Chi phí đầu vào tăng mạnh là điểm nghẽn lớn nhất
| |
Có tới 62,7% doanh nghiệp đánh giá mức độ ảnh hưởng ở mức lớn hoặc rất lớn; 55,3% cho biết tác động đã xảy ra trong thực tế.
Cuộc khảo sát nhanh 228 doanh nghiệp do Ban IV phối hợp với Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) thực hiện từ ngày 16 - 22/3/2026 cho thấy, xung đột Trung Đông đã tạo ra những áp lực hiện hữu.
Trong các kênh tác động, chi phí đầu vào nổi lên là áp lực lớn nhất và trực diện nhất đối với doanh nghiệp.
| |
Các đề xuất kiến nghị giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp. Nguồn: Ban IV |
Trong bối cảnh đó, thách thức lớn nhất không nằm ở từng cú sốc riêng lẻ, mà ở sự cộng hưởng của nhiều áp lực cùng lúc: chi phí, logistics, đơn hàng và tài chính.
Ban IV đã gửi tới Thủ tướng Chính phủ 7 nhóm giải pháp.
Thứ nhất, ưu tiên bình ổn giá năng lượng, giảm áp lực chi phí đầu vào và hỗ trợ ổn định nguồn cung.
Thứ hai, sớm triển khai các giải pháp hỗ trợ tín dụng, cơ cấu nợ, giảm lãi suất và cải thiện dòng tiền cho doanh nghiệp. Các giải pháp có thể bao gồm hỗ trợ lãi suất, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giãn nợ, mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng ngắn hạn và đẩy nhanh hoàn thuế để tạo dư địa dòng tiền cho doanh nghiệp duy trì hoạt động.
Thứ ba, tăng cường các khâu trao đổi thông tin, chia sẻ dự báo, cảnh báo sớm nhằm nâng cao khả năng thích ứng với tình hình thế giới nhiều biến động từ cả hai phía công - tư; bao gồm các thông tin, dự báo và cảnh báo sớm về tình hình thị trường năng lượng, vận tải quốc tế, chi phí logistics, tuyến hàng hải, chuỗi cung ứng theo ngành hàng và các rủi ro địa chính trị có liên quan...
Đồng thời, cần tập trung thảo luận và đối thoại công - tư để đa dạng hóa nguồn cung, tìm kiếm tuyến vận tải thay thế, mở rộng thị trường mới và giảm phụ thuộc vào một số khu vực, tuyến cung ứng hoặc nhà cung cấp có rủi ro cao.
Thứ tư, đẩy mạnh thực chất việc cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ vướng mắc pháp lý và bảo đảm thực thi thống nhất trong bối cảnh phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, để giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Thứ năm, cần quan tâm thực sự việc thực thi Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Hơn lúc nào hết, bối cảnh khó khăn hiện tại chính là chất xúc tác và cũng là yêu cầu cấp thiết để thúc đẩy tăng trưởng dựa trên năng lực nội sinh. Năng lực KHCN, ĐMST và chuyển đổi số sẽ giúp tiết kiệm chi phí, tăng năng suất lao động đồng thời cũng là cơ chế đảm bảo an toàn, an ninh kinh tế, công nghệ quốc gia.
Thứ sáu, “trong nguy có cơ”, nhiều chuyên gia đánh giá việc khủng hoảng chuỗi cung ứng lương thực thế giới đang có nguy cơ lớn xảy ra do các xung đột quân sự đặc biệt là Mỹ với Iran. Đây là cơ hội để Việt Nam thực sự phát huy vai trò mạnh mẽ và gia tăng vị thế trong chuỗi cung lương thực toàn cầu. Rất cần sự lãnh đạo của Chính phủ để bàn sâu và triển khai quyết liệt chuyên đề đặc biệt này.
Cuối cùng, các doanh nghiệp lo ngại nhắc tới câu chuyện “an ninh mạng”. "Doanh nghiệp của một số lĩnh vực cũng đã đối diện với các cuộc tấn công mạng đồng loạt hoặc riêng lẻ, gây tổn thất rất lớn khó khắc phục. Chủ đề này cũng mong sự quan tâm của Chính phủ, các Bộ hữu quan để có sự chỉ đạo, các kịch bản giải pháp bao gồm tăng cường năng lực cho cộng đồng doanh nghiệp", Ban IV kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ.
Tác động của xung đột quân sự tại Trung Đông tới doanh nghiệp
+ 62,7% doanh nghiệp bị ảnh hưởng ở mức lớn hoặc rất lớn đến hoạt động kinh doanh hiện tại; đồng thời,
+ 87,7% doanh nghiệp cho biết chi phí đầu vào đã tăng, chủ yếu trong khoảng 5 - 10%. Một bộ phận doanh nghiệp đã ghi nhận mức tăng đã vượt 20%.
+ 52,2% doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi tình trạng gián đoạn logistics; trong đó, biểu hiện rõ nhất là giá cước vận tải tăng, thời gian vận chuyển kéo dài và phát sinh thêm các chi phí giao nhận.
Phần lớn doanh nghiệp ghi nhận chi phí logistics tăng trong khoảng 5 - 15%, thậm chí, một số doanh nghiệp phải đối mặt với mức tăng trên 30%.
Nguồn: Cuộc khảo sát nhanh do Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, Bộ Tài chính cùng Ban IV thực hiện từ ngày 16/03 đến 22/3/2026 với 228 doanh nghiệp