Ông Đinh Như Tuynh - Tổng giám đốc Bảo hiểm Quân đội (MIC) cho biết, hiện chưa đầy 3% dân số Việt Nam có bảo hiểm. Với quy mô dân số hơn 100 triệu người hiện nay, có khoảng 20-25 triệu người nằm trong nhóm có thu nhập thấp và nhóm dễ tổn thương gồm lao động tự do, công nhân khu công nghiệp, nông dân, hộ kinh doanh nhỏ. Đây cũng là nhóm chịu tác động lớn nhất bởi rủi ro thiên tai, bệnh tật, tai nạn…
Tuy nhiên, một bộ phận không nhỏ người lao động lại chưa được bảo vệ bởi bảo hiểm, nguyên nhân được chỉ ra đó là chi phí tham gia còn cao so với khả năng chi trả; quy trình tham gia và yêu cầu hồ sơ còn phức tạp; quyền lợi bảo hiểm khó hiểu, khó tiếp cận với người dân…
Thực tế, không phải đến nay mà từ những năm trước, các công ty bảo hiểm đã nhắm đến nhóm đối tượng nêu trên như là tệp khách hàng mục tiêu tiềm năng bởi có nhu cầu bảo vệ cao trước các rủi ro hay biến cố sức khỏe. Theo thống kê của MIC, mỗi năm có khoảng 23% dân số (tương đương khoảng 23 triệu người) phát sinh khám chữa bệnh với chi phí trung bình khoảng 3,5 triệu đồng/người/ca. Thế nhưng, trên thị trường lại rất thiếu vắng sản phẩm bảo hiểm thực sự được phổ cập theo hướng có độ phủ rộng, phí bảo hiểm bình dân.
Tại Việt Nam, bảo hiểm vi mô đã được triển khai từ nhiều năm nay nhưng chưa thành công vì nhiều lý do, trong đó việc đặt nặng yếu tố lợi nhuận khiến cho các công ty bảo hiểm không thực sự mặn mà với loại hình này.
Trong khi đó, tại Philippines - quốc gia có cơ cấu kinh tế và quy mô dân cư khá tương đồng với Việt Nam, bảo hiểm vi mô lại phát triển mạnh, độ phủ lên người dân lớn, đứng tốp đầu khu vực châu Á. Tại đây, có công ty bảo hiểm đã cung cấp bảo hiểm vi mô cho 24 triệu khách hàng, mang lại khoảng 1.000 tỷ đồng doanh thu mỗi năm.
Một nhược điểm cốt yếu của việc triển khai bảo hiểm vi mô tại Việt Nam là chi phí khai thác. Với mô hình kinh doanh truyền thống, doanh thu bảo hiểm vi mô rất khó bù đắp được chi phí này vì phí bảo hiểm thấp và tỷ lệ bồi thường cao.
Tuy nhiên, thực tế này có thể thay đổi với sự phát triển của số hóa giúp triển khai các dòng sản phẩm bảo hiểm vi mô thuận lợi hơn. Nhiều công ty bảo hiểm tìm cách đẩy mạnh dòng sản phẩm này qua kênh số với mức phí bảo hiểm chỉ hơn 100.000 đồng/năm. Có công ty bảo hiểm điều chỉnh, cho ra bộ sản phẩm mới với phí đóng bình dân dựa trên các sản phẩm hiện có theo kiểu chia nhỏ (giảm số tiền bảo hiểm, số phí khách hàng phải đóng).
Chẳng hạn, MIC vừa cho ra bộ sản phẩm bảo hiểm MIC 360 với mức phí “siêu” nhỏ hơn 120.000 đồng/năm bán qua app (ứng dụng) của nhà bảo hiểm này. Chia sẻ với Báo Đầu tư Chứng khoán, lãnh đạo MIC kỳ vọng, bộ sản phẩm có mức phí nhỏ này sẽ đến tay 2,5 triệu người lao động, riêng năm nay cung cấp cho khoảng 100.000 người.
Đặc biệt, theo Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026-2030 được Chính phủ phê duyệt ngày 25/5/2026, doanh thu phí ngành bảo hiểm phấn đấu đạt quy mô khoảng 3,3-3,5% GDP vào năm 2030. Bộ Tài chính được giao chủ trì, chịu trách nhiệm theo dõi và báo cáo tình hình thực hiện mục tiêu này.
Liên quan tới bảo hiểm vi mô, Bộ Tài chính cũng chủ trì nghiên cứu, rà soát và đề xuất sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách nhằm tạo hành lang pháp lý đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng yếu thế, hộ nghèo, hộ cận nghèo dễ dàng tiếp cận.
Khi cơ chế mới hoàn thiện và đi vào cuộc sống, kỳ vọng mục tiêu 20-25 triệu người thu nhập thấp, đối tượng yếu thế có bảo hiểm vi mô vào năm 2030 sẽ được hiện thực hóa.