Việc VN-Index tăng điểm không đồng nghĩa mọi danh mục đều được phục hồi tương ứng
Trong quý I/2026, câu chuyện doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh “dốc vốn” tham gia đầu tư chứng khoán tiếp tục diễn ra sôi động. Tuy nhiên, đà điều chỉnh của thị trường đã nhanh chóng tạo áp lực lên các danh mục đầu tư. Kết thúc quý I, VN-Index giảm khoảng 6,2% so với cuối năm 2025, kéo theo sự lao dốc của hàng loạt nhóm ngành và cổ phiếu.
Diễn biến này buộc nhiều doanh nghiệp đang nắm giữ cổ phiếu phải tăng mạnh trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh, qua đó tác động trực tiếp đến chi phí tài chính và lợi nhuận trong kỳ. Không ít doanh nghiệp dù hoạt động kinh doanh cốt lõi vẫn tăng trưởng, nhưng lợi nhuận bị bào mòn đáng kể bởi các khoản lỗ đánh giá lại danh mục đầu tư.
Tuy nhiên, bước sang quý II/2026, thị trường chứng khoán nhanh chóng đảo chiều. VN-Index không chỉ lấy lại toàn bộ mức giảm trước đó mà còn bứt phá vượt ngưỡng 1.900 điểm, thiết lập vùng đỉnh mới. Tính đến ngày 13/5, chỉ số đã tăng hơn 13% so với cuối quý I, kéo theo sự hồi phục mạnh của nhiều cổ phiếu, không chỉ ở nhóm trụ. Đà tăng này đang mở ra khả năng hoàn nhập một phần dự phòng cho nhiều doanh nghiệp nếu vẫn duy trì danh mục cũ.
Nhiều danh mục dần cải thiện trạng thái
Không ít doanh nghiệp dù hoạt động kinh doanh cốt lõi vẫn tăng trưởng, nhưng lợi nhuận bị bào mòn đáng kể bởi các khoản lỗ đánh giá lại danh mục đầu tư.
Tại Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Nhà Đà Nẵng (Nhà Đà Nẵng, mã NDN), hoạt động đầu tư chứng khoán tiếp tục được mở rộng trong quý I/2026. Giá gốc danh mục chứng khoán kinh doanh của doanh nghiệp tăng mạnh từ 389 tỷ đồng cuối năm 2025 lên 600,4 tỷ đồng vào cuối quý I/2026, tương đương mức tăng hơn 54%.
Danh mục của Nhà Đà Nẵng gồm nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn như HPG, VHM, VPB, MBB và GEX. Trong đó, hai khoản đầu tư lớn nhất là HPG và VHM lần lượt đạt giá trị khoảng 90,9 tỷ đồng và 95,1 tỷ đồng, tương đương chiếm khoảng 15–16% danh mục mỗi mã. VPB chiếm khoảng 12,5%, MBB khoảng 11% và GEX khoảng 8,6%.
Dù phải trích lập gần 29,5 tỷ đồng dự phòng vào cuối quý I, diễn biến thị trường từ cuối tháng 3 đến nay đang tạo ra những thay đổi tích cực đối với danh mục này. Đáng chú ý nhất là VHM tăng từ 103.000 đồng/cổ phiếu tại ngày 31/3 lên 152.500 đồng/cổ phiếu vào ngày 13/5, tương ứng mức tăng hơn 48%. Trong khi đó, GEX cũng tăng hơn 36%, lên 34.800 đồng/cổ phiếu.
Trong bối cảnh hai cổ phiếu có tỷ trọng lớn đồng loạt tăng mạnh, Nhà Đà Nẵng có thể được hoàn nhập dự phòng nếu xu hướng giá được duy trì đến cuối kỳ. Ngược lại, tác động tiêu cực từ các mã còn lại như MBB giảm 2,5% hay HPG chỉ hồi phục nhẹ trở nên ít đáng kể hơn.
Xu hướng tương tự cũng xuất hiện tại Công ty cổ phần Thế giới số (Digiworld, mã DGW). Trong quý I/2026, Digiworld gia tăng quy mô đầu tư chứng khoán từ 722,3 tỷ đồng cuối năm trước lên 789,5 tỷ đồng, đồng thời phải trích lập hơn 86,3 tỷ đồng dự phòng.
Danh mục của Digiworld tập trung chủ yếu vào nhóm ngân hàng và thép, trong đó TCB là khoản đầu tư lớn nhất với giá trị khoảng 312,6 tỷ đồng, chiếm gần 40% danh mục. HPG chiếm khoảng 25%, còn VPB chiếm 17%.
So với cuối quý I, các khoản đầu tư này đều đã phục hồi. TCB tăng 9,4%, VPB tăng 3,9% và HPG tăng 2,6%. Dù mức tăng không quá đột biến như VHM hay GEX, nhưng với tỷ trọng lớn trong danh mục, diễn biến tích cực của nhóm cổ phiếu này đang cải thiện trạng thái danh mục đầu tư của Digiworld trong ngắn hạn. Việc doanh nghiệp có được hoàn nhập một phần khoản dự phòng đã trích hay không sẽ phụ thuộc vào diễn biến cổ phiếu trong phần còn lại của quý II, cũng như việc Digiworld có tiếp tục nắm giữ danh mục hiện tại.
Đáng chú ý, việc Digiworld gia tăng giá trị đầu tư chứng khoán trong quý I cho thấy doanh nghiệp chưa rút khỏi thị trường, dù trong năm 2025 đã phải trích lập 90 tỷ đồng cho danh mục đầu tư, đặc biệt là khoản lỗ lớn từ FPT.
Tại đại hội cổ đông thường niên 2026, ông Đoàn Hồng Việt, Chủ tịch Hội đồng quản trị Digiworld cho biết, năm 2025, bộ phận đầu tư tài chính đã quyết định đầu tư vào FPT và phải ghi nhận khoản lỗ tương đối lớn. Công ty đã hoàn tất việc trích lập dự phòng và sẽ quản lý chặt chẽ hơn trong thời gian tới.
“Định hướng là chuyển sang đầu tư vào các sản phẩm cấu trúc và sản phẩm có thu nhập cố định. Dù danh mục cổ phiếu mà Digiworld đang nắm giữ được đánh giá có tiềm năng, chúng tôi vẫn sẽ chuyển hướng sang các sản phẩm này”, ông Việt nói.
Trong báo cáo tài chính quý I/2026 của Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Tổng hợp Dầu khí (Petrosetco, mã PET), doanh nghiệp không thuyết minh chi tiết danh mục cổ phiếu nắm giữ. Tuy nhiên, giá gốc danh mục chứng khoán kinh doanh tăng gần 22%, lên 404,8 tỷ đồng, trong khi khoản dự phòng giảm giá cũng tăng lên khoảng 31 tỷ đồng.
Trước đó, tại thời điểm cuối năm 2025, Petrosetco từng công bố nắm giữ nhiều cổ phiếu như VIX, VPB và GEX. Trong đó, riêng VIX có giá trị đầu tư khoảng 132,3 tỷ đồng, chiếm gần 40% danh mục; VPB khoảng 46 tỷ đồng và GEX khoảng 36 tỷ đồng.
Trong trường hợp Petrosetco vẫn duy trì phần lớn danh mục cũ đến thời điểm hiện tại, diễn biến thị trường từ cuối tháng 3 đến nay đang tương đối tích cực đối với các khoản đầu tư này. Cụ thể, VIX tăng khoảng 12,9%, VPB tăng 3,9%, trong khi GEX tăng mạnh hơn 36%.
Điều này đồng nghĩa áp lực dự phòng của Petrosetco có thể đã giảm đáng kể so với cuối quý I nếu doanh nghiệp vẫn tiếp tục nắm giữ cổ phiếu. Đặc biệt, với tỷ trọng lớn của VIX cùng mức tăng mạnh của GEX, chỉ riêng hai khoản đầu tư này cũng có thể hỗ trợ đáng kể cho giá trị toàn danh mục.
Không phải danh mục nào cũng hồi phục
Ngược lại, không phải danh mục nào cũng được thị trường hỗ trợ tích cực, khi nhiều khoản đầu tư lớn vẫn chưa lấy lại vùng giá trước nhịp giảm mạnh trong quý I, khiến doanh nghiệp tiếp tục đối mặt với áp lực dự phòng.
Tại Công ty cổ phần Vĩnh Hoàn (mã VHC), giá trị danh mục đầu tư gần như không thay đổi so với cuối năm 2025, duy trì quanh mức 44,5 tỷ đồng. Doanh nghiệp phải trích lập khoảng 9,8 tỷ đồng dự phòng vào cuối quý I.
Danh mục của Vĩnh Hoàn tập trung vào hai cổ phiếu bất động sản là NLG và DXS, trong đó DXS chiếm tỷ trọng áp đảo với khoảng 21 tỷ đồng, tương đương gần một nửa danh mục. NLG có giá trị khoảng 3,5 tỷ đồng.
Tuy nhiên, diễn biến giá cổ phiếu sau cuối quý I cho thấy sự phân hóa rõ rệt. DXS tăng hơn 11%, từ 7.430 đồng/cổ phiếu lên 8.280 đồng/cổ phiếu, trong khi NLG lại giảm hơn 9%, xuống còn 26.300 đồng/cổ phiếu, tính đến phiên 13/5.
Trong khi đó, Tập đoàn Bảo Việt (mã BVH) duy trì danh mục đầu tư cổ phiếu quy mô lớn. Giá gốc danh mục tăng từ khoảng 4.083 tỷ đồng cuối năm 2025 lên 4.242 tỷ đồng cuối quý I/2026, mức trích lập dự phòng là 180,5 tỷ đồng.
Danh mục của Bảo Việt tập trung vào các cổ phiếu bluechip như ACB, FPT, CTG và VNM. Trong đó, ACB là khoản đầu tư lớn nhất với giá trị khoảng 817,6 tỷ đồng, chiếm gần 20% danh mục. FPT chiếm hơn 10%, còn CTG và VNM lần lượt khoảng 9% và 8%.
Tuy nhiên, diễn biến thị trường từ cuối tháng 3 đến nay chưa thực sự thuận lợi cho danh mục này. FPT giảm hơn 5%, ACB giảm gần 5%, VNM giảm 2%, trong khi CTG chỉ tăng nhẹ khoảng 2,7%.
Điều đó đồng nghĩa, dù thị trường chung hồi phục, áp lực dự phòng tại Bảo Việt có thể vẫn ở mức cao nếu doanh nghiệp tiếp tục nắm giữ các khoản đầu tư hiện tại.
Trên thực tế, phần lớn khoản lỗ đầu tư chứng khoán được ghi nhận trong quý I/2026 chủ yếu đến từ hoạt động đánh giá lại danh mục tại thời điểm cuối quý, khi giá thị trường thấp hơn giá vốn đầu tư. Với các khoản đầu tư chưa bán ra, doanh nghiệp vẫn còn cơ hội hoàn nhập dự phòng nếu cổ phiếu phục hồi đủ mạnh trong các quý tiếp theo.
Ngược lại, nếu doanh nghiệp bán cổ phiếu ở vùng giá thấp, khoản lỗ sẽ được hiện thực hóa ngay vào kết quả kinh doanh. Diễn biến hiện tại cũng cho thấy sự phân hóa ngày càng lớn giữa các danh mục đầu tư của doanh nghiệp. Việc VN-Index tăng điểm không đồng nghĩa mọi danh mục đều được phục hồi tương ứng, đặc biệt với những doanh nghiệp đã giải ngân lớn vào các cổ phiếu chưa lấy lại vùng giá trước nhịp điều chỉnh đầu năm như Vĩnh Hoàn hay Bảo Việt.
