Năm 2026 sẽ là năm của sự chọn lọc và đa dạng hóa, thay vì chạy theo các chỉ số đại trà.
Các báo cáo chiến lược mới nhất từ JPMorgan, Goldman Sachs, BlackRock hay Fidelity phác họa một bức tranh kinh tế toàn cầu năm 2026 nhiều lớp màu đan xen: tăng trưởng vẫn hiện hữu nhờ AI và chính sách hỗ trợ, nhưng rủi ro định giá, địa chính trị và phân mảnh thương mại buộc giới đầu tư phải thận trọng.
AI - động cơ tăng trưởng chủ đạo
Sau ba năm liên tiếp chứng kiến các chỉ số chứng khoán lớn tại Mỹ và châu Âu chinh phục những mức tăng hai chữ số, một bầu không khí vừa phấn khích vừa dè dặt đang bao trùm các trung tâm tài chính lớn ngay từ đầu năm 2026.
Câu hỏi mang tính sống còn trên mọi bàn tròn chiến lược lúc này là liệu “bữa tiệc” tăng trưởng thịnh soạn ấy có thể kéo dài, hay thị trường đang quá mải mê tận hưởng thành quả trước khi những “cơn giông” dần hình thành phía chân trời.
Nếu cần tìm kiếm một bệ đỡ cho niềm lạc quan trong năm 2026, đó chính là cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI). Khác với các bong bóng công nghệ trong quá khứ, thường được thổi phồng bởi những kỳ vọng xa vời, làn sóng AI hiện tại được chống đỡ bằng những dòng tiền đầu tư thực tế, quy mô lớn và có thể kiểm chứng.
Theo báo cáo chiến lược của Fidelity International, AI tiếp tục là chủ đề định hình cốt lõi của thị trường vốn năm 2026.
Các nhà phân tích tin rằng, sức mạnh chuyển đổi của AI đủ lớn để “ghi đè” lên các lực cản vĩ mô truyền thống. Ngay cả trong kịch bản lãi suất giảm chậm hoặc tăng trưởng kinh tế chững lại, sức hút nội tại của công nghệ này vẫn có thể đóng vai trò đầu tàu, kéo thị trường đi lên.
Trọng tâm của luận điểm này nằm ở làn sóng đầu tư tài sản cố định (Capex). Trong kinh tế học, việc doanh nghiệp mạnh tay chi tiêu cho máy móc, nhà xưởng, trung tâm dữ liệu hay hạ tầng công nghệ là tín hiệu rõ nét nhất của niềm tin vào triển vọng dài hạn, đồng thời tạo động lực trực tiếp cho tăng trưởng GDP.
Thế giới hiện đang chứng kiến một “cuộc đua vũ trang” về hạ tầng AI chưa từng có tiền lệ, khi các tập đoàn công nghệ hàng đầu đổ hàng trăm tỷ USD vào trung tâm dữ liệu, chip xử lý tiên tiến và hệ thống lưới điện.
Ngay cả BCA Research - tổ chức vốn nổi tiếng với quan điểm thận trọng - cũng thừa nhận dòng vốn Capex khổng lồ này đang tạo ra một “tấm đệm” quan trọng, giúp nền kinh tế toàn cầu tránh được nguy cơ suy thoái sâu.
JPMorgan Wealth Management thậm chí còn đưa ra nhận định táo bạo hơn: rủi ro lớn nhất của nhà đầu tư lúc này không phải là thị trường sụp đổ, mà là nguy cơ bị bỏ lại phía sau (FOMO). Việc không nắm giữ các tài sản gắn với công nghệ mang tính chuyển đổi có thể khiến danh mục đầu tư tụt hậu đáng kể so với mặt bằng chung của tăng trưởng.
Chính sách nới lỏng tạo thêm lực đẩy
Song hành với động lực từ khu vực tư nhân là sự hỗ trợ ngày càng rõ nét từ chính sách vĩ mô. Sau giai đoạn dài thắt chặt để kiểm soát lạm phát, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cùng các ngân hàng trung ương lớn như Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) hay Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) đang bước vào chu kỳ nới lỏng tiền tệ.
JPMorgan Chase dự báo, Fed có thể cắt giảm lãi suất thêm 50 điểm cơ bản trong năm 2026. Với doanh nghiệp, lãi suất hạ nhiệt đồng nghĩa chi phí vốn rẻ hơn, khơi thông các kế hoạch đầu tư và mở rộng từng bị trì hoãn. Với người tiêu dùng, áp lực trả nợ vay mua nhà, mua xe giảm bớt, qua đó giải phóng sức mua và kích thích chi tiêu.
Khi thị trường đã được định giá cho kịch bản hoàn hảo, chỉ một tin xấu nhỏ cũng có thể kích hoạt những đợt điều chỉnh mạnh.
Chính sách tài khóa cũng đang đóng vai trò ngày càng chủ động. Tại châu Âu, Đức - đầu tàu kinh tế khu vực - được cho là đang chuẩn bị các gói kích thích mới nhằm vực dậy ngành công nghiệp. Tại Mỹ, các đạo luật về hạ tầng và năng lượng sạch tiếp tục được giải ngân mạnh, tạo việc làm và thúc đẩy nhu cầu nguyên vật liệu.
Nhờ sự cộng hưởng giữa chính sách tiền tệ và tài khóa, các dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 nhìn chung khá tích cực. Citi ước tính GDP toàn cầu tăng 2,7%, trong khi Goldman Sachs lạc quan hơn với mức 2,8% - đủ để duy trì ổn định mà không quá nóng để tái kích hoạt áp lực lạm phát.
Những “cơn gió ngược” không thể xem nhẹ
Dù vậy, phía sau bức tranh sáng màu vẫn tồn tại nhiều rủi ro tiềm ẩn khiến giới quan sát thận trọng.
Mối lo lớn nhất hiện nay không nằm ở nền kinh tế thực, mà ở sự hưng phấn quá mức của thị trường tài chính. Chỉ số S&P 500 đang giao dịch ở mức P/E dự phóng khoảng 22 lần, cao hơn đáng kể so với mức trung bình 19 lần của thập kỷ qua. Điều này cho thấy, nhà đầu tư đang trả giá cao cho mỗi đồng lợi nhuận, phản ánh kỳ vọng gần như tuyệt đối vào một kịch bản hoàn hảo.
Bank of America cảnh báo rằng, một nửa các thước đo định giá hiện nay còn cao hơn cả thời kỳ đỉnh điểm của bong bóng công nghệ năm 2000. Khi thị trường đã được định giá cho kịch bản tốt nhất, chỉ một cú sốc nhỏ cũng có thể kích hoạt các đợt điều chỉnh mạnh.
Chiến lược gia Steve Sosnick của Interactive Brokers khuyến nghị, nhà đầu tư nên hoài nghi khi sự đồng thuận trở nên quá phổ biến. Khi tất cả đều tin thị trường sẽ tiếp tục đi lên, động lực tăng giá có thể dần cạn kiệt và sự tự mãn của đám đông chính là rủi ro lớn nhất.
Bên cạnh đó, sự ngắt kết nối giữa thị trường tài chính và thực tế địa chính trị cũng là một “điểm mù” đáng lo ngại. Trong khi chứng khoán hân hoan, nền tảng kinh tế toàn cầu lại bị bào mòn bởi xung đột kéo dài và sự trỗi dậy của chủ nghĩa bảo hộ thương mại.
Wells Fargo và Lombard Odier nhận định, thuế quan đang trở thành “bình thường mới”, làm tăng chi phí hàng hóa, gây áp lực lạm phát và gián đoạn chuỗi cung ứng - huyết mạch của các tập đoàn đa quốc gia. BCA Research còn cảnh báo nguy cơ suy yếu của thị trường lao động Mỹ; nếu thất nghiệp tăng, niềm tin tiêu dùng sẽ suy giảm mạnh và các đợt cắt giảm lãi suất có thể trở nên quá ít, quá muộn.
Chiến lược đầu tư: Chọn lọc thay vì chạy theo đám đông
Trong bối cảnh nhiều gam màu đan xen, chiến lược đầu tư năm 2026 không còn bám trụ vào những công thức cũ, mà là đa dạng hóa và chọn lọc kỹ lưỡng.
Dòng tiền đang dần rời khỏi các tài sản đã trở nên quá đắt đỏ để tìm đến những khu vực có định giá hấp dẫn hơn. UBS đánh giá cao châu Á, đặc biệt là các công ty công nghệ Trung Quốc đang có triển vọng phục hồi lợi nhuận sau thời gian dài bị định giá thấp. Ấn Độ và Singapore cũng nổi lên nhờ ổn định chính trị và tăng trưởng nội tại.
Russell Investments và JPMorgan cùng khuyến nghị tăng tỷ trọng thị trường mới nổi, trong bối cảnh USD có xu hướng suy yếu khi Fed giảm lãi suất, giúp giảm gánh nặng nợ và thu hút dòng vốn ngoại.
Tại châu Âu, Charles Schwab nhìn thấy cơ hội ở các nhóm cổ phiếu chu kỳ như sản xuất, vật liệu và công nghiệp, hưởng lợi từ sự phục hồi kinh tế và các gói kích thích tài khóa.
Song song đó, HSBC đề xuất chiến lược “cuốc và xẻng” trong kỷ nguyên AI: thay vì chỉ tập trung vào các nhà sản xuất chip đã quá đắt đỏ, nhà đầu tư có thể tìm cơ hội ở các ngành phụ trợ như điện, năng lượng tái tạo và thiết bị hạ tầng - những lĩnh vực hưởng lợi bền vững từ nhu cầu vận hành trung tâm dữ liệu.
Có thể thấy, năm 2026 không phải là năm để sợ hãi, nhưng cũng không dành cho sự tham lam mù quáng. Nền kinh tế toàn cầu vẫn vận động đi lên với những động lực mạnh mẽ, song con đường phía trước gập ghềnh hơn và đòi hỏi sự tinh tế trong lựa chọn.
Ông Mark Hackett (Nationwide) nhận định, thị trường có thể vẫn “ổn”, nhưng sẽ không còn giống những năm trước. Đây sẽ là năm của sự chọn lọc, của kiên nhẫn và kỷ luật đầu tư. “Bữa tiệc” tăng trưởng có thể chưa kết thúc, nhưng thực đơn đã thay đổi và chỉ những nhà đầu tư tỉnh táo nhất mới tìm được phần thưởng xứng đáng trong bức tranh kinh tế toàn cầu năm 2026.
