Nâng chuẩn thu hút đầu tư công nghệ cao
Theo Avison Young, trong bối cảnh quỹ đất ngày càng hạn chế, TP.HCM tiếp tục ưu tiên nâng cấp và tái cấu trúc các khu công nghiệp hiện hữu theo hướng hiện đại, bền vững, thúc đẩy mô hình khu công nghiệp xanh, sinh thái và chuyển dịch sang các ngành có giá trị gia tăng cao như công nghệ cao, logistics và công nghiệp hỗ trợ.
Xu hướng chuyển dịch sang các ngành công nghệ cao và hạ tầng số đang diễn ra rõ nét hơn, tiêu biểu là dự án trung tâm dữ liệu của CMC với tổng vốn hơn 6.260 tỷ đồng, đóng vai trò hạ tầng cho trí tuệ nhân tạo (AI) và kinh tế số.
Tại khu vực phía Nam, các dự án hạ tầng quy mô lớn được kỳ vọng sẽ tái định hình luồng vận chuyển hàng hóa và hỗ trợ hình thành các hành lang phát triển mới. Việc hoàn thiện các tuyến giao thông trọng điểm sẽ giúp tăng cường kết nối liên vùng và nâng cao hiệu quả lưu chuyển hàng hóa giữa các thị trường.
Bên cạnh hạ tầng vật lý, đầu tư vào hạ tầng số cũng đang được đẩy mạnh. Các trung tâm dữ liệu, hệ thống AI và kết nối kỹ thuật số ngày càng trở thành yếu tố không thể thiếu trong hoạt động công nghiệp hiện đại, hỗ trợ các quy trình sản xuất tiên tiến và quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả hơn.
Còn theo Savills, phát triển hạ tầng tiếp tục đóng vai trò then chốt trong quá trình chuyển đổi công nghiệp của Việt Nam. Tại khu vực phía Bắc, hoạt động công nghiệp trong các lĩnh vực như điện tử, bán dẫn và sản xuất giá trị cao đang được thúc đẩy bởi các khoản đầu tư liên tục vào cảng biển, đường cao tốc và mạng lưới logistics.
Theo ông John Campbell, Giám đốc Bộ phận Dịch vụ Bất động sản Công nghiệp, Savills Việt Nam, đà tăng trưởng của thị trường được kỳ vọng tiếp tục củng cố trong năm 2026. Việc triển khai hạ tầng sẽ mở ra các cụm công nghiệp mới, trong khi chính sách hỗ trợ các ngành giá trị cao được kỳ vọng thu hút thêm dòng vốn chất lượng. Đồng thời, năng lực số của Việt Nam cũng đang mở rộng nhờ sự phát triển của các trung tâm dữ liệu quy mô lớn.
Những yếu tố này đang góp phần củng cố vị thế cạnh tranh của Việt Nam trong khu vực, thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang các hoạt động sản xuất tiên tiến và chuỗi cung ứng ứng dụng công nghệ ngày càng sâu rộng.
Trong tương lai, tăng trưởng được kỳ vọng sẽ đến từ các ngành có giá trị cao, phụ thuộc vào nguồn năng lượng ổn định, hệ thống công nghiệp và phân phối hiện đại, cũng như hạ tầng số tích hợp.
Áp lực mới từ bài toán điện năng
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới, điện vừa là hạ tầng nền tảng, vừa là yếu tố rủi ro cần được quản trị.
Tuy nhiên, cùng với quá trình nâng chuẩn thu hút đầu tư, đặc biệt ở các lĩnh vực điện tử, bán dẫn và trung tâm dữ liệu, yêu cầu về hạ tầng năng lượng cũng ngày càng trở nên cấp thiết. Nếu hạ tầng giao thông tạo lợi thế kết nối, thì nguồn điện chính là “mạch máu” bảo đảm vận hành của toàn bộ hệ sinh thái công nghệ cao.
Theo Cushman & Wakefield, lĩnh vực trung tâm dữ liệu tại châu Á - Thái Bình Dương đang trải qua sự dịch chuyển mang tính cấu trúc về chi phí phát triển, khi AI tăng tốc và định hình lại cách các cơ sở được thiết kế, cấp điện và xây dựng. Đáng chú ý, Việt Nam đang nổi lên trong làn sóng phát triển trung tâm dữ liệu tiếp theo tại châu Á - Thái Bình Dương. Với chi phí xây dựng dao động từ 5,7 - 8,7 triệu USD/MW, và mức trung bình 7,2 triệu USD/MW, Việt Nam được xếp vào nhóm thị trường có chi phí cạnh tranh trong khu vực, trong khi lạm phát chi phí xây dựng hàng năm duy trì ở mức tương đối thấp, khoảng 3,8%.
Thị trường Việt Nam được phân tích trong báo cáo thông qua hai đầu tàu là Hà Nội và TP.HCM đồng thời bắt đầu mở rộng quy mô, với khoảng 73MW công suất đang vận hành và thêm 137MW trong nguồn cung dự kiến đến năm 2030. Cùng lúc đó, khả năng tiếp cận nguồn điện đang trở thành yếu tố ngày càng quan trọng đối với tính khả thi của dự án, khi báo cáo cho thấy thời gian chờ ước tính để có nguồn điện mới cho quy mô 100 MW tại các cụm thị trường trọng điểm của Việt Nam là khoảng 2 - 3 năm.
Bà Lê Hoàng Lan Như Ngọc, Giám đốc Cấp cao, Trưởng bộ phận Tư vấn Chiến lược Cushman & Wakefield cho biết, Việt Nam hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu trong hành trình phát triển trung tâm dữ liệu, nhưng chính điều đó lại tạo nên tiềm năng dài hạn của thị trường.
“Việt Nam hội tụ cả lợi thế về chi phí xây dựng tương đối cạnh tranh lẫn nhu cầu ngày càng tăng đến từ điện toán đám mây, các ứng dụng AI và nền kinh tế số đang mở rộng nhanh chóng. Khi các đơn vị sử dụng và nhà đầu tư bắt đầu tìm kiếm những lựa chọn ngoài các trung tâm đã bị hạn chế về dư địa trong khu vực, Việt Nam ngày càng nổi lên như một thị trường có không gian để mở rộng, miễn là các đơn vị phát triển có thể xử lý tốt bài toán sẵn sàng nguồn điện và lựa chọn địa điểm phù hợp”, bà Ngọc nhận định.
Cũng đánh giá cao vai trò của nguồn cung điện, ông Pritesh Swamy, Trưởng bộ phận Nghiên cứu và Tư vấn nhóm Trung tâm Dữ liệu tại châu Á - Thái Bình Dương Cushman & Wakefield cho rằng, AI đang thay đổi thiết kế trung tâm dữ liệu nhanh hơn nhiều so với những gì các chu kỳ phát triển truyền thống từng dự đoán. Mỗi thế hệ phần cứng hiệu năng cao mới đều đòi hỏi nhiều điện năng hơn, làm mát nhiều hơn và khả năng chịu tải kết cấu cao hơn. Những yêu cầu này đang định nghĩa lại thế nào là một cơ sở sẵn sàng cho tương lai, và các thị trường có thể đáp ứng hiệu quả những tiêu chuẩn đó đang dần vượt lên, trong khi các thị trường khác phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn về chi phí và tiến độ triển khai.
Còn theo ông Andrew Green, chuyên gia về trung tâm dữ liệu, một nguyên nhân chính cho sự phân hóa trên thị trường hạ tầng dữ liệu là AI đang định hình lại các yêu cầu vật lý và kỹ thuật của trung tâm dữ liệu, đặc biệt ở phần kết cấu và hạ tầng lõi. Mật độ điện năng cao hơn, hệ thống làm mát phức tạp hơn và yêu cầu kết cấu chắc chắn hơn đang dần trở thành tiêu chuẩn của các cơ sở sẵn sàng cho AI, với tác động chi phí rất khác nhau tùy thuộc vào khả năng sẵn có của nguồn điện, năng lực lao động và điều kiện triển khai tại từng địa phương.
Bình luận về vai trò của nguồn điện cho thu hút đầu tư công nghệ cao giai đoạn tới, ông Đoàn Duy Hưng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần IIP cho rằng, để đẩy mạnh thu hút đầu tư các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, thì nguồn điện phải được đảm bảo liên tục, ổn định 24/24, bởi việc nguồn cung điện gián đoạn hoặc không đủ công suất sẽ ảnh hưởng lớn đến đơn hàng, quá trình sản xuất và hiệu quả đầu tư.
Theo ông Hưng, Việt Nam đang từng bước hình thành cơ chế cung điện mở, song hiện nguồn điện vẫn được điều phối tập trung, khiến địa phương chưa thực sự chủ động trong bảo đảm nguồn cung, còn doanh nghiệp cũng chưa có nguồn điện dự phòng đủ lớn.
“Nhà đầu tư rất quan tâm đến nguồn cung điện, do đó, chúng ta phải xây dựng, dự báo được nguồn cầu, từ đó có kế hoạch sản xuất và cung ứng điện hợp lý. Nếu thực hiện được các cam kết về điện sẽ tạo niềm tin tốt cho nhà đầu tư. Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới, điện vừa là hạ tầng nền tảng, vừa là yếu tố rủi ro cần được quản trị. Khả năng bảo đảm nguồn điện ổn định sẽ là yếu tố quyết định đáng kể năng lực cạnh tranh trong thu hút đầu tư công nghệ cao”, ông Hưng nhấn mạnh.