Các nhà kinh tế của ECB cho biết nghiên cứu về những cuộc cách mạng công nghệ trong quá khứ dẫn đến một kết luận đáng lo ngại: “Việc điều chỉnh các mức định giá hiện tại trên thị trường chứng khoán nhiều khả năng sẽ xảy ra”.
Trong đó, sự điều chỉnh có thể xảy ra do các nhà đầu tư quá tự tin và lạc quan, qua đó đẩy giá lên cao hơn giá trị cơ bản, dẫn đến sự sụp đổ khi sự hưng phấn đó mất dần.
Tuy nhiên, ngay cả khi mức định giá hiện tại phản ánh chính xác tiềm năng của AI trong việc tái định hình nền kinh tế toàn cầu và thúc đẩy lợi nhuận doanh nghiệp, giá cổ phiếu vẫn được dự báo sẽ điều chỉnh.
Các nhà kinh tế trích dẫn sự tương đồng với sự bùng nổ đường sắt thế kỷ 19, sự mở rộng của điện và radio trong thập niên 1920, cũng như sự trỗi dậy của internet vào thập niên 1990. Đây cũng không phải lần đầu tiên làn sóng AI hiện nay được so sánh với bong bóng dotcom đầu những năm 2000.
Trong mỗi trường hợp, những lo ngại của nhà đầu tư về sự thành công của quá trình chuyển đổi gắn với công nghệ đều lan rộng, gây tác động tới nền kinh tế nói chung.
"Khi việc áp dụng ngày càng lan rộng...sự không chắc chắn sẽ lan rộng ra toàn nền kinh tế. Nếu có vấn đề gì xảy ra với công nghệ đó, toàn bộ nền kinh tế sẽ bị ảnh hưởng", các nhà kinh tế của ECB cho biết.
Điều này thúc đẩy các nhà đầu tư yêu cầu phần bù rủi ro cao hơn, qua đó khiến giá cổ phiếu giảm, ngay cả khi tăng trưởng lợi nhuận vẫn mạnh mẽ.
“Cả hai quan điểm đều ngụ ý rằng theo sau đà bùng nổ là một sự điều chỉnh hoặc một sự thoái lui từ bất kỳ mức định giá nào đã tăng lên, tại một thời điểm nào đó trong tương lai”, đồng thời lưu ý rằng sau đó thị trường có thể phục hồi và cổ phiếu tiếp tục đi lên.
“Không thể biết trước chính xác thời điểm điều này xảy ra. Những mô hình bùng nổ rồi suy thoái như vậy chỉ có thể được nhận diện khi nhìn lại”, các nhà kinh tế của ECB cho biết.
Trong đó, các nhà đầu tư cá nhân châu Âu rất dễ bị tổn thương do sự phổ biến của cổ phiếu “Magnificent 7” trong các quỹ chỉ số và quỹ hưu trí toàn cầu. Một đợt điều chỉnh mạnh sẽ gây ra hiệu ứng dây chuyền thông qua các cơ cấu dựa trên quỹ, cuối cùng đe dọa sự ổn định của khu vực đồng euro.
“Không giống như giai đoạn bong bóng dotcom, dư địa hiện nay để cắt giảm lãi suất hoặc sử dụng chính sách tài khóa nhằm giảm thiểu tác động của một đợt suy thoái là hạn chế hơn đáng kể”, các nhà kinh tế của ECB cho biết.
