Ngành ngân hàng đang quay lại quỹ đạo tăng trưởng ổn định hơn
Lợi nhuận tăng trưởng, nhưng áp lực mới xuất hiện
Năm 2026 được xem là giai đoạn bản lề khi kinh tế Việt Nam bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, kéo theo nhu cầu vốn phục hồi và tạo dư địa cho ngành ngân hàng duy trì đà tăng lợi nhuận. Theo nhiều tổ chức phân tích, lợi nhuận toàn ngành năm nay có thể tăng khoảng 20%, cao hơn mặt bằng chung của thị trường chứng khoán.
Kết quả kinh doanh quý I/2026 cho thấy bức tranh lợi nhuận của ngành ngân hàng vẫn tích cực. Trong nhóm 27 ngân hàng niêm yết và đăng ký giao dịch trên sàn chứng khoán đã công bố báo cáo tài chính, tổng lợi nhuận trước thuế hợp nhất tăng khoảng 14% so với cùng kỳ. Trong đó, Vietcombank (mã VCB) tiếp tục dẫn đầu với lợi nhuận hơn 11.800 tỷ đồng, tăng 9% so với cùng kỳ, trong khi VietinBank (mã CTG) gây chú ý với mức tăng trưởng 63%, vươn lên vị trí á quân.
Trong nhóm ngân hàng tư nhân MB (mã MBB) duy trì phong độ với mức tăng trưởng lợi nhuận 15%, đạt hơn 9.600 tỷ đồng và giữ vị trí thứ ba. Techcombank (mã TCB) vượt qua BIDV (mã BID) nhờ mức tăng trưởng lợi nhuận 23%, đạt 8.870 tỷ đồng, trong khi BIDV tăng 16% đạt gần 8.600 tỷ đồng. Trong khi đó, VPBank cũng ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận mạnh trong quý đầu năm với 58%, đạt hơn 7.900 tỷ đồng…
Kết quả khảo sát của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa đưa ra cho thấy, có tới 78,1% tổ chức tín dụng đánh giá triển vọng kinh doanh sẽ cải thiện mạnh mẽ trong 2026. Sự phục hồi của nhu cầu vay vốn và khả năng kiểm soát chi phí sẽ là động lực chính. Chi phí tín dụng dự báo duy trì ở mức thấp khoảng 1% (giảm so với mức 1,3% giai đoạn 2022-2024), giúp hạ nhiệt áp lực trích lập dự phòng. Theo kế hoạch NHNN đưa ra, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống ngân hàng năm 2026 dự kiến đạt khoảng 15%. Tuy nhiên, con số này không cố định mà sẽ được điều chỉnh theo diễn biến thực tế của thị trường, nhằm đảm bảo kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.
Theo đánh giá của Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS), ngành ngân hàng đã đi qua giai đoạn khó khăn nhất và đang quay lại quỹ đạo tăng trưởng ổn định hơn nhờ ba yếu tố: nhu cầu tín dụng phục hồi, áp lực chi phí tín dụng giảm và biên lãi ròng (NIM) có dấu hiệu ổn định.
Dòng tiền thông minh sẽ tiếp tục tìm đến nhóm ngân hàng, nhưng tập trung vào các cổ phiếu có nền tảng tài chính tốt, tăng trưởng ổn định và khả năng mở rộng thị phần tín dụng.
Ông Bùi Văn Huy - Phó chủ tịch HĐQT FIDT
Tuy nhiên, triển vọng tăng trưởng không còn trải đều giữa các ngân hàng. Sự phân hóa đang rõ nét hơn, đặc biệt ở câu chuyện hạn mức tín dụng và chất lượng tài sản. Trong đó, nhóm ngân hàng quốc doanh có nhiều kỳ vọng sau khi NHNN ban hành Thông tư 08 cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào tính tỷ lệ LDR. Trong khi nhóm các ngân hàng quy mô nhỏ sau một năm 2025 tăng trưởng mạnh mẽ nhờ nền thấp và xử lý nợ xấu, bước sang năm 2026, có thể sẽ chững lại.
Ngoài ra, theo các chuyên gia, nhóm ngân hàng tham gia tái cơ cấu tổ chức tín dụng yếu kém như Vietcombank, MB, HDBank hay VPBank tiếp tục được cấp room tín dụng cao hơn mặt bằng chung, dao động 30-35%. Đây được xem là lợi thế đáng kể trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống dự kiến quanh mức 15%. Ngược lại, nhiều ngân hàng phụ thuộc lớn vào tín dụng bất động sản có thể chịu áp lực khi cơ quan quản lý tiếp tục kiểm soát chặt dòng vốn vào lĩnh vực này.
TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia tài chính cho rằng, việc siết tín dụng bất động sản có thể gây biến động ngắn hạn, nhưng là bước đi cần thiết để tái cấu trúc thị trường theo hướng lành mạnh hơn.
Một điểm tích cực khác là chất lượng tài sản được cải thiện. Tỷ lệ nợ xấu toàn ngành được dự báo giảm từ khoảng 2,6% năm 2025 xuống còn 2,4% trong năm nay nhờ thị trường bất động sản dần hồi phục và hiệu quả xử lý nợ tốt hơn. Tuy vậy, áp lực thanh khoản đang quay trở lại khi lãi suất huy động tăng từ cuối năm 2025.
Theo S&I Ratings, NIM toàn ngành có thể giảm nhẹ xuống khoảng 3% trong năm 2026 trước khi ổn định trở lại. Trong môi trường lãi suất mới, những ngân hàng có CASA cao và chi phí vốn thấp sẽ có lợi thế rõ rệt hơn phần còn lại.
Định giá hấp dẫn nhưng dòng tiền vẫn thận trọng
Lợi nhuận quý I/2026 khả quan đã tác động tích cực tới nhóm cổ phiếu ngân hàng niêm yết trên sàn trong 5 tháng đầu năm 2026 (tính tới phiên 28/5), như LPB của LPBank tăng 34,2%, VBB của VietBank tăng 24%, MSB tăng hơn 21,8%, STB tăng 17,2%...; trong nhóm quốc doanh có BID tăng gần 9,3%, VCB tăng 9,2%, trong khi nhiều mã giảm như HDB, VPB, MBB, TCB, VIB, SHB…
Dù một số mã ghi nhận mức tăng đáng kể, song dòng tiền vào nhóm ngân hàng nhìn chung vẫn thận trọng. Thanh khoản nhiều cổ phiếu suy giảm, trong khi khối ngoại duy trì xu hướng bán ròng.
Theo đánh giá của Công ty Chứng khoán DSC, ngành ngân hàng vẫn nằm trong chu kỳ tăng trưởng, nhưng rủi ro hệ thống đang lớn hơn do nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào tín dụng. Đồng thời, áp lực nợ xấu có thể quay trở lại nếu lãi suất tiếp tục tăng và thị trường bất động sản phục hồi chậm hơn kỳ vọng.
Trong bối cảnh đó, các ngân hàng có bộ đệm dự phòng cao, chất lượng tài sản tốt và ít phụ thuộc bất động sản được đánh giá an toàn hơn. ACB là một trong những cái tên được nhiều công ty chứng khoán nhắc tới nhờ định giá P/B thấp hơn trung bình lịch sử.
Ở góc độ tăng trưởng, MBB, VPB và HDB được đánh giá có dư địa cao hơn nhờ lợi thế room tín dụng sau khi tham gia tái cơ cấu ngân hàng yếu kém. Đặc biệt, MBB được kỳ vọng duy trì ROE trên 20% và tăng trưởng tín dụng thuộc nhóm cao nhất ngành.
Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng cổ phiếu ngân hàng khó tạo sóng lớn trong ngắn hạn. Nguyên nhân đến từ áp lực tái cân bằng thanh khoản, chu kỳ lãi suất mới và sự phân hóa ngày càng mạnh trong toàn hệ thống.
Bà Thiều Thị Nhật Lệ, Tổng giám đốc UOBAM Việt Nam nhận định, thị trường chứng khoán năm 2026 vẫn tăng trưởng nhưng với tốc độ thấp hơn năm trước, phù hợp với triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp khoảng 15%. Trong bối cảnh đó, ngân hàng vẫn là nhóm dẫn dắt nhờ quy mô vốn hóa lớn và lợi nhuận ổn định, song dòng tiền sẽ chọn lọc hơn đáng kể.
Trong khi đó, S&I Ratings cho rằng, sau năm 2025 ghi nhận tăng trưởng tín dụng khoảng 19,1% - mức cao nhất hơn một thập kỷ, ngành ngân hàng đang bước vào giai đoạn tái cân bằng mới. Áp lực về thanh khoản, chu kỳ lãi suất mới và sự phân hóa room tín dụng đang tái định hình triển vọng của nhóm cổ phiếu “vua” trên thị trường chứng khoán.
Đồng quan điểm, ông Bùi Văn Huy, Phó chủ tịch HĐQT FIDT cũng cho rằng, dòng tiền thông minh sẽ tiếp tục tìm đến nhóm ngân hàng, nhưng tập trung vào các cổ phiếu có nền tảng tài chính tốt, tăng trưởng ổn định và khả năng mở rộng thị phần tín dụng.
Về định giá, theo các chuyên gia VCBS, định giá P/B toàn ngành hiện quanh mức 1,53 lần, tương đương trung bình 5 năm. Trong đó, nhóm cổ phiếu được ưu tiên cho chiến lược đầu tư dài hạn gồm ACB, BID, CTG, HDB, MBB, STB, TPB, VIB và VPB.
Trong ngắn hạn, cổ phiếu ngân hàng có thể chưa tạo ra mức sinh lời đột biến như giai đoạn trước. Tuy nhiên, với nền tảng lợi nhuận ổn định, chất lượng tài sản cải thiện và vai trò dẫn dắt trong hệ thống tài chính, nhóm “cổ phiếu vua” vẫn được xem là trụ cột quan trọng của thị trường chứng khoán năm 2026.
