Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước được ban hành ngày 6/1/2026 đã tái khẳng định vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trong việc định hướng và dẫn dắt nền kinh tế. Đối với hệ thống tài chính, Nghị quyết 79 đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 3 ngân hàng thương mại nhà nước nằm trong nhóm 100 ngân hàng lớn nhất khu vực châu Á về tổng tài sản, đồng thời dẫn đầu về công nghệ và năng lực quản trị.
| |
Các ngân hàng Việt Nam vẫn nằm ngoài top 100 khu vực theo tổng tài sản, Nguồn: Yuanta. |
Sau khi Nghị quyết 79 được ban hành, nhóm cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước niêm yết trên sàn chứng khoán đã có phản ứng rất tích cực, đặc biệt là bộ 3 cổ phiếu ngân hàng VCB, BID và CTG.
Trong đó, chốt phiên 12/1, cổ phiếu VCB đứng ở mức 72.000 đồng, tăng 27,3% so với giá đóng cửa của phiên 5/1. Tương tự, trong cùng thời gian, cổ phiếu BID tăng hơn 28% từ 38.450 đồng lên 49.250 đồng; cổ phiếu CTG tăng 16,9%, từ 35.500 đồng lên 41.500 đồng.
Theo phân tích từ Công ty Chứng khoán Yuanta, lần đầu tiên, Nghị quyết 79 cho phép sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn để tăng vốn điều lệ cho các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) thay vì nộp về ngân sách. Điều này trực tiếp giải quyết bài toán thiếu hụt vốn cấp 1 cho các ngân hàng quốc doanh như BID (BIDV) và CTG (VietinBank).
Điểm nghẽn lớn nhất của các DNNN niêm yết, đặc biệt là nhóm ngân hàng, là sự mâu thuẫn giữa nhu cầu giữ lại lợi nhuận để tăng vốn (đáp ứng Basel II/III) và áp lực phải nộp cổ tức tiền mặt về ngân sách nhà nước.
Nghị quyết 79 đã tháo gỡ nút thắt này thông qua cơ chế cho phép sử dụng nguồn thu từ cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước... để tăng vốn điều lệ. Các doanh nghiệp này sẽ được giữ lại lợi nhuận hoặc nhận dòng vốn tái đầu tư từ SCIC. Điều này tạo ra hiệu ứng lãi kép lên giá trị sổ sách của cổ phiếu, làm cải thiện định giá và nền tảng cho sự tăng trưởng giá bền vững trong dài hạn.
Đối với nhóm ngân hàng quốc doanh, cơ chế này được xem là giải pháp then chốt để xử lý tình trạng thiếu hụt vốn cấp 1, vốn là điểm nghẽn kéo dài tại BIDV và VietinBank. Việc cho phép giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư giúp các ngân hàng củng cố hệ số an toàn vốn (CAR), đáp ứng các chuẩn mực Basel II/III và tạo dư địa mở rộng tăng trưởng tín dụng.
Vietcombank (VCB) được dự báo sẽ là đại diện đầu tiên đạt chuẩn Top 100 châu Á nhờ hiệu quả hoạt động và chất lượng tài sản ổn định. Trong khi đó, BIDV và VietinBank dù sở hữu quy mô tài sản lớn, nhưng có hệ số CAR mỏng hơn, sẽ hưởng lợi trực tiếp từ dòng vốn tái đầu tư để tăng tốc mở rộng quy mô.
Theo số liệu của VCBS, hầu hết các ngân hàng đều đang có tỷ lệ CAR trên 10%, ngoại trừ nhóm ngân hàng quốc doanh, là những ngân hàng có tầm quan trọng trong D-SIB (Domestic Systemically Important Banks, ngân hàng có tầm quan trọng hệ thống trong nước).
| |
Tỷ lệ an toàn vốn của một số ngân hàng tính đến hết Quý III/2025. Nguồn: VCBS. |
Vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo tăng trưởng tín dụng cho năm 2026 là 15%, thấp hơn mức tăng trưởng năm 2025. Giới đầu tư cho rằng, các ngân hàng lớn sẽ được hưởng lợi, khi tăng trưởng tín dụng ưu tiên cho các dự án đầu tư công trọng điểm. Ngoài ra, trong năm trước, cổ phiếu ngân hàng thương mại nhà nước không tăng giá nhiều mà tích lũy thời gian dài.
Đối với BIDV, VCBS đánh giá, luận điểm đầu tư tập trung vào mảng bán lẻ và SME với kỳ vọng tăng trưởng tín dụng đạt 16,2% trong năm 2026. Chất lượng tài sản được cải thiện nhờ đẩy mạnh xử lý nợ xấu, mục tiêu đưa tỷ lệ nợ xấu về mức 1,1%. Dự phóng tổng thu nhập hoạt động năm 2026 của BID đạt 106.277 tỷ đồng (+18% so với cùng kỳ) và lợi nhuận trước thuế đạt 42.076 tỷ đồng (+16,7% so với cùng kỳ).
Đối với VietinBank, ngân hàng này sở hữu tỷ lệ CASA ổn định ở mức cao (24,4%) và áp lực trích lập dự phòng giảm bớt nhờ bộ đệm dự phòng lớn. Tín dụng dự kiến tăng trưởng 17,9% trong năm 2026. Dự phóng tổng thu nhập hoạt động năm 2026 của CTG đạt 106.937 tỷ đồng (+17,6% so với cùng kỳ) và lợi nhuận trước thuế đạt 51.358 tỷ đồng (+19% so với cùng kỳ).
Trong khi đó, Công ty Chứng khoán Kafi nhận định, VCB duy trì chi phí huy động vốn thấp nhất ngành trong dài hạn nhờ khả năng thu hút nguồn CASA lớn (34%) qua hoạt động thanh toán sôi động, năng lực thu hút tiền gửi có chi phí rất cạnh tranh nhờ chất lượng tài sản vững chắc, uy tín mạnh, và nguồn vốn ưu đãi khi thực hiện vai trò dẫn truyền chính sách của Ngân hàng Nhà nước. Dự phóng NIM (2026) của VCB tăng lên 2,67% nhờ lãi suất ổn định và lợi thế huy động vốn bền vững. Động lực tái định giá cổ phiếu VCB là ngân hàng này dự kiến phát hành 6,5% vốn điều lệ cho nhà đầu tư nước ngoài giữa 2026, giúp tăng năng lực tài chính, CAR, tăng dư địa tăng trưởng tín dụng.