VN-Index tăng không đồng nghĩa đa số tài khoản đều có lãi
Nhóm trụ kéo chỉ số, dòng tiền phân hóa mạnh
Một broker sở hữu cộng đồng hơn 1.000 nhà đầu tư cho biết, phần lớn thành viên trong nhóm vẫn đang trong trạng thái thua lỗ. Theo anh, đây không phải hiện tượng cá biệt mà phần nào phản ánh mặt bằng tâm lý chung của thị trường hiện nay.
Broker này cho rằng, ở những giai đoạn thị trường sôi động, giao dịch diễn ra mạnh và dòng tiền lan tỏa rộng, đa phần tài khoản nhà đầu tư thường có lãi. Ngược lại, trong bối cảnh hiện tại, nhiều nhà đầu tư rơi vào trạng thái gồng lỗ, bị “kẹp hàng” kéo dài.
Một chỉ dấu khác được nhắc tới là áp lực từ các khoản thanh toán đến hạn trên thị trường. Theo đó, hiện có khá nhiều nhà đầu tư đang có các khoản thanh toán đến kỳ nhưng chưa thể xử lý, thậm chí đã quá hạn tới 90 ngày, phần nào phản ánh tình trạng mắc kẹt trong các vị thế thua lỗ kéo dài.
Tuy nhiên, trạng thái này lại hoàn toàn trái ngược với diễn biến của VN-Index. Chỉ số tăng điểm xuyên suốt tháng 4, qua đó tăng tổng cộng 10,7% - mức tăng mạnh nhất theo tháng kể từ tháng 8/2025.
Nhìn sâu hơn, đà tăng của VN-Index trong tháng 4 chủ yếu đến từ nhóm Vingroup, khi VIC và VHM lần lượt đóng góp 129 điểm và 27 điểm trong tổng số 179,6 điểm tăng của chỉ số. Nếu loại trừ nhóm Vingroup, VN-Index gần như chỉ đi ngang trong tháng 4 với mức tăng vỏn vẹn 0,6%.
Thậm chí, trong phiên 7/5, VIC và VHM tiếp tục là động lực chính, đóng góp lớn nhất giúp VN-Index vượt mốc 1.900 điểm.
Chính diễn biến có phần “lệch pha” của VN-Index thời gian qua đã khiến không ít nhà đầu tư rơi vào trạng thái tài khoản thua lỗ dù chỉ số chung liên tục đi lên.
Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư, Công ty Chứng khoán An Bình, hiện tượng các cổ phiếu vốn hóa lớn tác động mạnh tới chỉ số không chỉ diễn ra tại thị trường Việt Nam mà cũng xuất hiện ở nhiều thị trường khác trên thế giới. Tại thị trường chứng khoán Mỹ, nhóm 7 cổ phiếu vốn hóa lớn hiện chiếm khoảng 50% tỷ trọng vốn hóa của chỉ số S&P 500. Tương tự, cổ phiếu TSMC hiện chiếm tới 13% trong rổ tính chỉ số FTSE của Đài Loan (Trung Quốc).
Tuy vậy, chính diễn biến có phần “lệch pha” của VN-Index thời gian qua đã khiến không ít nhà đầu tư rơi vào trạng thái tài khoản thua lỗ dù chỉ số chung liên tục đi lên. Ngược lại, với những nhà đầu tư nắm giữ VIC, VHM hay VRE, giai đoạn này lại là “thiên đường” khi hiệu suất đạt được vượt trội hoàn toàn so với mặt bằng chung của thị trường.
Không chỉ nhóm Vingroup, dòng tiền thực tế vẫn xuất hiện ở nhiều nhóm ngành riêng lẻ. Trong tháng 4, một số cổ phiếu ngân hàng vẫn ghi nhận mức tăng đáng kể như TCB tăng 10,3%, LPB tăng 12,9%, STB và MSB tăng lần lượt 8,5% và 8,2%, cho thấy dòng tiền chưa hoàn toàn rút khỏi thị trường mà đang có xu hướng chọn lọc mạnh hơn.
Sang những phiên đầu tháng 5, dầu khí trở thành tâm điểm dòng tiền dù nhóm này từng bị bán mạnh trong tháng 4. Chỉ trong 3 phiên đầu tháng 5, hàng loạt cổ phiếu bật tăng như BSR tăng 5,9%, PVS tăng 11%, PVD tăng 4,8%, GAS tăng 7,7%. Động lực chính đến từ diễn biến giá dầu thế giới leo lên vùng 114 USD/thùng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông gia tăng, qua đó kích hoạt kỳ vọng cải thiện kết quả kinh doanh của nhóm doanh nghiệp năng lượng.
Đến phiên 6/5, dòng tiền tiếp tục xoay tua sang nhóm chứng khoán. Hàng loạt cổ phiếu như HCM, VIX, SHS, SSI… đồng loạt bứt tốc nhờ kỳ vọng Việt Nam có thể được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng trong kỳ đánh giá tháng 6 tới. Theo đánh giá hiện tại, thị trường chứng khoán Việt Nam đã đáp ứng 10/18 tiêu chí tiếp cận thị trường của MSCI và đang tiếp tục cải thiện ở các tiêu chí còn lại.
Như vậy, dòng tiền trên thị trường chưa rút ra mà đang luân chuyển nhanh giữa các nhóm ngành có câu chuyện hỗ trợ riêng. Vì vậy, không phải mọi nhà đầu tư đều thua lỗ trong giai đoạn VN-Index tăng nhờ nhóm trụ. Nếu chọn đúng nhóm ngành, đúng cổ phiếu và tham gia đúng thời điểm, cơ hội sinh lời vẫn hiện hữu khá rõ, dù điều đó đòi hỏi nhà đầu tư phải theo sát diễn biến dòng tiền và giao dịch linh hoạt hơn.
Tìm cơ hội trong thị trường phân hóa
Đến nay, việc nhóm Vingroup tác động mạnh tới thị trường vẫn là vấn đề khiến nhiều nhà đầu tư phải suy nghĩ. Không ít ý kiến lo ngại VN-Index có thể đang bước vào giai đoạn cuối của sóng tăng hoặc trạng thái phân phối. Chỉ số hiện được nâng đỡ bởi một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi độ rộng thị trường chưa thực sự tích cực; dòng tiền dù có sự luân chuyển nhưng chủ yếu mang tính ngắn hạn và chưa đủ sức lan tỏa.
Tuy vậy, ở chiều ngược lại, cũng có quan điểm cho rằng, việc nhóm Vingroup giữ nhịp chỉ số và ổn định tâm lý vẫn tích cực hơn so với kịch bản ngược lại. Nếu VIC hay VHM giảm mạnh, áp lực tâm lý tiêu cực có thể nhanh chóng lan rộng ra toàn thị trường, khiến mức thua lỗ của nhiều tài khoản còn sâu hơn.
Ông Nguyễn Thế Minh nhấn mạnh, điều quan trọng là nhà đầu tư cần thích nghi với đặc điểm vận động của thị trường. Hiện tại, nhà đầu tư ngày càng có xu hướng theo dõi sự dịch chuyển của dòng tiền theo từng nhóm cổ phiếu thay vì chỉ tập trung vào diễn biến của chỉ số chung.
Theo ông Minh, chiến lược đầu tư trong giai đoạn này cũng phụ thuộc vào phong cách của mỗi người.
Với những nhà đầu tư ưu tiên sự an toàn, chiến lược phù hợp là tập trung vào yếu tố cơ bản và lựa chọn các cổ phiếu đầu ngành. Nhóm nhà đầu tư này thường không quá quan tâm đến biến động ngắn hạn của thị trường và có thể nắm giữ dài hạn trước khi chốt lời.
Trong khi đó, nhóm nhà đầu tư theo phong cách tăng trưởng nên bám sát câu chuyện tăng trưởng của từng ngành và sự dịch chuyển của dòng tiền thay vì nắm giữ dài hạn một cách thụ động. Đặc biệt, với những nhà đầu tư thường xuyên theo dõi bảng điện, việc theo đuổi chiến lược “mua và quên” là không dễ dàng.
Từ đó, chuyên gia cho rằng, cơ hội trong thời gian tới sẽ tập trung ở một số nhóm ngành đáng chú ý.
Đầu tiên là nhóm ngân hàng và chứng khoán. Giai đoạn vừa qua, nhóm tài chính không tăng, thậm chí điều chỉnh do mặt bằng lãi suất ở mức cao và đã tăng mạnh từ quý IV năm trước đến nay. Tuy nhiên, từ khoảng tháng 5 trở đi, lãi suất có thể dần hạ nhiệt. Khi môi trường lãi suất ổn định hơn, câu chuyện tăng trưởng của nhóm tài chính có thể quay trở lại, trong đó ngân hàng và chứng khoán là hai nhóm ngành đáng quan tâm.
Nhóm thứ hai là năng lượng, bao gồm dầu khí và điện. Theo ông Minh, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026, năng lượng sẽ là nhóm ngành khó có thể thiếu trong chu kỳ tăng trưởng mới.
“Riêng với nhóm dầu khí, nhà đầu tư nên chờ giá dầu hoàn tất nhịp điều chỉnh. Nếu căng thẳng Mỹ - Iran hạ nhiệt, giá dầu có thể điều chỉnh trong ngắn hạn trước khi quay lại xu hướng tăng. Dù vậy, dầu khí vẫn là nhóm ngành tích cực trong năm nay”, ông Minh lưu ý.
Đối với nhóm điện, ngành này sẽ tiếp tục hưởng lợi từ câu chuyện tăng trưởng, cùng với Quy hoạch Điện VIII và kế hoạch đầu tư giai đoạn 2026 - 2030 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam.
Ngoài ra, các nhóm bán lẻ, tiêu dùng, vận tải và thép - nhìn rộng hơn là nhóm hàng hóa cơ bản - cũng được đánh giá tích cực trong năm 2026 nhờ hưởng lợi từ chu kỳ phục hồi mới.
Về định giá, theo SSI Research, tính đến cuối tháng 4/2026, VN-Index đang giao dịch ở mức P/E dự phóng 13,2 lần, tiệm cận mức trung bình 10 năm là 14 lần; nếu loại trừ các cổ phiếu thuộc Vingroup, mức định giá chỉ còn 10,3 lần. Điều này cho thấy định giá thị trường vẫn đang quanh vùng thấp và nhà đầu tư hoàn toàn có thể tìm kiếm cơ hội trong bối cảnh hiện tại.
