Đề xuất dự án rộng 40.000 ha
Xã la Mơ, tỉnh Gia Lai là địa bàn biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh nhưng điều kiện phát triển kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao, dân cư phân tán và đời sống người dân còn thấp.
Trong khi đó, hệ thống thủy lợi Hồ chứa nước la Mơ đã cơ bản hoàn thành, tạo nguồn nước tưới quy mô lớn, mở ra điều kiện thuận lợi để hình thành vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, ứng dụng công nghệ cao.
Trên cơ sở đó, mới đây trong báo cáo gửi Thủ tướng và Văn phòng Chính phủ, UBND tỉnh Gia Lai đề xuất lập Dự án nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao quy mô lớn tập trung tại xã Ia Mơ với quy mô khoảng 40.000 ha.
Dự án hướng tới hình thành vùng sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, chăn nuôi, dược liệu và du lịch sinh thái ứng dụng công nghệ cao quy mô lớn; tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, gắn kết doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân; đồng thời kết hợp sắp xếp, ổn định dân cư, tạo sinh kế bền vững, hạn chế tình trạng di dân tự do và phá rừng làm nương rẫy, qua đó góp phần giữ vững quốc phòng, an ninh khu vực biên giới.
Dự án cũng tạo thêm nguồn thu từ tín chỉ carbon, sản xuất hữu cơ, kinh tế tuần hoàn và phát triển kinh tế dưới tán rừng; đồng thời dự kiến giải quyết việc làm trực tiếp và gián tiếp cho trên 20.000 lao động, nâng thu nhập bình quân của người dân từ khoảng 19 triệu đồng lên trên 80 triệu đồng/người/năm, kết hợp đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng y tế, giáo dục, nhà ở công nhân và các thiết chế xã hội thiết yếu tại khu vực biên giới.
Tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 44.000 tỷ đồng; doanh thu hằng năm ước đạt gần 20.000 tỷ đồng, trong đó trên 90% giá trị sản phẩm phục vụ xuất khẩu.
Tuy nhiên, để triển khai dự án, diện tích đất dự kiến chuyển mục đích sử dụng khoảng 6.609 ha rừng và đất lâm nghiệp. Trong đó, 2.167 ha rừng tự nhiên nghèo, nghèo kiệt phân bố rải rác, manh mún; khoảng 400 ha rừng trồng và khoảng 2.659 ha đất lâm nghiệp chưa có rừng.
Theo quy định tại Điều 24 và Điều 25, Luật Đầu tư, việc chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nêu trên thuộc thẩm quyền của Thủ tướng.
Vì vậy, UBND tỉnh Gia Lai đề nghị Thủ tướng chấp thuận chủ trương cho phép địa phương tổ chức lập Dự án nông nghiệp ứng dụng cộng nghệ cao quy mô lớn tập trung, gắn với sắp xếp, ổn định dân cư và bảo đảm quốc phòng, an ninh khu vực biên giới tại xã Ia Mơ, tỉnh Gia Lai với quy mô khoảng 40.000 ha.
Đồng thời, Thủ tướng cho phép UBND tỉnh Gia Lai nghiên cứu, thực hiện các thủ tục chuyển mục đích sử dụng khoảng 6.609 ha rừng và đất lâm nghiệp nêu trên theo đúng quy định của pháp luật để triển khai dự án sau khi được cấp có thẩm quyền chấp thuận.
Hình thành vùng sản xuất nông nghiệp hiện đại, quy mô lớn
Liên quan đến khu vực triển khai dự án, vào ngày 20/6/2026, ông Phạm Anh, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai có chuyến đi kiểm tra, khảo sát vùng tưới Hồ chứa nước Ia Mơr và làm việc với các sở, ngành, đơn vị liên quan về tình hình triển khai dự án hoàn thiện hệ thống tưới Ia Mơr và đề xuất dự án nông nghiệp quy mô lớn theo hướng tích hợp, xanh, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao tại xã Ia Mơ.
Công trình Hồ chứa nước Ia Mơr có dung tích 177,8 triệu m3 nước, trong đó dung tích hữu ích là 162,5 triệu m3 nước.
Dự án đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trước đây (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đầu tư nhằm thực hiện nhiệm vụ tưới cho 12.500 ha đất canh tác của tỉnh Gia Lai (8.500 ha) và Đắk Lắk (4.000 ha); đồng thời cung cấp nước sinh hoạt cho khoảng 50.000 người, kết hợp giảm lũ hạ du, phát điện, nuôi trồng thủy sản và du lịch.
| |
Ông Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai khảo sát thực địa Hồ chứa nước Ia Mor. Ảnh: Ngọc Minh. |
Diện tích đã và đang được đầu tư vùng tưới là hơn 7.400 ha, phần diện tích còn thiếu so với nhiệm vụ tưới của Hồ chứa nước Ia Mơr hơn 5.000 ha. Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng Thuỷ lợi 7 đang triển khai thủ tục để triển khai dự án Hoàn thiện hệ thống tưới Ia Mơr nhằm đảm bảo nhiệm vụ ban đầu của dự án; trong đó, cấp nước cho 4.728 ha đất canh tác tỉnh Gia Lai.
Tại buổi làm việc, ông Tuấn yêu cầu chính quyền địa phương cần phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 7 trong quá trình triển khai Dự án hoàn thiện hệ thống tưới Ia Mơr; đồng thời gắn kết chặt chẽ với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch vùng nguyên liệu và định hướng phát triển sản xuất của địa phương.
Mục tiêu là khai thác tối đa hiệu quả công trình, tạo điều kiện để người dân mở rộng sản xuất, nâng cao thu nhập, từng bước thoát nghèo và làm giàu bền vững.
Ngoài ra, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cũng chỉ đạo thành lập Tổ công tác liên ngành để tiếp tục khảo sát, đánh giá toàn diện tiềm năng, lợi thế khu vực; rà soát, hoàn thiện quy hoạch vùng sản xuất, quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng phục vụ phát triển.
Trên cơ sở đó, tỉnh sẽ xây dựng đề án, danh mục dự án ưu tiên và hồ sơ kêu gọi đầu tư các dự án nông nghiệp quy mô lớn theo hướng tích hợp, xanh, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao tại xã Ia Mơ; gắn phát triển sản xuất với chế biến, tiêu thụ sản phẩm và thực hiện hiệu quả các chính sách an sinh xã hội.
Chủ tịch tỉnh Gia Lai nhấn mạnh thông qua việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trên, tỉnh phấn đấu sớm hình thành vùng sản xuất nông nghiệp hiện đại, quy mô lớn tại khu vực biên giới Ia Mơ; tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân, góp phần xây dựng khu vực biên giới phát triển vững mạnh về kinh tế, ổn định về xã hội, bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh.
Theo Danh mục dự án trọng điểm thu hút đầu tư của tỉnh Gia Lai năm 2025 - 2030, đối với lĩnh vực nông, lâm nghiệp và chế biến thủy sản, tỉnh Gia Lai kêu gọi nhiều dự án như Dự án Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại xã Kon Chiêng (502,27 ha, 700 tỷ), tại xã Ia Blứ (250 ha, 495 tỷ đồng), tại 3 xã Đak Đoa, Ia Băng và Kbang (457 ha, 1.500 tỷ đồng), tại 2 xã Ia Rsai và Phú Túc (1.000 ha, 300 tỷ đồng)
Dự án Khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại xã Hra (295,6 ha, 2.100 tỷ đồng); Dự án Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với du lịch sinh thái hồ Plei Thơ Ga tại xã Chư Pưh (168 ha, 290 tỷ đồng).
Dự án Khai thác đa mục đích Hồ chứa nước Ia Mơr tại xã Ia Mơ (680 – 880 ha, 100 tỷ đồng); Dự án Khai thác đa mục đích Hồ chứa nước Ayun Hạ (1.700 + 3.700 ha, 120 tỷ đồng).