Tại tờ trình mới nhất, Chính phủ cho biết đã sửa đổi nhiều quy định để đa dạng hóa các nguồn vốn, giảm chi phí tuân thủ, hỗ trợ mặt bằng sản xuất và nhiều chính sách khác cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV).
Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa là một trong số các dự án luật được đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách cho ý kiến trong sáng nay (28/9).
Nâng ngưỡng doanh thu được lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản lên 10 tỷ đồng/năm
Theo tờ trình của Chính phủ thì tiêu chí xác định DNNVV được sửa đổi theo hướng không quy định về số lao động tham gia bảo hiểm xã hội, thay vào đó quy định số lao động bình quân năm. Đồng thời nâng mức trần xác định đối với các tiêu chí về lao động (không quá 300 người), tổng doanh thu (không quá 400 tỷ đồng) và tổng nguồn vốn (không quá 150 tỷ đồng) phù hợp với bản chất của DNNVV, dễ áp dụng, có khả năng đối chiếu dựa trên cơ sở dữ liệu về đăng ký doanh nghiệp, thuế, bảo hiểm và phù hợp với thông lệ quốc tế, biến động giá thị trường.
Về chính sách phát triển chung, Chính phủ cho biết đã - Sửa đổi quy định về hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn theo hướng kế thừa các quy định còn phù hợp và cụ thể hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW; mở rộng từ tiếp cận tín dụng sang đa dạng hóa các nguồn vốn cho DNNVV, gồm tín dụng chính sách, quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, thị trường vốn, vốn đầu tư và các nguồn vốn hợp pháp khác. Khuyến khích tổ chức tài chính, tín dụng đổi mới phương thức đánh giá khả năng trả nợ dựa trên dữ liệu về hoạt động, doanh thu, dòng tiền, giao dịch và tài sản hợp pháp của doanh nghiệp, giảm phụ thuộc vào tài sản bảo đảm truyền thống. Đồng thời, thúc đẩy phát triển, kết nối, chia sẻ dữ liệu, các tổ chức xếp hạng tín nhiệm, chấm điểm tín dụng và hỗ trợ DNNVV nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính để tăng khả năng tiếp cận vốn.
Quy định về hỗ trợ thuế và kế toán cũng được sửa đổi theo hướng giảm chi phí tuân thủ, luật hóa các quy định tại Nghị quyết số 198/2025/QH15 và phù hợp Kết luận số 18-KL/TW về xây dựng hệ thống thuế hiện đại, hạn chế lồng ghép chính sách xã hội trong chính sách thuế. Dự thảo bổ sung quy định nâng ngưỡng doanh thu được lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản lên 10 tỷ đồng/năm đối với doanh nghiệp và cá nhân cư trú, nhằm tháo gỡ vướng mắc trong tuân thủ thủ tục hành chính về thuế. Đồng thời, tiếp tục quy định chế độ kế toán, thủ tục thuế đơn giản cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, tạo thuận lợi cho hoạt động và khuyến khích chuyển đổi từ hộ kinh doanh thành doanh nghiệp.
Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung quy định về hỗ trợ mặt bằng sản xuất trên cơ sở bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với Luật Đất đai, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Tổ chức chính quyền địa phương và luật hóa đầy đủ các cơ chế, chính sách hỗ trợ DNNVV tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh tại Nghị quyết số 198/2025/QH15. Dự thảo Luật cho phép địa phương sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cơ sở ươm tạo cho DNNVV thuê lại; quy định trách nhiệm dành một phần diện tích đất đã đầu tư hạ tầng cho DNNVV thuê, thuê lại; hỗ trợ giảm tiền thuê lại đất cho DNNVV; đồng thời hỗ trợ DNNVV thuê nhà, đất là tài sản công chưa sử dụng hoặc sử dụng chưa hiệu quả. Đặc biệt bổ sung quy định về hình thức cấp voucher cho DNNVV để thanh toán phần kinh phí hỗ trợ giảm tiền thuê đất bên cạnh hình thức nhà nước hoàn trả cho chủ đầu tư đã được quy định.
Ngoài ra, nhiều quy định khác cũng được sửa đổi để hỗ trợ khối doanh nghiệp này nâng cao năng lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tăng cơ hội tiếp cận thị trường cho DNNVV.
Đáng chú ý là đã luật hóa chính sách tại Nghị quyết số 198/2025/QH15 về các gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa, gói thầu hỗn hợp cung cấp hàng hóa và xây lắp sử dụng ngân sách nhà nước có giá không quá 20 tỷ đồng dành cho DNNVV; đồng thời dành tối thiểu 20% tổng giá trị mua sắm sử dụng ngân sách nhà nước hằng năm để DNNVV tham gia. Bổ sung hỗ trợ DNNVV phát triển thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu của hệ thống phân phối và thị trường; khuyến khích doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI xây dựng chương trình phát triển nhà cung cấp là DNNVV, góp phần kết nối thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Bổ sung cơ chế quản trị tối giản đối với “doanh nghiệp một người”
Ngoài chính sách chung, dự thảo còn quy định chính sách phát triển trọng tâm. Cụ thể là quy định về phát triển khởi nghiệp sáng tạo theo hướng mở rộng nội dung hỗ trợ như hỗ trợ thuế cho hoạt động khởi nghiệp sáng tạo của DNNVV, chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp; hỗ trợ chi phí đào tạo, tư vấn, cố vấn, huấn luyện và thương mại hóa sản phẩm. Doanh nghiệp được ưu tiên tiếp cận cơ sở ươm tạo, cơ sở kỹ thuật, cơ sở thí nghiệm, trung tâm đổi mới sáng tạo, khu làm việc chung; được áp dụng khấu hao nhanh đối với tài sản phục vụ nghiên cứu, phát triển công nghệ, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm. Các quy định về quỹ đầu tư mạo hiểm tư nhân cũng được rà soát, điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn phát triển của thị trường vốn đầu tư mạo hiểm.
Chính sách hỗ trợ DNNVV chuyển đổi từ hộ kinh doanh cũng được sửa đổi theo hướng kế thừa quy định hiện hành và bổ sung các cơ chế hỗ trợ nhằm giảm chi phí gia nhập thị trường, chi phí tuân thủ sau chuyển đổi. Gồm: rút ngắn thời gian đăng ký doanh nghiệp; miễn một số phí, lệ phí ban đầu; áp dụng cơ chế thuế, kế toán, biểu mẫu, báo cáo tối giản; hướng dẫn, cảnh báo tuân thủ; hỗ trợ nền tảng số, phần mềm, dịch vụ kế toán và cơ chế bảo hiểm xã hội linh hoạt. Đồng thời, quy định trách nhiệm đối với các khoản nợ phát sinh trước chuyển đổi nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của chủ nợ và các bên liên quan.
Đặc biệt, Dự thảo đã bổ sung cơ chế quản trị tối giản đối với “doanh nghiệp một người” là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do cá nhân làm chủ sở hữu, đáp ứng quy mô doanh nghiệp siêu nhỏ; theo đó không bắt buộc có Chủ tịch công ty, kế toán trưởng, được tổ chức công tác kế toán phù hợp và áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản, qua đó giảm gánh nặng chi phí sau chuyển đổi.
Điểm mới nữa là đã bổ sung quy định về phát triển DNNVV kinh doanh bền vững theo hướng hỗ trợ DNNVV thực hiện chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn thông qua các chính sách về lãi suất, thuế và khấu hao nhanh đối với dự án, hoạt động và tài sản phục vụ bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải; đồng thời hỗ trợ chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn phát triển bền vững thông qua tư vấn, đánh giá, chứng nhận, đo lường, xây dựng báo cáo, hỗ trợ pháp lý, đào tạo, cố vấn và huấn luyện chuyên sâu…
Cùng với đó, dự thảo sửa đổi, bổ sung quy định về phát triển DNNVV tham gia chuỗi giá trị và mở rộng hoạt động kinh doanh quốc tế theo hướng nâng cấp năng lực nhà cung ứng, tăng cường liên kết với doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp đầu chuỗi, mở rộng thị trường và hoạt động kinh doanh quốc tế; đồng thời mở rộng phạm vi hỗ trợ, không giới hạn trong ngành sản xuất, chế biến và bảo đảm Nhà nước hỗ trợ nâng cao năng lực, không chuyển rủi ro kinh doanh của doanh nghiệp sang ngân sách.
Dự thảo Luật cũng bổ sung cơ chế giao Thủ tướng Chính phủ ban hành các chương trình hỗ trợ DNNVV trong từng thời kỳ phù hợp với ưu tiên và mục tiêu phát triển quốc gia.
Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ được trình Quốc hội thảo luận tại Kỳ họp thứ hai (khai mạc sáng 17/10 tới).