châm” hút dòng vốn đón đầu tại nhiều thị trường, nhưng Việt Nam trong năm qua lại chưa ghi nhận diễn biến tương tự. Nguyên nhân đến từ nhiều yếu tố, bao gồm bất ổn kinh tế toàn cầu, áp lực tỷ giá, cũng như tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước các rủi ro bên ngoài.
Tuy nhiên, bước sang năm 2026, bức tranh dòng vốn được nhận định sẽ có sự chuyển biến tích cực hơn. Ngay trong tháng cuối năm 2025, khối ngoại đã quay trở lại mua ròng nhẹ trên sàn HOSE với giá trị 429,9 tỷ đồng, phát đi tín hiệu sớm về khả năng đảo chiều xu hướng.
Chia sẻ về triển vọng dòng tiền năm 2026, bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc Phòng Phân tích ACBS cho rằng, mặt bằng lãi suất VND tăng và xu hướng suy yếu của đồng USD là hai điều kiện quan trọng, nhưng chưa đủ để thu hút mạnh dòng vốn ngoại. Yếu tố then chốt vẫn là sự ổn định của tỷ giá USD/VND. Điểm tích cực là trong năm 2025 - một năm nhiều biến động với áp lực từ thuế quan, tốc độ hạ lãi suất chậm của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và hoạt động bán ròng mạnh của khối ngoại - Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã kiểm soát tốt biến động tỷ giá, với mức tăng của USD chỉ khoảng 3,2%.
Trên cơ sở đó, cùng với sự kiện nâng hạng thị trường dự kiến có hiệu lực vào ngày 21/9/2026, ACBS vẫn giữ quan điểm tương đối lạc quan về khả năng thu hút dòng vốn ngoại trong năm mới. Sự trở lại của dòng vốn này thường mang ý nghĩa tích cực, không chỉ về thanh khoản mà còn về mặt tâm lý đối với thị trường chứng khoán Việt Nam.
Ngoài ra, chuyên gia ACBS dự báo, các quỹ chủ động có thể giải ngân với quy mô từ 7 - 8 tỷ USD trong năm 2026. Các nhóm ngành như ngân hàng, bán lẻ, vật liệu xây dựng (đặc biệt là thép) và công nghệ hiện vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong danh mục của các quỹ này, đồng thời đóng góp đáng kể vào lợi nhuận toàn thị trường. Đáng chú ý, sau hai năm khối ngoại bán ròng mạnh (2024 - 2025), nhiều cổ phiếu ngân hàng chất lượng cao như ACB, MBB đã “hở” room ngoại, mở ra dư địa thu hút dòng vốn mới. Bên cạnh đó, các nhóm ngành có vốn hóa lớn trong VN-Index như bất động sản (VIC, VHM, VRE), thực phẩm - đồ uống (VNM, MCH) và chứng khoán (SSI, HSC) cũng được dự báo sẽ nằm trong tầm ngắm của nhà đầu tư nước ngoài.
Đối với các quỹ bị động, ACBS ước tính, dòng vốn từ các ETF đầu tư vào Việt Nam có thể đạt thêm khoảng 435,4 triệu USD, mô phỏng theo tỷ trọng phân bổ của thị trường Việt Nam trong rổ chỉ số thị trường mới nổi của FTSE. Danh mục này thường tập trung vào các cổ phiếu vốn hóa lớn, có room ngoại dồi dào, trong đó nhóm VIN, ngân hàng, bán lẻ, thực phẩm - đồ uống và chứng khoán chiếm tỷ trọng chủ đạo.
Sự cộng hưởng giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, câu chuyện nâng hạng thị trường, cải cách thể chế, làn sóng IPO mới và triển vọng dòng vốn ngoại quay trở lại đang tạo nên một “bức tranh lớn” đầy kỳ vọng cho chứng khoán Việt Nam. Năm 2026 có thể là điểm khởi đầu cho một chu kỳ tăng trưởng mới mang tính dài hạn.
