Tại PVCombank, lãi suất tiền gửi 6 tháng được niêm yết 5,8%/năm, nhưng lãi suất thực nhận có thể lên đến 7,3%/năm
Lãi suất tiết kiệm tăng trên nền thấp
Xu hướng tăng lãi suất đã hình thành và duy trì trong suốt 4 tháng qua, tạo nên một mặt bằng lãi suất mới hấp dẫn, đặc biệt là ở các kỳ hạn ngắn và trung hạn. Tính từ đầu tháng 1/2026 đến nay, đã có ít nhất 9 ngân hàng điều chỉnh lãi suất huy động, trong đó phần lớn là điều chỉnh tăng, bao gồm VPBank, MSB, ABBank, Bac A Bank, LPBank, VCBNeo, BaoViet Bank và MBV.
Tại nhiều nhà băng, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 6 tháng thực tế đã vượt mốc 6%/năm, với kỳ hạn dài lên tới 9%/năm.
PGBank đang dẫn đầu thị trường về lãi suất huy động, với lãi suất niêm yết cho kỳ hạn 6 tháng lên tới 7,1%/năm.
Techcombank niêm yết mức 5,85%/năm cho gửi tiết kiệm 6 tháng tại quầy. Nếu khách hàng gửi trực tuyến sẽ được cộng thêm 1%/năm, nâng lãi suất thực tế lên 6,85%/năm.
ABBank niêm yết lãi suất tiền gửi trực tuyến kỳ hạn 6 tháng là 6,5%/năm, nhưng trong thời gian ưu đãi, lãi suất thực tế khách hàng nhận được có thể đạt tới 7,7%/năm nhờ mức cộng thêm 1,2%/năm.
PVCombank, dù niêm yết lãi suất 5,8%/năm cho kỳ hạn tiền gửi 6 tháng, nhưng chính sách cộng thêm 1,5%/năm đã đẩy lãi suất thực nhận lên 7,3%/năm.
Tại NCB, mức cộng thêm lãi suất lên tới 2%/năm đã khiến lãi suất thực tế kỳ hạn 6 tháng vượt ngưỡng 8%/năm.
Nhóm ngân hàng số cũng không đứng ngoài cuộc đua, khi đưa ra những mức lãi suất cực kỳ cạnh tranh để thu hút người dùng trẻ. Cake by VPBank hiện niêm yết mức lãi suất 7,1%/năm cho tiền gửi từ 6 tháng trở lên với số vốn tối thiểu chỉ từ 100.000 đồng. Đối với khách hàng gửi tiền lần đầu, ngân hàng này còn cộng thêm 0,9%/năm, đưa lãi suất lên mức 8%/năm.
Ngoài ra, để kích cầu dịp Tết Bính Ngọ, các ngân hàng còn tung ra các chương trình tặng tiền mặt lên tới hàng chục triệu đồng, hoặc các gói khuyến mãi may mắn có giá trị lên đến hàng tỷ đồng như trường hợp của KienlongBank. Sự phân hóa thị trường và những điều kiện đặc biệt đã đưa lãi suất tiết kiệm chạm 9%/năm. Đây là chiến lược của các ngân hàng nhằm thu hút những dòng vốn lớn từ các tổ chức hoặc cá nhân có tiềm lực tài chính mạnh.
Chẳng hạn, PVComBank áp dụng mức lãi suất đặc biệt tới 9%/năm cho kỳ hạn 12 - 13 tháng gửi tại quầy nhưng yêu cầu khách hàng phải duy trì số dư tối thiểu lên tới 2.000 tỷ đồng. Các ngân hàng khác như MSB, HDBank hay Vikki Bank cũng đưa ra mức lãi suất từ 8 - 8,4%/năm với điều kiện số tiền gửi tối thiểu từ 500 tỷ đồng đến gần 1.000 tỷ đồng.
Trong khi các ngân hàng quy mô nhỏ tăng lãi suất để cải thiện thanh khoản thì nhóm ngân hàng Nhà nước (Big 4) vẫn duy trì mức lãi suất khá thấp. Cụ thể, Agribank niêm yết 5%/năm, BIDV và VietinBank giữ mức 4,5%/năm, trong khi Vietcombank chỉ ở mức 3,5%/năm cho cùng kỳ hạn tiền gửi 6 tháng. Đáng chú ý, SCB hiện là đơn vị có lãi suất thấp nhất thị trường với 2,9%/năm cho kỳ hạn này. Ở nhóm trung bình, các ngân hàng như BaoViet Bank, BVBank, LPBank, VPBank... duy trì lãi suất quanh ngưỡng 6,2 - 6,3%/năm, mức này vẫn cao hơn đáng kể so với giai đoạn giữa năm 2025.
Nguyên nhân chính dẫn đến cuộc đua lãi suất này, theo nhận định của các chuyên gia phân tích MBS, là do nhu cầu huy động vốn gia tăng nhằm đáp ứng nhu cầu tín dụng thường tăng mạnh vào cuối năm và Tết. Tính đến cuối tháng 12/2025, đã có 14 ngân hàng tăng lãi suất ở tất cả các kỳ hạn, đẩy lãi suất huy động trung bình 12 tháng lên mức 5,7%/năm, tăng 0,68 điểm % so với đầu năm trước. Đối với người gửi tiền, giai đoạn này được xem là thời điểm vàng để tối ưu hóa lợi suất từ dòng tiền nhàn rỗi. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo, khách hàng cần xem xét kỹ các điều kiện đi kèm như kênh gửi tiền (tại quầy hay trực tuyến) và các chính sách cộng thêm để thực sự nhận được mức lãi suất tốt nhất như kỳ vọng.
Theo nhận định của TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, mặt bằng lãi suất tiết kiệm nhích dần một phần do cầu vốn cuối năm tăng, phần khác do lãi suất tiền gửi đã giảm xuống mức thấp trước đó. Đáng chú ý, trong bối cảnh giá vàng, tỷ giá, bất động sản đi lên…, dòng tiền nhàn rỗi sẽ đắn đo nếu lãi suất thấp.
Mặt bằng lãi suất khó duy trì mức thấp
TS. Châu Đình Linh nhận định, lãi suất huy động tăng, chi phí đầu vào tăng đang tạo áp lực lên lãi suất cho vay của các nhà băng. Tuy nhiên, với chủ trương ổn định mặt bằng lãi suất cho vay để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, khả năng lãi suất cho vay khó có thể tăng trong ngắn hạn. Vả lại, với mục tiêu tăng trưởng tín dụng hiện nay, các ngân hàng cũng phải cạnh tranh gay gắt trong cho vay mới có thể tìm được khách hàng tốt. Điều này khiến các ngân hàng phải cạnh tranh về lãi suất và tất nhiên phải chịu sức ép thu hẹp biên lãi ròng (NIM).
Trước bối cảnh này, thay vì chỉ chạy theo số lượng sản phẩm, ngân hàng đang chuyển sang quản trị lợi nhuận trên từng nhân viên, đa dạng hóa nguồn thu từ trái phiếu, chứng chỉ quỹ và bảo hiểm…
Còn theo dự báo của Công ty Chứng khoán VCB (VCBS), mặt bằng lãi suất huy động trong năm 2026 có xu hướng tăng, với mức tăng tổng cộng có thể lên tới 1%/năm. Cụ thể, trong nửa đầu năm 2026, lãi suất huy động dự kiến sẽ tăng nhẹ khoảng 0,3 - 0,5%/năm. Nguyên nhân chính đến từ nhu cầu chuẩn bị nguồn vốn của các ngân hàng để đáp ứng đà tăng trưởng tín dụng phục vụ hoạt động sản xuất - kinh doanh. Đáng chú ý, áp lực lên lãi suất huy động còn xuất phát từ sự chênh lệch lớn giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và tốc độ huy động vốn trên toàn hệ thống. Sau năm 2025 chứng kiến sự bùng nổ của tín dụng, áp lực này trở nên rõ rệt hơn, đặc biệt là đối với các ngân hàng thương mại cổ phần có quy mô trung bình và nhỏ. Sang nửa cuối năm 2026, đà tăng có thể tiếp tục thêm khoảng 0,4 - 0,5%/năm.
Tuy nhiên, thị trường sẽ chứng kiến sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngân hàng. Nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước chi phối dù đã có đợt tăng lãi suất huy động từ 0,3 - 0,6%/năm vào cuối năm 2025 để chuẩn bị thanh khoản khi Thông tư 26 hết hiệu lực, nhóm này được kỳ vọng sẽ giữ mức lãi suất đi ngang trong năm 2026 nhằm thực hiện định hướng hỗ trợ nền kinh tế của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước. Với lợi thế về nguồn tiền gửi ổn định và vị thế trên thị trường trái phiếu, áp lực chi phí vốn của nhóm này được đánh giá là không quá lớn.
Nhóm ngân hàng tư nhân đối mặt với áp lực tăng lãi suất lớn nhất. Những ngân hàng phụ thuộc nhiều vào tiền gửi dân cư, có cơ cấu vốn kém linh hoạt hoặc đang sử dụng quá nhiều vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn sẽ buộc phải đẩy mạnh huy động vốn để cân đối bảng cân đối kế toán. Ngược lại, các ngân hàng có tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) cao, hoặc có khả năng tiếp cận nguồn vốn ngoại tệ thông qua các khoản vay hợp vốn quốc tế sẽ chịu áp lực nhẹ nhàng hơn.
Đối với lãi suất cho vay, VCBS dự báo mức tăng bình quân sẽ rơi vào khoảng 0,5 - 0,7 điểm phần trăm so với năm trước. Mặc dù có sự điều chỉnh, nhưng nhìn chung mặt bằng lãi suất cho vay vẫn được đánh giá là duy trì ở mức thấp để hỗ trợ doanh nghiệp. Một trong những động lực thúc đẩy sự gia tăng này là sự thay đổi trong cơ cấu cho vay, khi các ngân hàng tập trung hơn vào mảng khách hàng cá nhân, đặc biệt là cho vay mua nhà dài hạn. Đây là phân khúc thường có lãi suất cao hơn so với cho vay doanh nghiệp, giúp cải thiện hiệu quả sinh lời cho hệ thống. Thêm vào đó, việc NIM thu hẹp xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2018 buộc nhiều ngân hàng tư nhân phải điều chỉnh tăng lãi suất cho vay để bù đắp chi phí vốn đang gia tăng và duy trì biên lợi nhuận.
Trái ngược với nhóm tư nhân có thể tăng lãi suất cho vay từ 0,3 - 1 điểm phần trăm tùy phân khúc, nhóm ngân hàng quốc doanh được dự báo có thể giảm thêm lãi suất cho vay mới khoảng 0,2 - 0,3 điểm phần trăm, tiếp tục đồng hành cùng khách hàng theo định hướng điều hành của Nhà nước.
Theo bà Nguyễn Thúy Hạnh, Tổng giám đốc Standard Chartered Việt Nam, về lãi suất cho vay, mức cụ thể sẽ tùy thuộc vào mức độ rủi ro của từng khách hàng, nên rất khó để đưa ra một con số chung. Tuy nhiên, bà Hạnh tin tưởng rằng, trong bối cảnh hiện nay, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục giữ mức lãi suất ổn định để tạo điều kiện phát triển kinh tế.
“Hiện chúng tôi không thấy có quan ngại lớn về việc lãi suất sẽ biến động quá mạnh hay gây đột biến trong năm nay. Sự ổn định này là yếu tố then chốt để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn”, bà Hạnh nói.
