Đại biểu Phạm Trọng Nhân phát biểu tại hội trường.
Tiếp tục kỳ họp thứ nhất, chiều 20/4 Quốc hội thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế - xã hội, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.
Đề cập vấn đề phát triển kinh tế tư nhân, đại biểu Phạm Trọng Nhân nhìn nhận, đóng góp vào kết quả GDP năm 2025 đạt 8,02 có sự bền bỉ của kinh tế tư nhân với mức đóng góp khoảng 51% GDP mỗi năm, hơn 30% ngân sách nhà nước, tạo việc làm cho hơn 82% lực lượng lao động và gần 60% vốn đầu tư toàn xã hội.
Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng đó, số lượng doanh nghiệp rời khỏi thị trường vẫn ở mức cao. Và dù đóng góp hơn một nửa GDP, nhưng khu vực này chỉ chiếm khoảng 30% xuất khẩu, số còn lại thuộc về FDI.
Chênh lệch đó, theo ông Nhân, phản ánh một thực tế: kinh tế tư nhân vẫn chủ yếu hoạt động ở thị trường nội địa, gia công hoặc các phân khúc giá trị thấp, trong khi những lĩnh vực chiến lược, công nghệ cao và hạ tầng lại thiếu vắng vai trò dẫn dắt của kinh tế tư nhân.
“Câu hỏi đặt ra: phải chăng một khu vực được xác định là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế vẫn đang vận hành trong một khuôn khổ thể chế chưa tương xứng? Những khó khăn của kinh tế tư nhân không phải là mới, và dù đã được nhận diện trong nhiều năm, đề cập trong nhiều nghị quyết, nhiều luật - nhưng vẫn chưa được giải quyết đến cùng”, ông Nhân đặt vấn đề.
Vị đại biểu TP.HCM nhấn mạnh, dù đã có nhiều nỗ lực hoàn thiện chính sách, nhưng phải thừa nhận rằng, cách tiếp cận vẫn thiên về “hỗ trợ”, trong khi điều doanh nghiệp cần không phải là hỗ trợ, bởi còn tư duy hỗ trợ thì khó xóa rào cản xin - cho.
Điều họ cần là một khung pháp lý vững chắc, ổn định, bình đẳng và có thể thi hành để họ có thể yên tâm đầu tư dài hạn, đặc biệt trong những lĩnh vực mà nền kinh tế đang rất cần như hạ tầng, năng lượng và công nghệ cao, ông Nhân nói và đề nghị Quốc hội đưa vào chương trình lập pháp một đạo luật khung có tính nền tảng - Luật Bảo đảm quyền phát triển Kinh tế Tư nhân.
Việc này, theo ông Nhân thì “không thể chậm trễ hơn nữa”, vì thế cần đưa vào Nghị quyết của kỳ họp này, giao Chính phủ phối hợp với Ủy ban Thường vụ Quốc hội khẩn trương xây dựng và trình Quốc hội dự án Luật Bảo đảm Quyền Phát triển Kinh tế Tư nhân ngay tại kỳ họp cuối năm nay.
Đạo luật này, ông Nhân đề nghị cần tập trung vào ba trụ cột lớn. Thứ nhất, luật hóa nguyên tắc bình đẳng thực chất và nhất quán giữa các thành phần kinh tế trong tiếp cận các nguồn lực và cơ hội phát triển từ đất đai, tín dụng, đầu tư và thị trường.
Thứ hai, xác lập vùng an toàn pháp lý cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và bảo vệ quyền tài sản dài hạn theo hướng người thực hiện đúng quy định pháp luật tại thời điểm quyết định thì được bảo vệ, hạn chế tối đa rủi ro phát sinh từ thay đổi chính sách hoặc cách hiểu khác nhau trong quá trình thực thi.
Thứ ba, thiết lập cơ chế giám sát thông qua báo cáo thường niên của Chính phủ trước Quốc hội về thực thi các quyền của khu vực kinh tế tư nhân, để đánh giá một cách toàn diện môi trường phát triển cho khu vực này. Nếu không có giám sát thường xuyên, thì các cam kết chính sách dù đã được luật hoá vẫn rất khó đi đúng quỹ đạo như kỳ vọng
Tạo điều kiện thuận lợi cho kinh tế tư nhân phát triển cũng là vấn đề được quan tâm khi Quốc hội thảo luận tổ về kinh tế - xã hội, tại đợt 1 của Kỳ họp này.
Tại báo cáo tiếp thu, Bộ Tài chính cho biết thời gian tới sẽ triển khai quyết liệt, hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương, các Nghị quyết đột phá của Bộ Chính trị, nhất là Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.
Cụ thể là tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh gắn với chuyển đổi số, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm thời gian, chi phí cho người dân, doanh nghiệp.
Bộ Tài chính cũng cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ, linh hoạt, đồng bộ, hiệu quả chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các chính sách kinh tế vĩ mô để giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, củng cố môi trường ổn định cho doanh nghiệp phát triển. Tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ thuế, phí... đã ban hành để hỗ trợ sản xuất, kinh doanh. Nâng cao hiệu quả vốn tín dụng, hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng; kiểm soát tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, cũng là nội dung Bộ Tài chính hồi âm đại biểu.
