Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trả lời chất vấn tại Quốc hội sáng 12/11
Tiếp phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn sáng 12/11 tại Kỳ họp thứ hai - Quốc hội khoá XVI, một số đại biểu Quốc hội gửi câu hỏi chất vấn tới Bộ trưởng liên quan đến vấn đề tạo điều kiện để phát huy nguồn lực kinh tế tư nhân trong phát triển kinh tế.
Khơi thông nguồn vốn PPP, huy động hiệu quả nguồn lực tư nhân
Đại biểu Lê Thị Song An (đoàn Tây Ninh) đặt câu hỏi chất vấn về cơ chế huy động nguồn lực tư nhân thông qua hình thức đối tác công tư (PPP); đồng thời đề nghị Bộ trưởng làm rõ các nguyên tắc, tiêu chí, cơ chế bố trí vốn nhà nước tham gia dự án PPP để bảo đảm tính chủ động, ổn định và thực hiện cam kết của Nhà nước với nhà đầu tư, đặc biệt là nguồn lực tài chính thực hiện cam kết chia sẻ phần giảm doanh thu.
Trả lời vấn đề đại biểu nêu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định việc huy động vốn tư nhân qua hình thức PPP là chủ trương lớn nhằm huy động nguồn lực xã hội phát triển hạ tầng, học hỏi từ kinh nghiệm quốc tế.
Từ năm 2022 đến nay, cả nước đang triển khai 69 dự án, tập trung chủ yếu ở lĩnh vực y tế và giao thông vận tải.
Do các dự án hạ tầng có thời gian thu hồi vốn rất dài (khoảng 60 năm) và rủi ro cao, trong khi mục tiêu cốt lõi của nhà đầu tư tư nhân là lợi nhuận, để thu hút nhà đầu tư, Bộ trưởng cho rằng cần có hệ thống chính sách công khai, minh bạch theo nguyên tắc thị trường.
Bộ trưởng cho biết, theo kinh nghiệm quốc tế, việc triển khai hiệu quả dự án PPP đòi hỏi phải có 3 loại quỹ hỗ trợ gồm:
 |
Đại biểu Lê Thị Song An (đoàn Tây Ninh) |
Quỹ PPF: Là quỹ hỗ trợ chuẩn bị dự án, do Nhà nước phối hợp với các định chế tài chính trong nước và quốc tế thiết lập để tính toán phương án công khai, minh bạch.
Quỹ VIF (Quỹ bù đắp thâm hụt tài chính): Luật PPP hiện hành quy định vốn nhà nước tham gia tối đa không quá 70%. Quỹ này đóng vai trò bù đắp để bảo đảm nhà đầu tư thu hồi vốn trong vòng 20 năm với mức lãi suất bình quân thị trường từ 12 - 15% khi đầu tư các công trình hạ tầng khó khăn như vùng miền núi.
Quỹ đầu tư hạ tầng: Cung cấp nguồn vốn dài hạn cho các công trình hạ tầng.
"Để triển khai được, chúng ta cần phải 3 loại vốn như vậy mới thu hút được các nhà đầu tư tư nhân", Bộ trưởng nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho hay, ngoài việc đầu tư vốn cho tư nhân vào công trình hạ tầng, chúng ta cũng phải thay đổi phương thức quản lý.
Theo đó, mô hình PPP giúp Nhà nước tối ưu hóa nguồn lực khi nhà đầu tư phải tự bỏ vốn, duy tu, bảo dưỡng và vận hành công trình. Đây là một ưu điểm, là chính sách cần được khuyến khích đầu tư tư nhân trong chương trình này.
Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng lưu ý việc bảo đảm quyền lợi người dân: bên cạnh các tuyến đường cao tốc thu phí theo hình thức PPP, Nhà nước vẫn duy trì các tuyến đường thông thường (như Quốc lộ 1A) để người dân có quyền tự do lựa chọn giữa dịch vụ chất lượng cao và dịch vụ công ích.
Sửa Luật Đầu tư nhằm tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp vừa và nhỏ với doanh nghiệp đầu tư nước ngoài
Tham gia chất vấn, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) đặt vấn đề, hiện nay, liên kết của ba khu vực kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài vẫn còn hạn chế, nhất là khả năng tham gia của doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa vào các chuỗi giá trị lớn, các chuỗi giá trị toàn cầu.
“Xin Bộ trưởng cho biết, Bộ sẽ tham mưu cho Chính phủ ban hành những cơ chế, chính sách gì để tăng cường liên kết, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường và tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị này?”.
 |
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn ải Phòng) |
Đồng tình với ý kiến của đại biểu, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, đây là một trăn trở, hiện nay việc sửa đổi Luật Đầu tư đang được triển khai theo tinh thần Nghị quyết 10 để đảm bảo thay đổi các chính sách hỗ trợ gắn mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và kết quả đầu ra của doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, tạo điều kiện hỗ trợ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Khẳng định chính sách yêu cầu các doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp lớn tạo điều kiện dẫn dắt cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, Bộ trưởng cũng nhấn mạnh, bản thân doanh nghiệp vừa và nhỏ phải cố gắng vươn lên làm chủ công nghệ, tập trung vào các ngành, lĩnh vực các doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp đầu tư nước ngoài cần, nhất là công nghiệp phụ trợ.
“Hiện nay doanh nghiệp vừa và nhỏ có khoảng 1.080.000 doanh nghiệp thì doanh nghiệp nhỏ chiếm khoảng 98,4% và trong đó 76% là làm thương mại và dịch vụ. Phải có cơ chế tạo điều kiện để tập trung vào đầu tư công nghệ chế biến chế tạo. Có như vậy mới có cơ hội để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Bộ trưởng cũng tin tưởng, sau khi Luật Đầu tư (sửa đổi) được thông qua, sự kết nối giữa doanh nghiệp vừa và nhỏ với doanh nghiệp đầu tư nước ngoài sẽ có kết quả tốt hơn.
Tiếp tục rà soát, cắt giảm các thủ tục hành chính
Quan tâm đến nội dung về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) cho biết, theo báo cáo của Bộ Tài chính, Bộ đã cắt giảm, đơn giản hóa 87,3% thủ tục hành chính và đơn giản 53,52% chi phí tuân thủ. Tuy nhiên, thước đo của cải cách chính là sự thuận lợi và chi phí thực tế của doanh nghiệp khi thực hiện các thủ tục.
 |
Đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) |
Đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết đâu là những điểm nghẽn cần ưu tiên tháo gỡ để các kết quả cải cách thực sự chuyển thành lợi ích thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ? Các giải pháp đột phá cụ thể nào để doanh nghiệp cảm nhận rõ môi trường kinh doanh thuận lợi hơn, chi phí tuân thủ thấp hơn trong năm 2027 và các năm tiếp theo?
Trả lời vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, đây chính là một trong nhiệm vụ trọng tâm mà Chính phủ đã xác định và giao cho tất cả các Bộ ngành liên quan, trong đó có Bộ Tài chính.
Với những cố gắng không ngừng trong cải cách thủ tục hành chính, Bộ Tài chính đã giảm được khoảng 53% thời gian tuân thủ và giảm 55% chi phí.
Bộ trưởng cho biết, trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục rà soát, cắt giảm các thủ tục hành chính đảm bảo theo hướng thông thoáng nhưng vẫn phải chặt chẽ để vừa tạo điều kiện tối đa cho người dân và doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, vừa hỗ trợ cho phát triển kinh tế - xã hội.
Lấy ví dụ thủ tục gia nhập thị trường rất thông thoáng hay thủ tục thanh toán, quyết toán thuế bằng việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt là ứng dụng eTax Mobile và nhiều đại biểu đã trải nghiệm, Bộ trưởng cho biết, sắp tới sẽ tiếp tục đơn giản hóa làm sao cho thân thiện hơn và đi đôi với việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin.
"Chúng tôi cũng đặc biệt chú trọng đến an ninh mạng để đảm bảo cơ sở dữ liệu của người nộp thuế theo nguyện vọng chính đáng của người dân và doanh nghiệp", ông Tuấn nói và nhấn mạnh, tiếp theo sẽ cải cách mạnh thủ tục, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận về đất đai, về tín dụng, đặc biệt sau khi Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa được Quốc hội thông qua.
