MBBank đã chốt phương án phân phối lợi nhuận 2025 tỷ lệ 25%; trong đó, 10% bằng tiền mặt, 15% bằng cổ phiếu
Ưu tiên tăng trưởng, nhưng không bỏ quên cổ đông
Cổ đông Công ty Chứng khoán VietinBank (VBSE) vừa thông qua tờ trình của Hội đồng quản trị về phương án chia cổ tức bằng cổ phiếu theo tỷ lệ 28%, qua đó, tăng vốn điều lệ lên khoảng 2.722 tỷ đồng. Việc chia cổ tức bằng cổ phiếu, thay vì bằng tiền mặt cho thấy VBSE đang đặt trọng tâm vào việc củng cố năng lực tài chính. Trong bối cảnh dư nợ margin bình quân duy trì quanh mức 4.500 tỷ đồng và mảng môi giới tiếp tục là động lực chính, nhu cầu vốn để mở rộng hoạt động kinh doanh của Công ty là rất rõ ràng.
Ông Trần Phúc Vinh, Chủ tịch Hội đồng quản trị VBSE cho biết, lợi thế lãi suất cạnh tranh giúp VBSE duy trì sức hút với nhà đầu tư, trong khi hoạt động tự doanh được kỳ vọng đóng góp tích cực nhờ khai thác dữ liệu khách hàng và hệ sinh thái VietinBank. Tuy nhiên, quy mô vốn vẫn là một “nút thắt” cần tháo gỡ nếu muốn cạnh tranh ở nhóm đầu (nhiều công ty cùng ngành đạt quy mô vốn điều lệ từ 10.000 - 14.000 tỷ đồng – PV). Với VBSE, việc giữ lại lợi nhuận thông qua chia cổ tức bằng cổ phiếu là lựa chọn hợp lý trong giai đoạn hiện tại, khi bài toán tăng quy mô và đầu tư hạ tầng được đặt lên hàng đầu.
Trong khi đó, các doanh nghiệp có dòng tiền đột biến lại có xu hướng “mở hầu bao” với cổ đông. Sau thương vụ chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại Công ty cổ phần Bibica và phần vốn góp tại Công ty TNHH Bibica Capital với giá chuyển nhượng hơn 1.748 tỷ đồng, Công ty cổ phần PAN Group sở hữu quỹ tiền mặt 2.056 tỷ đồng vào cuối quý I/2026. Với lượng tiền mặt dồi dào, Công ty đã quyết định chi trả cổ tức tiền mặt lên tới 30% (3.000 đồng/cổ phiếu). Đây cũng là mức cổ tức cao nhất doanh nghiệp này chi trả trong vòng 18 năm qua, tương đương chi ra khoảng 627 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, PAN còn lên kế hoạch phát hành cổ phiếu thưởng tỷ lệ 20% cho cổ đông, cho thấy Công ty cân bằng giữa việc phân phối lợi nhuận cho cổ đông với việc giữ lại nguồn vốn để đầu tư phát triển.
Tập đoàn Hòa Phát cũng cho thấy nỗ lực cân bằng giữa định hướng tăng trưởng và lợi ích của cổ đông. Năm nay, Hòa Phát đặt kế hoạch kinh doanh tham vọng với doanh thu 210.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 22.000 tỷ đồng, tăng lần lượt 33% và 42% so với năm trước. Nếu hoàn thành, đây sẽ là mức doanh thu kỷ lục, trong khi lợi nhuận dù cao nhất 5 năm nhưng vẫn thấp hơn đỉnh năm 2021, cho thấy doanh nghiệp vẫn đang trong chu kỳ phục hồi và mở rộng. Trong bối cảnh đó, chính sách cổ tức được thiết kế theo hướng dung hòa. Cụ thể, Hòa Phát dự kiến chia cổ tức năm 2025 ở mức 15%, bao gồm 5% tiền mặt và 10% bằng cổ phiếu. Động thái này đánh dấu sự trở lại của cổ tức tiền mặt sau ba năm liên tiếp chỉ chia bằng cổ phiếu, qua đó thực hiện cam kết của lãnh đạo về việc gia tăng lợi ích trực tiếp cho cổ đông khi điều kiện vĩ mô ổn định hơn.
Tuy nhiên, việc duy trì tỷ trọng lớn cổ tức bằng cổ phiếu cho thấy Hòa Phát vẫn ưu tiên giữ lại nguồn lực (7.670 tỷ đồng) để tái đầu tư cho các dự án lớn như thép chất lượng cao và mở rộng hệ sinh thái sản xuất.
Trên thực tế, cổ tức tiền mặt không còn là thước đo duy nhất về sức khỏe doanh nghiệp. Theo ông Trần Văn Tuấn, nhà đầu tư có nhiều kinh nghiệm tham gia thị trường chứng khoán, sự khác biệt trong chính sách cổ tức phản ánh rõ chu kỳ phát triển của doanh nghiệp. Những doanh nghiệp có dòng tiền đột biến hoặc nhu cầu đầu tư không lớn sẽ có xu hướng chia cổ tức bằng tiền mặt ở mức cao, trong khi các doanh nghiệp đang trong giai đoạn mở rộng đầu tư sẽ ưu tiên tích lũy nguồn vốn thông qua chia cổ tức bằng cổ phiếu.
Cũng theo nhà đầu tư này, việc cân bằng giữa lợi ích ngắn hạn của cổ đông và nhu cầu tăng trưởng của doanh nghiệp luôn là bài toán khó, không có đáp án chung cho mọi doanh nghiệp. Một chính sách cổ tức hợp lý cần phản ánh đúng thực trạng tài chính, chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Việc tìm được điểm cân bằng linh hoạt, khi vừa chia cổ tức cả bằng tiền mặt và cổ phiếu ở nhiều doanh nghiệp sẽ là “chìa khóa” để duy trì niềm tin của cổ đông, đồng thời đảm bảo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong tương lai.
Tăng vốn: Không chỉ là nhu cầu, mà là chiến lược
Nếu như cổ tức phản ánh cách doanh nghiệp phân phối lợi nhuận, thì tăng vốn lại cho thấy cách họ chuẩn bị cho tương lai. Mùa đại hội năm nay chứng kiến làn sóng tăng vốn mạnh mẽ của các doanh nghiệp niêm yết; trong đó, việc phát hành cổ phiếu để trả cổ tức và chia cổ phiếu thưởng cho cổ đông là một lựa chọn được nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các ngân hàng thương mại lựa chọn.
Chẳng hạn, MBBank đã trình cổ đông kế hoạch tăng vốn điều lệ lên tối đa 102.687 tỷ đồng thông qua ba cấu phần: trả cổ tức bằng cổ phiếu 15%, chào bán cho cổ đông hiện hữu 10% và phát hành riêng lẻ. Ngoài việc trả cổ tức bằng cổ phiếu để tăng vốn, Ngân hàng cũng trả cổ tức bằng tiền theo tỷ lệ 10%, đảm bảo tổng tỷ lệ cổ tức năm 2025 là 25%.
Cách tiếp cận này cho thấy MBBank đang theo đuổi chiến lược “hai mục tiêu”: vừa đảm bảo lợi ích ngắn hạn cho cổ đông thông qua cổ tức bằng tiền mặt, vừa gia tăng năng lực tài chính để phục vụ mục tiêu tăng trưởng tín dụng từ 30 - 35% trong năm 2026.
Trong bối cảnh biên lãi ròng (NIM) chịu áp lực (vì mặt bằng lãi suất huy động tăng mạnh trong thời gian qua), MBBank xác định ba trụ cột chính: tăng doanh thu, mở rộng quy mô và kiểm soát chi phí. Việc tăng vốn, vì thế, không chỉ để các chỉ số an toàn vốn đẹp hơn, mà còn tạo dư địa tăng trưởng bền vững cho nhà băng này.
Tại đại hội cổ đông thường niên 2026, bên cạnh kế hoạch kinh doanh với hai kịch bản tăng trưởng linh hoạt, Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) nhấn mạnh trọng tâm vào tăng vốn nhằm củng cố nền tảng tài chính. Ngân hàng dự kiến nâng vốn điều lệ lên gần 58.800 tỷ đồng, thông qua phát hành cổ phiếu trả cổ tức, nằm trong phương án chia cổ tức tỷ lệ 16% (10% bằng cổ phiếu và 6% bằng tiền mặt), với tổng giá trị khoảng 8.550 tỷ đồng. Nguồn vốn tăng thêm được định hướng phân bổ cho hoạt động tín dụng, đầu tư tài sản cố định và mở rộng cho vay tiêu dùng, đồng thời tạo dư địa triển khai các dự án chiến lược trong trung và dài hạn..
Làn sóng tăng vốn của các doanh nghiệp niêm yết không chỉ xuất phát từ nhu cầu mở rộng hoạt động đầu tư - kinh doanh, mà còn phản ánh áp lực cân đối tài chính trong bối cảnh lãi suất tăng.
Năm nay, Công ty cổ phần Thép Nam Kim tiếp tục kế hoạch chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 25% vốn điều lệ, dự kiến huy động gần 1.500 tỷ đồng sau khi đã tăng vốn hơn 1.500 tỷ đồng trong năm trước. Nguồn tiền chủ yếu được dùng để đầu tư dự án Nhà máy Tôn Nam Kim Phú Mỹ (dự án đã tăng tổng mức đầu tư lên 6.200 tỷ đồng) và bổ sung vốn lưu động. Trong bối cảnh dư nợ vay đạt gần 90% vốn chủ sở hữu, việc tăng vốn cổ phần giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính và đảm bảo tiến độ dự án.
Tương tự, Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại SMC dự kiến phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 2:1 (cổ đông sở hữu 2 cổ phiếu sẽ được quyền mua thêm 1 cổ phiếu) để huy động khoảng 368 tỷ đồng. Với tỷ lệ đòn bẩy lên tới hơn 200% vốn chủ sở hữu, việc tăng vốn không còn là lựa chọn tăng trưởng mà là giải pháp tái cấu trúc tài chính.
Thực tế cho thấy, trong bối cảnh lãi suất tăng và điều kiện tín dụng thắt chặt, phát hành cổ phiếu trở thành kênh huy động tối ưu. Dù có thể gây pha loãng, nhưng đổi lại, doanh nghiệp giảm áp lực trả nợ và củng cố nền tảng tài chính dài hạn, yếu tố then chốt để cân bằng giữa tăng trưởng và lợi ích cổ đông.
