Thời cơ vàng
Vị thế của Đà Nẵng là phải trở thành đô thị đẳng cấp châu Á. Đây không chỉ là mục tiêu, mà còn là yêu cầu Trung ương đặt ra đối với tương lai của Đà Nẵng. Hiếm có địa phương nào nhận được mức độ ưu tiên cao như thành phố biển này, với hàng loạt cơ chế đặc thù, vượt trội được thiết kế cho giai đoạn phát triển mới.
Trong suốt nhiều thập kỷ, Đảng, Chính phủ, Quốc hội đã có những nghị quyết quan trọng giúp Đà Nẵng vươn mình phát triển, trở thành đô thị hiện đại của miền Trung và cả nước. Trước yêu cầu phát triển mới, không gian kinh tế và các nguồn lực truyền thống không còn đủ để tạo ra các đột phá tương xứng với vai trò là đô thị trung tâm của Đà Nẵng. Vì thế, cuối năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 259/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 136/2024/QH15 về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP. Đà Nẵng. Nghị quyết đã mở rộng và làm sâu sắc hơn các cơ chế, chính sách đặc thù, trao cho Đà Nẵng thêm thẩm quyền, nguồn lực và dư địa phát triển.
Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, ông Lê Ngọc Quang, khẳng định: “Nghị quyết số 259/2025/QH15 không chỉ trao cho Đà Nẵng những cơ chế mới, mà quan trọng hơn là trao cho Thành phố một sứ mệnh mới - sứ mệnh đi trước thử nghiệm, đi trước đổi mới và đi trước chịu trách nhiệm vì sự phát triển chung của đất nước”.
Không gian TP. Đà Nẵng đã rộng mở, dư địa phát triển lớn hơn và khát vọng cũng mạnh mẽ hơn, cùng với đó là cơ chế thông thoáng, vượt trội. Đây là thời điểm vàng để các nhà đầu tư, cộng đồng doanh nghiệp cùng chính quyền và nhân dân Thành phố viết tiếp chương mới rạng rỡ cho vùng đất giàu truyền thống cách mạng này.
Quả vậy, Nghị quyết 259/2025/QH15 đã hoàn thiện khung cơ chế, chính sách đặc thù phù hợp với thực tiễn phát triển mới; tăng cường phân cấp, phân quyền mạnh mẽ; tạo điều kiện để Đà Nẵng chủ động, linh hoạt khai thác hiệu quả các nguồn lực và lợi thế so sánh, hình thành động lực tăng trưởng mới. Với 7 nhóm chính sách trọng tâm, Nghị quyết bao trùm các lĩnh vực then chốt, từ quản lý đầu tư, tài chính - ngân sách, quy hoạch, đất đai, môi trường, đến thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát triển Khu thương mại tự do; thúc đẩy các ngành công nghệ cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo; đồng thời ban hành các chính sách vượt trội về thu hút, đãi ngộ nguồn nhân lực chất lượng cao.
Một quyết định có tính bước ngoặt là Trung ương đã chọn Đà Nẵng để triển khai cùng lúc Khu thương mại tự do và Trung tâm Tài chính quốc tế - hai mô hình kinh tế tiên phong, lần đầu tiên được áp dụng tại Việt Nam. Sự kết hợp này sẽ hình thành hệ sinh thái kinh tế hiện đại, thông minh, có tính cạnh tranh cao, tạo sức lan tỏa lớn, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong khu vực và quốc tế trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Theo dự báo, Khu thương mại tự do có thể đóng góp 8-9% GRDP của Thành phố vào năm 2030 và tăng lên tới 25% vào năm 2050; góp phần thúc đẩy tăng trưởng hàng năm của Thành phố thêm 1,7-2,4% lần lượt trong giai đoạn 2026-2030 và thời kỳ 2031-2050; đưa Đà Nẵng trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa của khu vực và quốc tế.
Trong khi đó, với lợi thế vượt trội và hướng đi chuyên biệt, Trung tâm Tài chính quốc tế Đà Nẵng sẽ đóng góp nhiều tỷ USD mỗi năm vào GDP của Việt Nam, đưa Đà Nẵng trở thành điểm đến mới của các định chế tài chính quốc tế.
Một lợi thế mang tính cấu trúc khác là không gian được mở rộng sau khi sáp nhập Quảng Nam. Diện tích TP. Đà Nẵng mở rộng hơn 10 lần, trở thành thành phố có diện tích lớn nhất trong 6 thành phố trực thuộc Trung ương; có đường bờ biển dài nhất cả nước, với 215 km, sở hữu 2 sân bay quốc tế, 4 cảng biển và là địa chỉ đỏ trên bản đồ du lịch thế giới. Không gian mới tạo ra “biên phát triển” rộng lớn, cho phép Thành phố kiến tạo các ngành kinh tế mới, mở rộng hệ sinh thái logistics - công nghiệp - dịch vụ - đô thị ở quy mô chưa từng có.
Sự cộng hưởng giữa dư địa phát triển mới và cơ chế đặc thù của Trung ương sẽ mở ra “thời cơ vàng”, tạo thành trụ cột chiến lược và sức mạnh tổng hợp cho sự phát triển của Đà Nẵng. Nếu như các chính sách Trung tâm Tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do… là động cơ thúc đẩy tăng trưởng vượt bậc, thì việc mở rộng không gian phát triển mang lại sân chơi rộng lớn để Đà Nẵng phát huy tiềm năng, lợi thế.
Diện mạo đô thị tầm cỡ
Không gian rộng mở, cơ chế đặc thù đã sẵn sàng, mục tiêu tương lai cũng được xác định, Đà Nẵng có đầy đủ những nguồn lực cần thiết để tăng tốc phát triển. Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra hàng loạt giải pháp cụ thể, trọng tâm, tạo diện mạo mới cho Đà Nẵng.
Nhiệm vụ triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố do Trung ương ban hành có ý nghĩa chiến lược. Vì lẽ đó, Đà Nẵng sẽ nhanh chóng vận hành Khu thương mại tự do Đà Nẵng và Trung tâm Tài chính quốc tế. Sau thời gian ngắn triển khai, hai mô hình kinh tế này đã thu hút nhiều nhà đầu tư quốc tế đến Đà Nẵng tìm kiếm cơ hội, sẵn sàng rót hàng chục tỷ USD đầu tư.
Để Đà Nẵng phát triển bền vững, hiện đại, việc đầu tư hệ thống hạ tầng chiến lược trở thành điều kiện tiên quyết. Thành phố ưu tiên sử dụng và thu hút các nguồn lực để đầu tư nhiều dự án, công trình trọng điểm. Hiện nay, động lực phát triển chính của TP. Đà Nẵng nằm chủ yếu ở hai cực Bắc - Nam, nơi có các tổ hợp hạ tầng quan trọng là sân bay và cảng biển. Vì vậy, việc đầu tư, kết nối hai cực tăng trưởng này mang tính quyết định.
Nếu như Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng đã mang thương hiệu quốc tế, thì Cảng hàng không Chu Lai đang kêu gọi đầu tư khoảng 10 tỷ USD để phát triển thành “thành phố sân bay”. Với cảng biển, thành phố định hướng phát triển cảng Đà Nẵng thành cảng loại I, với cặp bến Tiên Sa - Liên Chiểu; gắn phát triển cảng biển với Khu thương mại tự do và các khu công nghiệp, coi đây là chiến lược then chốt để Đà Nẵng trở thành trung tâm logistics quốc tế. Ở phía Nam, Thành phố sẽ đầu tư cảng Kỳ Hà - Tam Giang và nâng cấp bến Tam Hiệp - Tam Hòa, gắn với các khu công nghiệp, khu phi thuế quan và hệ sinh thái kinh tế đô thị - cảng biển - sân bay.
Song song với đó, Đà Nẵng sẽ triển khai đầu tư hệ thống đường sắt đô thị, dự kiến gồm 3 đoạn tuyến: đoạn kết nối trung tâm TP. Đà Nẵng với Hội An, tổng mức đầu tư khoảng 47.700 tỷ đồng; đoạn kết nối ga đường sắt tốc độ cao quốc gia với ga Đà Nẵng, tổng mức khoảng 15.700 tỷ đồng; và tuyến kết nối Hội An với Chu Lai (Núi Thành), tổng mức đầu tư khoảng 111.600 tỷ đồng. Hệ thống đường sắt đô thị giúp đồng bộ tuyến ven biển, kết nối trung tâm Thành phố với khu vực phía Nam, tạo thế và lực mới để huy động, khơi thông nguồn lực phát triển.
Diện mạo đô thị Đà Nẵng cũng sẽ thay đổi lớn trong vài năm tới, khi Thành phố thu hút đầu tư mở rộng không gian về phía Nam. Theo đó, khu vực đô thị mới liền kề phía Nam đô thị Hội An có tổng diện tích hơn 12.600 ha, kéo dài trên 15 km mặt biển. Hiện khu vực này đã có các khu du lịch đẳng cấp như Khu nghỉ dưỡng Hoiana, Vinpearl Nam Hội An… Đây sẽ là trọng điểm phát triển đô thị - dịch vụ - du lịch của Thành phố, gắn với cảnh quan sông - biển; phát triển trên nền tảng thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu; tạo ra nhiều của cải và việc làm chất lượng cao như: Khu đô thị mới Duy Hải - Duy Nghĩa (quy mô 1.000 ha); đô thị mới Bình Minh (diện tích 1.200 ha); khu phức hợp đô thị, dịch vụ nghỉ dưỡng ven biển (gần 6.200 ha)…
Khi những công trình, dự án này được đầu tư đồng bộ, Đà Nẵng sẽ thực sự trở thành đô thị tầm cỡ châu Á. Muốn vậy, Thành phố phải thu hút được nguồn lực đầu tư lớn từ doanh nghiệp.
Theo Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng, ông Phạm Đức Ấn, trong giai đoạn mới, nguồn lực đầu tư từ ngân sách không lớn, chủ yếu dựa vào khu vực tư nhân. Vì vậy, Thành phố phải lấy đầu tư công làm “vốn mồi”, dẫn dắt và thu hút đầu tư tư nhân để đáp ứng nhu cầu phát triển. Đà Nẵng ưu tiên kiến tạo các hệ sinh thái kinh tế bền vững; tập trung vào những lĩnh vực mũi nhọn, có sức lan tỏa mạnh mẽ như công nghệ cao, chuyển đổi số, logistics, hạ tầng đô thị, tài chính, công nghiệp chế biến, chế tạo… Do đó, Thành phố rất cần sự đồng hành của các nhà đầu tư, cộng đồng doanh nghiệp. Sự thành công của doanh nghiệp chính là thước đo quan trọng đối với sự phát triển của Thành phố.