Ảnh minh họa.
Văn phòng Chính phủ vừa có Công văn số 545/VPCP-CB gửi Bộ trưởng Bộ Tài chính, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai để truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng Trần Hồng Hà về việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng cao tốc Bắc – Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa – Chơn Thành.
Theo đó, Phó thủ tướng giao Bộ Tài chính hỗ trợ, hướng dẫn UBND tỉnh Đồng Nai trước ngày 31/1/2026 về trình tự, thủ tục, thẩm quyền quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án theo đúng quy định của pháp luật về đầu tư công, đầu tư theo phương thức PPP và pháp luật có liên quan; báo cáo Thủ tướng Chính phủ nếu có vấn đề vượt thẩm quyền.
Đầu tháng 1/2026, UBND tỉnh Đồng Nai đã có Tờ trình số 1/TTr-UBND gửi Chính phủ về việc thực hiện Dự án thành phần 1 thuộc Dự án đầu tư xây dựng cao tốc Bắc – Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) – Chơn Thành (Bình Phước) theo phương thức PPP.
Cụ thể, UBND tỉnh Đồng Nai đề nghị Chính phủ xem xét báo cáo Quốc hội chấp thuận điều chỉnh hình thức đầu tư Dự án xây dựng đường cao tốc Bắc – Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa – Chơn Thành từ BOT sang BT theo khoản 3 Điều 8 Nghị quyết số 138/2024/QH15 ngày 28/6/2024 của Quốc hội về chủ trương Dự án cao tốc Bắc – Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa – Chơn Thành và các nội dung khác có liên quan theo quy định của pháp luật về PPP.
UBND tỉnh Đồng Nai đồng thời kiến nghị Chính phủ xem xét tiếp tục giao UBND tỉnh Đồng Nai sử dụng nguồn vốn Trung ương hỗ trợ khoảng 6.842 tỷ đồng cho Dự án.
Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc – Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa – Chơn Thành được chia thành 5 dự án thành phần; trong đó, UBND tỉnh Đồng Nai thực hiện các dự án thành phần 1, 3, 5 (dự án thành phần 2, 4 do UBND tỉnh Lâm Đồng thực hiện).
Tiến độ thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đoạn qua tỉnh Đồng Nai đã cơ bản hoàn thành: thông báo thu hồi đất, kiểm đếm tài sản, xác nhận nguồn gốc đất, định giá đất; phê duyệt phương án bồi thường đạt 98,41% diện tích thu hồi đất; bàn giao 655,6/876,05 ha, đạt 74,8% diện tích thu hồi. Như vậy, về cơ bản công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đã hoàn thành.
Trong đó, Dự án thành phần 1: Đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc – Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa– Chơn Thành được triển khai theo phương thức PPP, loại hợp đồng BOT do Liên danh Tập đoàn Vingroup – Công ty cổ phần và Ngân hàng Thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam - Techcombank là nhà đầu tư; doanh nghiệp dự án là Công ty TNHH Cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành.
Dự án có tổng mức đầu tư 19.965 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn nhà đầu tư tham gia là 12.134 tỷ đồng (chưa bao gồm lãi vay 989 tỷ đồng); nguồn vốn nhà nước tham gia là 6.842 tỷ đồng.
Công trình đang được doanh nghiệp dự án triển khai thực hiện. Dự án được chia thành 22 gói thầu, bao gồm 11 gói thầu tư vấn; 1 gói thầu bảo hiểm; 9 gói thầu xây lắp (gồm 6 gói thầu xây lắp đường, 3 gói thầu xây lắp cầu) và 1 gói thầu thiết bị trạm thu phí, ITS.
Giá trị chi phí (bao gồm chi phí quản lý dự án, chi phí giai đoạn chuẩn bị đầu tư, chi phí bảo lãnh) mà doanh nghiệp dự án đã thực hiện đến nay là hơn 400 tỷ đồng.
Tại Tờ trình số 1/TTr-UBND, UBND tỉnh Đồng Nai cho biết, sau khi sáp nhập các tỉnh, Dự án đầu tư xây dựng cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành không thay đổi về điểm đầu, điểm cuối địa lý nhưng thay đổi về ranh giới hành chính, quy hoạch vùng cũng như các định hướng phát triển kinh tế vùng/khu vực, dẫn tới lưu lượng xe qua tuyến đường bị ảnh hưởng.
Trong đầu tư theo phương thức PPP, đặc biệt là mô hình BOT, lưu lượng giao thông là yếu tố quyết định trực tiếp đến khả năng hoàn vốn và tính bền vững tài chính của dự án. Tuy nhiên, Dự án thành phần 1 hiện đang chịu tác động sâu sắc từ hàng loạt thay đổi về tổ chức không gian phát triển vùng và quy hoạch.
Việc sáp nhập tỉnh Bình Phước với Đồng Nai, Đắk Nông với Lâm Đồng làm thay đổi các trung tâm hành chính cấp tỉnh cũ, qua đó làm thay đổi tính chất của tuyến cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành từ một trục kết nối trung tâm – trung tâm sang trục có xu hướng phân tán lưu lượng.
Những biến động này dẫn đến sự thay đổi căn bản về quy luật và quy mô lưu lượng giao thông, khiến lưu lượng thực tế và dự báo trong tương lai không còn phù hợp với kịch bản dự báo ban đầu. Trong bối cảnh đó, phương án BOT tiêu chuẩn không còn bảo đảm tính ổn định và bền vững về tài chính cho Dự án trong dài hạn.
