Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran, cũng như giữa Nga và Ukraine đã châm ngòi cho đợt tăng giá mạnh đối với dầu và dầu diesel trên toàn cầu.
"Việc các thành viên G7 giải phóng kho dự trữ khẩn cấp sẽ tạo áp lực giảm giá, đặc biệt là đối với giá dầu diesel toàn cầu. Tuy nhiên, tác động này sẽ chỉ mang tính ngắn hạn vì đây chỉ là giải pháp tạm thời cho tình trạng khan hiếm nguồn cung", Hamad Hussain, chuyên gia kinh tế về khí hậu và hàng hóa tại Capital Economics cho biết.
Việc giải phóng năng lượng của G7 sẽ bắt đầu ngay lập tức, kéo dài trong bốn tháng và bao gồm cả đợt giải phóng lượng lớn dầu diesel trong vòng 20 ngày. Nhưng hiện chưa rõ mỗi quốc gia trong G7 sẽ giải phóng bao nhiêu lượng dầu và dầu diesel từ kho dự trữ.
"Chúng tôi sẽ họp bàn trong khuôn khổ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vào những ngày tới để thảo luận về khả năng giải phóng thêm lượng dầu diesel dự trữ nếu cần thiết…Chúng tôi sẽ phối hợp lịch trình bảo trì giữa các nhà máy lọc dầu thuộc G7 để tránh việc cùng lúc ngừng hoạt động và tạm thời tăng công suất vận hành ở những nơi khả thi", tuyên bố chung của G7 cho biết.
Tại sao giá dầu và dầu diesel lại neo cao?
Giá năng lượng toàn cầu đang tăng vọt do ảnh hưởng của xung đột tại Trung Đông gây gián đoạn hoạt động xuất khẩu năng lượng từ vùng Vịnh. Trong khi đó, các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga cũng làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Neil Atkinson, cựu lãnh đạo Bộ phận Thị trường và Công nghiệp Dầu mỏ thuộc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết có ba yếu tố chính góp phần làm sụt giảm nguồn cung dầu diesel toàn cầu.
Thứ nhất, không có nguồn cung dầu diesel từ Trung Đông vận chuyển đến châu Âu, trong khi trước đây châu Âu nhập một lượng lớn dầu diesel từ Ả Rập Xê Út và Kuwait. Thứ hai, Nga hiện đã ngừng hoàn toàn việc xuất khẩu dầu diesel do các cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Thứ ba, Trung Quốc cũng đã tạm dừng xuất khẩu dầu diesel.
Theo dữ liệu từ Sáng kiến Dữ liệu Các tổ chức chung (JODI) và Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), Mỹ là quốc gia sản xuất và xuất khẩu dầu diesel lớn nhất thế giới. Mỹ sản xuất khoảng 240,5 triệu tấn và xuất khẩu khoảng 1,26 triệu thùng dầu diesel mỗi ngày.
Nga là nước xuất khẩu dầu diesel lớn thứ hai thế giới, cung cấp 783.400 thùng mỗi ngày cho thị trường toàn cầu. Ả Rập Xê Út là nhà sản xuất dầu diesel lớn thứ hai thế giới với sản lượng 58,4 triệu tấn, nhưng lại tiêu thụ một phần lớn lượng dầu này ngay tại thị trường trong nước.
Liệu việc G7 xả kho dự trữ năng lượng có làm hạ nhiệt giá năng lượng?
Sau thông báo của G7, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết động thái xả kho dự trữ sẽ giúp "hạ giá các sản phẩm dầu mỏ, đặc biệt là dầu diesel".
Naeem Aslam, giám đốc đầu tư tại Zaye Capital Markets cho biết việc giải phóng năng lượng của G7 là rất cần thiết, nhưng động thái này chỉ nhằm giảm bớt áp lực lên thị trường năng lượng.
“Cách thức thực hiện cụ thể, bao gồm nước nào sẽ giải phóng nguồn dự trữ, loại năng lượng nào được đưa ra thị trường và các lệnh cấm xuất khẩu nào sẽ được dỡ bỏ vẫn là những yếu tố quan trọng đối với thị trường”, ông cho biết.
Thị trường năng lượng có thể hạ nhiệt trong ngắn hạn sau động thái giải phóng dầu từ kho dự trữ của G7, qua đó phần nào giảm bớt áp lực lên giá. Tuy nhiên, đà giảm có thể không kéo dài khi thị trường vẫn đối mặt với những bất ổn về nguồn cung và diễn biến xung đột.
Theo ông Atkinson, việc giải phóng nhiên liệu của G7 là đáng hoan nghênh nhưng “không giải quyết được vấn đề cơ bản là nguồn cung toàn cầu vẫn thấp hơn bình thường”. Sau bảy tháng kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát, chúng ta vẫn đang ở trong tình trạng nguồn cung dầu thô hoặc sản phẩm toàn cầu vẫn thấp hơn đáng kể so với mức trước xung đột.
