Hôm thứ Tư (11/2), giá niken đã tăng mạnh sau khi Chính phủ Indonesia ban hành quyết định cắt giảm mạnh sản lượng tại mỏ niken lớn nhất thế giới, làm thắt chặt nguồn cung từ quốc gia đang nhanh chóng trở thành nhà sản xuất kim loại hàng đầu.
Sản lượng tại mỏ Weda Bay, một khu phức hợp khai thác do tập đoàn khai thác mỏ Eramet của Pháp và Tập đoàn niken Tsingshan Holding của Trung Quốc điều hành, sẽ được giới hạn ở mức 12 triệu tấn quặng niken trong năm nay, giảm mạnh so với hạn ngạch 42 triệu tấn do chính quyền Indonesia đặt ra vào năm 2025.
Giá niken trên sàn London đã tăng gần 2% lên sát 18.000 USD/tấn sau khi Indonesia quyết định siết mạnh hạn ngạch khai thác tại mỏ Weda Bay. Việc cắt giảm sản lượng sâu so với mức năm 2025 đang làm dấy lên lo ngại thiếu hụt nguồn cung và đẩy giá kim loại này lên mức cao nhất kể từ năm 2024.
| |
Diễn biến giá niken |
Indonesia dự định cắt giảm hạn ngạch trên toàn ngành công nghiệp niken vào năm 2026. Các quan chức cho biết trong tuần này rằng, tổng hạn ngạch sản lượng quặng niken sẽ giảm hơn 100 triệu tấn, xuống còn khoảng 260 - 270 triệu tấn trong năm nay, thấp hơn đáng kể so với mức 379 triệu tấn của năm 2025.
Indonesia đã nổi lên như một cường quốc niken trong thập kỷ qua, từ một quốc gia nhỏ bé trên thị trường đã trở thành nhà sản xuất niken lớn nhất thế giới, chiếm 2/3 sản lượng toàn cầu.
Tuy nhiên, tình trạng sản xuất dư thừa trong những năm gần đây đã gây áp lực lên giá kim loại này, vốn được sử dụng để sản xuất thép không gỉ và pin xe điện. Chính quyền đã thực hiện các biện pháp để hạn chế sản lượng thông qua hệ thống giấy phép và hạn ngạch, nhằm mục đích đẩy giá lên để hỗ trợ các công ty trong nước đang phải đối mặt với lợi nhuận giảm và thua lỗ.
Giá niken đã tăng lên hơn 100.000 USD/tấn vào năm 2022 nhưng đã duy trì ở mức dưới 20.000 USD/tấn trong 18 tháng qua.
Tập đoàn khai thác Eramet hiện đang đối mặt với khủng hoảng quản trị, khi chịu tác động tiêu cực từ đà lao dốc của giá niken. Các công ty phương Tây tại những khu vực khác cũng gặp khó khăn trong việc cạnh tranh với các nhà sản xuất chi phí thấp tại Indonesia.
Từng là một trong những nhà sản xuất niken lớn nhất thế giới, Tập đoàn khai thác BHP cũng nằm trong số các nhà khai thác mỏ phương Tây đã đóng cửa các hoạt động khai thác niken của mình trong bối cảnh dư cung. Tập đoàn Anglo American cũng đang trong quá trình bán các hoạt động khai thác niken cho MMG Singapore Resources, một phần của Tập đoàn MMG do Trung Quốc chi phối.
Indonesia đã cấm xuất khẩu quặng niken chưa qua xử lý từ năm 2020 nhằm buộc các doanh nghiệp phải xây dựng nhà máy tinh luyện trong nước. Chính sách này đã thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp nội địa, với động lực lớn đến từ các khoản đầu tư quy mô lớn của các tập đoàn Trung Quốc.
Theo Macquarie, Indonesia chiếm khoảng 65% nguồn cung niken tinh chế toàn cầu vào năm 2025, tăng từ 6% vào năm 2015, và thị phần của quốc gia này dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng trong thập kỷ này.
Mặt khác, Tập đoàn Eramet cho biết, họ “cam kết duy trì đối thoại mang tính xây dựng và liên tục” với chính quyền Indonesia và dự định đề xuất “xem xét lại hạn ngạch sản xuất này lên mức cao hơn”.
Vào tháng 1, tập đoàn khai thác Vale của Brazil cho biết, họ buộc phải tạm dừng hoạt động khai thác niken tại Indonesia do chưa nhận được các phê duyệt và hạn ngạch cần thiết từ cơ quan chức năng cho năm 2026.