Một đoạn cao tốc Hà Nội - Hải Phòng (ảnh: VIDIFI).
UBND TP. Hải Phòng vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng, Cục Đường bộ Việt Nam và Tổng công ty Phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI), đề nghị nghiên cứu phương án khuyến khích các phương tiện rơ moóc, sơ mi rơ moóc sử dụng cao tốc Hà Nội - Hải Phòng.
Theo UBND TP. Hải Phòng, hoạt động vận chuyển hàng hóa qua hệ thống cảng biển trên địa bàn hiện tập trung chủ yếu trên 3 tuyến gồm Quốc lộ 5, trục Quốc lộ 10 - Nguyễn Trường Tộ - Bùi Viện và cao tốc Hà Nội - Hải Phòng.
Trong đó, trên trục Quốc lộ 10 - Nguyễn Trường Tộ - Bùi Viện, TP. Hải Phòng đang triển khai đồng thời 4 dự án kết cấu hạ tầng giao thông, gồm nút giao giữa đường Bùi Viện và đường Võ Nguyên Giáp; nút giao giữa đường Bùi Viện và đường Lê Hồng Phong; đường Vành đai 2 đoạn Tân Vũ - Hưng Đạo - Bùi Viện và tuyến đường nối Quốc lộ 5 với Quốc lộ 10 đoạn qua khu vực Kiến An.
Các dự án đang được tổ chức thi công trong điều kiện vừa xây dựng, vừa duy trì giao thông trên tuyến Nguyễn Trường Tộ - Bùi Viện. Tuy nhiên, lưu lượng phương tiện qua trục này hiện rất lớn, trung bình khoảng 15.118 ô tô/ngày đêm, trong đó có khoảng 5.000 xe rơ moóc, sơ mi rơ moóc.
Theo UBND TP. Hải Phòng, lưu lượng phương tiện lớn khiến tuyến thường xuyên xảy ra ùn tắc, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, đồng thời ảnh hưởng đáng kể đến việc tổ chức thi công và tiến độ hoàn thành các dự án giao thông đang triển khai.
Áp lực còn lớn hơn trên Quốc lộ 5. Hiện tuyến này có lưu lượng khoảng 35.181 ô tô/ngày, trong đó có tới 14.493 xe rơ moóc, sơ mi rơ moóc. Lưu lượng thực tế đã vượt năng lực thiết kế, dẫn tới tình trạng ùn tắc thường xuyên tại một số khu vực.
Trong khi đó, cao tốc Hà Nội - Hải Phòng vẫn chưa thu hút được tương xứng lượng xe tải nặng, xe chở container có nhu cầu ra, vào hệ thống cảng biển Hải Phòng.
Số liệu thống kê lưu lượng trong 6 tháng đầu năm 2026 tại trạm thu phí cuối tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng cho thấy xe rơ moóc, sơ mi rơ moóc chỉ chiếm khoảng 6% tổng số ô tô lưu thông trên tuyến.
Trung bình mỗi ngày từ thứ Hai đến thứ Bảy, chiều vào cao tốc có 304 lượt xe loại 4 và 687 lượt xe loại 5; ngày Chủ nhật lần lượt có 189 lượt và 367 lượt. Ở chiều ra cao tốc, từ thứ Hai đến thứ Bảy ghi nhận trung bình 304 lượt xe loại 4 và 606 lượt xe loại 5 mỗi ngày.
Trước thực trạng này, UBND TP. Hải Phòng đề nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo Cục Đường bộ Việt Nam và VIDIFI xem xét, nghiên cứu phương án khuyến khích các phương tiện rơ moóc, sơ mi rơ moóc chuyển sang sử dụng cao tốc Hà Nội - Hải Phòng.
Mục tiêu là giảm áp lực ùn tắc và tai nạn giao thông trên Quốc lộ 5, Quốc lộ 10 - Nguyễn Trường Tộ - Bùi Viện; khai thác hiệu quả hơn năng lực của cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, đồng thời tạo thuận lợi cho việc thi công các công trình giao thông trọng điểm trên địa bàn.
UBND TP. Hải Phòng cho biết sẽ chỉ đạo Sở Xây dựng, Công an TP. Hải Phòng và các chủ đầu tư dự án phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu, triển khai phương án sau khi được thống nhất.
Trước đó, Công an TP. Hải Phòng cũng đã có văn bản gửi Cục Đường bộ Việt Nam và VIDIFI đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác cao tốc Hà Nội - Hải Phòng đối với xe tải nặng, xe container.
Theo Công an TP. Hải Phòng, tại khu vực cuối tuyến Quốc lộ 5 và cao tốc Hà Nội - Hải Phòng tập trung 52 cảng biển lớn cùng hàng chục cảng thủy nội địa, mỗi ngày có hàng nghìn xe container ra, vào phục vụ xuất nhập khẩu hàng hóa. Tuy nhiên, phần lớn phương tiện vẫn lựa chọn Quốc lộ 5 thay vì cao tốc Hà Nội - Hải Phòng dù các nút giao từ cao tốc tới khu vực cảng khá thuận lợi.
Một trong những nguyên nhân được lực lượng chức năng xác định là chi phí lưu thông trên cao tốc còn cao đối với xe tải nặng và xe container. Vì vậy, Công an TP. Hải Phòng đã đề nghị nghiên cứu giảm giá vé đối với phương tiện loại 4, loại 5 sử dụng cao tốc Hà Nội - Hải Phòng.
Được biết, trong 8 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn TP. Hải Phòng xảy ra 539 vụ tai nạn giao thông, làm 281 người chết và 339 người bị thương. Riêng các vụ liên quan đến phương tiện kinh doanh vận tải, gồm xe tải trọng lớn và xe đầu kéo chở container, có 162 vụ, chiếm 30,1% tổng số vụ; làm 103 người chết, chiếm 36,7% tổng số người tử vong do tai nạn giao thông.
Việc chuyển thêm một phần lưu lượng xe tải nặng, xe chở container từ các tuyến quốc lộ và đường đô thị sang cao tốc vì vậy được TP. Hải Phòng kỳ vọng vừa khai thác tốt hơn hạ tầng hiện có, vừa giảm áp lực giao thông trên các trục kết nối trực tiếp với hệ thống cảng biển.
Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng dài khoảng 105,5 km, được đầu tư theo hình thức BOT, do Tổng công ty Phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI) làm chủ đầu tư. Tuyến được đưa vào khai thác toàn bộ từ cuối năm 2015, với quy mô 6 làn xe, 2 làn dừng khẩn cấp, tốc độ thiết kế tối đa 120 km/h.
Đây là trục giao thông quan trọng kết nối Hà Nội với Hải Phòng và hệ thống cảng biển khu vực phía Bắc, đồng thời chia sẻ lưu lượng với Quốc lộ 5.
Tuyến cũng kết nối với nhiều trục giao thông lớn, tạo thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa từ các khu công nghiệp, trung tâm logistics và khu vực cảng biển Hải Phòng tới Hà Nội và các tỉnh phía Bắc.
Tuy nhiên, lượng xe tải nặng, xe đầu kéo và phương tiện chở container sử dụng tuyến hiện còn thấp so với năng lực khai thác. Phần lớn phương tiện vận tải hàng hóa vẫn lựa chọn Quốc lộ 5 và một số trục đô thị do chi phí lưu thông thấp hơn, khiến các tuyến này thường xuyên chịu áp lực lớn về ùn tắc và an toàn giao thông.
