Giá trị bồi thường gián đoạn kinh doanh tăng hơn 30% mỗi năm, cháy nổ vẫn là nguyên nhân đắt đỏ nhất

(ĐTCK) Giá trị trung bình của các yêu cầu bồi thường bảo hiểm gián đoạn kinh doanh đã tăng hơn 30% mỗi năm trong hai năm gần đây, trong khi tần suất yêu cầu bồi thường tương đối ổn định.

Đây là kết luận của báo cáo “Business Interruption Claims” do Allianz Commercial, đơn vị bảo hiểm doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Allianz, công bố tháng 10/2026.

Báo cáo phân tích 7.888 yêu cầu bồi thường của ngành bảo hiểm, tổng giá trị khoảng 6,74 tỷ euro (7,82 tỷ USD), trong giai đoạn từ tháng 1/2021 đến tháng 12/2025. Gián đoạn kinh doanh (BI) là tổn thất tài chính khi hoạt động của doanh nghiệp bị đình trệ.

Theo báo cáo, giá trị trung bình của một yêu cầu bồi thường BI hiện vượt 850.000 euro (mức 100%, gồm cả phần của các nhà bảo hiểm khác trên cùng rủi ro). Con số này cao hơn khoảng 70% so với yêu cầu bồi thường thiệt hại tài sản tương ứng, vốn gần 500.000 euro, cho thấy việc không thể hoạt động thường tốn kém hơn nhiều so với sửa chữa hư hại vật chất.

Trong đó, mặc dù thường được xem là rủi ro quen thuộc và kiểm soát tốt, nhưng cháy nổ vẫn là nguyên nhân tốn kém nhất. Nhóm này chiếm hơn 40% tổng giá trị các yêu cầu bồi thường được phân tích, tương đương khoảng 2,9 tỷ euro (3,3 tỷ USD). Cháy nổ là nguyên nhân của 9 trong 10 sự kiện gián đoạn do con người gây ra tốn kém nhất, và là nguyên nhân đắt đỏ nhất tại nhiều quốc gia, trong đó có Đức, Singapore, Anh và Mỹ.

Ví dụ một vụ cháy tại cơ sở sản xuất quy mô nhỏ chỉ gây hư hại tương đối hạn chế, nhưng làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động ở hạ nguồn, dẫn đến tổn thất gián đoạn kinh doanh ở mức chín chữ số trên toàn tập đoàn. Hai sự kiện không phải thiên tai gây tổn thất BI lớn nhất trong năm năm qua đều là cháy tại nhà máy bán dẫn.

Thiên tai là nguyên nhân tốn kém thứ hai, chiếm 34% giá trị yêu cầu bồi thường, và là nguyên nhân đơn lẻ thường gặp nhất với 26% số vụ. Cùng với cháy nổ, hai nhóm này chiếm hơn 75% tổng giá trị. Xét theo số lượng, thiên tai, thiệt hại do nước (25%) và cháy nổ (21%) chiếm hơn 70% số vụ.

Một số vụ bồi thường có hậu quả kéo dài. Cụ thể, nhiều yêu cầu liên quan đến bão Helene (tháng 9/2024) vẫn chưa được giải quyết sau gần hai năm, không phải vì tranh chấp về phạm vi bảo hiểm mà vì một số doanh nghiệp cần khoảng thời gian này để phục hồi. Chậm trễ chuỗi cung ứng, thiếu lao động và chi phí vật liệu biến động kéo dài thời gian giải quyết và đẩy chi phí lên.

Theo báo cáo, căng thẳng địa chính trị, như chiến tranh ở Ukraine và xung đột ở Trung Đông, tác động qua giá năng lượng, chi phí logistics, chuỗi cung ứng và lạm phát, làm tăng cả chi phí lẫn độ phức tạp của việc phục hồi sau tổn thất.

Rủi ro an ninh mạng hiện chưa nằm trong nhóm nguyên nhân hàng đầu của tổn thất BI xét theo mức độ nghiêm trọng hay tần suất, nhưng báo cáo nhận định đây đã là một động lực tổn thất đáng kể. Các sự cố an ninh mạng được bình chọn là rủi ro toàn cầu số một trong Allianz Risk Barometer năm năm liên tiếp.

Mã độc tống tiền vẫn là nguyên nhân hàng đầu của gián đoạn do an ninh mạng, song báo cáo ghi nhận một chuyển dịch: các gián đoạn “không do tấn công”, như sự cố hệ thống CNTT, bản cập nhật phần mềm lỗi hay sự cố dịch vụ đám mây, nay chiếm tỷ trọng đáng kể trong các tổn thất mạng lớn, thách thức quan niệm rằng gián đoạn kinh doanh hầu như luôn do tống tiền gây ra.

Theo IncidentHub, được báo cáo dẫn lại, riêng năm 2025 có hơn 48.000 sự cố ngừng hoạt động trên hàng trăm dịch vụ đám mây và phần mềm. Allianz Commercial nêu hai vụ việc: Cuộc tấn công mã độc tống tiền nhằm vào Blue Yonder, nhà cung cấp công nghệ và logistics, hồi tháng 11/2024 làm gián đoạn nhiều nhà bán lẻ tại Anh; Cuộc tấn công vào CDK, nhà cung cấp phần mềm cho ngành ô tô Mỹ, khiến khoảng 15.000 đại lý ngừng hoạt động nhiều tuần, với chi phí ước tính 1 tỷ USD theo Anderson Economic Group.

Gián đoạn kinh doanh và gián đoạn chuỗi cung ứng đứng thứ ba trong các rủi ro đáng lo ngại nhất của Allianz Risk Barometer 2026, ngay sau AI và rủi ro an ninh mạng, và đã xếp thứ nhất hoặc thứ hai trong mọi cuộc khảo sát suốt 15 năm qua.

N.Lan

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục