Trong năm 2025, giá dầu đã giảm khoảng 20% khi tình trạng dư cung gia tăng. Nhưng giá dầu đã tăng mạnh bất ngờ vào đầu năm nay do sự kết hợp của các cú sốc địa chính trị và nhu cầu mạnh hơn dự kiến.
Giá dầu hiện đang ở mức cao nhất trong sáu tháng, khiến giới giao dịch "tập trung vào lý do tại sao tình trạng dư cung toàn cầu lớn...lại không dẫn đến sự sụt giảm giá dầu Brent kéo dài tính đến thời điểm hiện tại trong năm 2026", các chiến lược gia của Goldman Sachs cho biết.
“Suy nghĩ của tôi là hai điều đó… chúng có thể cùng tồn tại”, Jorge León, Trưởng bộ phận phân tích địa chính trị tại Rystad Energy nhận định.
Tính đến tháng 1, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ước tính thị trường dầu mỏ sẽ dư cung khoảng 3,7 triệu thùng/ngày, trong khi các nhà phân tích của Macquarie gọi là "tình trạng dư cung bất thường".
OPEC+ đã dành phần lớn năm 2025 để dỡ bỏ các đợt cắt giảm sản lượng. Tại châu Mỹ, sản lượng dầu đá phiến của Mỹ vẫn duy trì ở mức kỷ lục cùng với sự tăng trưởng từ các quốc gia xuất khẩu khác trong khu vực, trong khi nhu cầu toàn cầu về dầu thô dự kiến sẽ giảm mạnh khi thế giới chuyển sang điện khí hóa và các hình thức năng lượng xanh khác.
Tuy nhiên, giá dầu vẫn tăng lên do thị trường đã tính đến nhiều hạn chế về nguồn cung bất ngờ và sự gia tăng trong dự báo nhu cầu. Giá dầu Brent đã tăng khoảng 15% kể từ đầu năm, trong khi giá dầu thô WTI tăng 14%.
Các lệnh trừng phạt từ Bộ Tài chính Mỹ đối với Rosneft và Lukoil – hai trong số các nhà sản xuất dầu lớn nhất của Nga dường như đã làm giảm khoảng 600.000 thùng dầu/ngày khỏi thị trường, trong khi xuất khẩu dầu từ đường ống CPC chạy giữa Biển Caspi và Biển Đen đã giảm khoảng 440.000 thùng/ngày xuống mức thấp nhất trong ít nhất bảy năm, sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào cảng xuất khẩu ở phía Biển Đen.
Đồng thời, triển vọng ngày càng tăng về hành động quân sự của Mỹ nhằm vào Iran đã đẩy giá dầu tăng vọt do khả năng gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến đường quan trọng với khoảng 20 triệu thùng sản phẩm dầu mỏ đi qua vùng biển này. Các cuộc tấn công vào tàu thương mại ở Biển Đỏ đã khiến giao thông tàu chở dầu phải chuyển hướng vòng qua Mũi Hảo Vọng của châu Phi cũng làm thắt chặt thị trường giao hàng thực tế và tăng chi phí vận chuyển đối với các sản phẩm dầu mỏ di chuyển giữa châu Âu và châu Á.
Trong khi đó, nhu cầu dầu cũng mạnh hơn dự kiến.
Dữ liệu sản xuất chậm lại từ châu Âu và Trung Quốc được xem là tín hiệu kém lạc quan, nhưng dữ liệu vận tải mạnh hơn dự kiến, tăng trưởng nhu cầu ở các khu vực khác trên thế giới và những đợt lạnh bất ngờ đã bù đắp cho điều đó. Trung Quốc dự kiến sẽ sớm bổ sung thêm công suất kho dự trữ, trong bối cảnh nước này kéo dài đợt mua vào quy mô lớn.
Trong khi đó, dữ liệu việc làm tháng 1 của Mỹ đã vượt xa kỳ vọng, đây là một tín hiệu tích cực khác cho nhu cầu, trong khi sản lượng từ OPEC+ vẫn thấp hơn mức dự báo do các quốc gia thành viên sản xuất ít hơn hạn ngạch cho phép.
Nhìn chung, IEA gần đây đã nâng dự báo nhu cầu năm 2026 vào tháng 1 lên khoảng 100.000 đến 200.000 thùng/ngày, đồng thời báo cáo rằng nguồn cung toàn cầu đã giảm 1,2 triệu thùng/ngày so với tháng trước.
Tuy nhiên, tất cả những điều này vẫn chưa đủ để đưa thị trường ra khỏi tình trạng dư cung, với sự đồng thuận chung vẫn cho rằng nguồn cung đang dư thừa ít nhất từ 2 triệu đến 3 triệu thùng/ngày. Goldman Sachs vẫn duy trì mục tiêu giá dầu Brent trung bình ở mức 56 USD/thùng vào năm 2026, thấp hơn 20% so với mức hiện tại, và Rystad Energy đã ước tính giá trị hợp lý của một thùng dầu hiện nay dựa trên các yếu tố cơ bản về cung và cầu là 61 USD/thùng.
Nhưng sự kết hợp giữa tình hình địa chính trị căng thẳng và nhu cầu vượt quá dự báo đang giữ cho giá dầu ở mức ổn định, ít nhất là trong ngắn hạn.
"Chúng tôi vẫn cho rằng thị trường sẽ dư cung đáng kể. Nhưng nếu rủi ro địa chính trị vẫn ở mức cao, giá dầu vẫn có thể ở mức cao ngay cả khi nguồn cung dư thừa”, nhà phân tích Jorge León nhận định.