Theo Khảo sát Điều kiện Kinh tế Toàn cầu (GECS) do ACCA (Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh quốc) và IMA (Viện Kế toán Quản trị Hoa Kỳ) thực hiện và công bố ngày 21/10, chỉ số Đơn hàng mới - chỉ báo triển vọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã tăng quý thứ hai liên tiếp trong quý III/2026, tiến sát mức cao nhất kể từ khi khảo sát được triển khai. Các chỉ số Chi tiêu vốn và Việc làm trong khu vực cũng ghi nhận mức tăng khá tích cực, đưa cả hai trở về quanh ngưỡng trung bình lịch sử.
Niềm tin của giới kế toán tại châu Á - Thái Bình Dương giảm đáng kể, mất đi gần 60% mức tăng mạnh ghi nhận trong quý II, dù vẫn nhỉnh hơn mức trung bình dài hạn. Trong khi đó, niềm tin trên toàn cầu chỉ giảm nhẹ. Đà suy giảm tại khu vực có thể bắt nguồn từ căng thẳng leo thang trở lại ở Trung Đông và giá năng lượng phục hồi. Tuy nhiên, các chỉ báo kinh tế chủ chốt nhìn chung vẫn cho thấy triển vọng tích cực. Sức chống chịu của kinh tế Mỹ và kinh tế toàn cầu đang tạo lực đỡ cho khu vực; đồng thời, một số nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương đang hưởng lợi đáng kể từ làn sóng đầu tư vào AI trên toàn cầu, với các hoạt động đầu tư mạnh mẽ tại Mỹ đang thúc đẩy xuất khẩu của khu vực tăng nhanh.
| |
| Thay đổi trong chỉ số niềm tin GECS, theo khu vực. Ảnh: từ báo cáo |
Bất ổn địa chính trị là rủi ro được giới tài chính châu Á - Thái Bình Dương đặt lên hàng đầu, với 24,1% người tham gia khảo sát trong khu vực xếp yếu tố này ở vị trí số một, so với 18,4% trên toàn cầu. Trong khi đó, áp lực kinh tế là mối quan ngại hàng đầu trên phạm vi toàn cầu, được 24,4% người trả lời lựa chọn. Những lo ngại về nhân lực và kỹ năng (14,9%, so với 10% toàn cầu) cùng gián đoạn chuỗi cung ứng (9,2%, so với 6,6%) cũng thường được xếp ở vị trí ưu tiên hàng đầu tại châu Á - Thái Bình Dương hơn so với mặt bằng chung thế giới. Một số người tham gia khảo sát trong khu vực cũng cảnh báo biến đổi khí hậu có thể gây gián đoạn nguồn cung và hoạt động cung ứng dịch vụ.
Ông Jonathan Ashworth, Chuyên gia Kinh tế trưởng của ACCA, nhận định: “Các chỉ báo kinh tế chủ chốt của châu Á - Thái Bình Dương đang cho thấy những tín hiệu khá tích cực, trong đó khu vực là một trong những bên hưởng lợi lớn từ làn sóng đầu tư vào AI trên toàn cầu. Tuy nhiên, các rủi ro suy giảm vẫn hiện hữu, bao gồm khả năng giá năng lượng tiếp tục tăng mạnh và tác động thời tiết El Niño được dự báo sẽ đặc biệt nghiêm trọng. Bất kỳ yếu tố nào khiến làn sóng đầu tư vào AI chững lại đáng kể cũng sẽ gây ra những hệ lụy rõ rệt.”
| |
Ông Jonathan Ashworth, Chuyên gia Kinh tế trưởng của ACCA. Ảnh: ACCA Việt Nam |
Theo báo cáo, áp lực chi phí tiếp tục là thách thức đối với doanh nghiệp trong khu vực. Trong quý III, 62% người tham gia khảo sát tại châu Á - Thái Bình Dương cho biết chi phí hoạt động tăng, giảm so với quý II nhưng vẫn cao hơn đáng kể mức trung bình của chuỗi dữ liệu khảo sát, ở mức 52%. Hoạt động kinh tế duy trì sức chống chịu trong bối cảnh chi phí neo cao có thể gia tăng áp lực buộc các ngân hàng trung ương trong khu vực thắt chặt chính sách tiền tệ. Tỷ lệ người dự báo lãi suất tại quốc gia mình sẽ tăng trong ba tháng tới đã lên 41%, so với 24% trong quý I và 30% trong quý II.
Ông Ashworth nhấn mạnh thêm: “Dù kinh tế toàn cầu đã cho thấy sức chống chịu đáng kinh ngạc trong năm nay, các rủi ro suy giảm vẫn hiện hữu. Giá năng lượng và các mặt hàng khác càng duy trì ở mức cao lâu, áp lực buộc doanh nghiệp chuyển phần chi phí gia tăng sang người tiêu dùng càng lớn. Điều này sẽ gây sức ép lên sức mua và làm tăng khả năng các ngân hàng trung ương lớn tiếp tục nâng lãi suất.”
Trên phạm vi toàn cầu, khảo sát cho thấy kinh tế vẫn duy trì sức chống chịu, song các rủi ro suy giảm đang gia tăng trước đà tăng trở lại của giá năng lượng và lạm phát, lợi suất trái phiếu chính phủ tăng mạnh cùng xu hướng thắt chặt chính sách tiền tệ. Gần 70% kế toán trên toàn cầu cho biết chi phí hoạt động tăng trong quý III; gần 50% dự báo lãi suất tại quốc gia mình sẽ tăng trong ba tháng tới, cao hơn mức 42% của quý II.
Theo ông Alain Mulder, Giám đốc Cấp cao phụ trách khu vực châu Âu và Các dự án Đặc biệt Toàn cầu tại IMA, “Kinh tế toàn cầu hiện đang chịu tác động từ hai lực kéo trái chiều. Một mặt, làn sóng bùng nổ AI đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng và thúc đẩy thị trường chứng khoán. Mặt khác, giá năng lượng, lạm phát và lợi suất trái phiếu chính phủ tăng cao đang tạo sức ép ngược lại. Nếu giá năng lượng và chi phí vay nợ của chính phủ tiếp tục tăng đáng kể, triển vọng tăng trưởng toàn cầu sẽ ngày càng đối mặt với nhiều thách thức.”