Chu kỳ đầu tư mới cùng hàng loạt dự án quy mô lớn đang tạo động lực tăng trưởng cho các doanh nghiệp dầu khí thượng nguồn và trung nguồn
Thượng nguồn và trung nguồn hưởng lợi từ chu kỳ đầu tư mới
Tuần qua, khi chỉ số VN - Index liên tục rung lắc dưới áp lực từ nhóm vốn hóa lớn và hoạt động bán ròng của khối ngoại, dòng tiền trên thị trường đang có xu hướng tìm đến những nhóm cổ phiếu sở hữu câu chuyện tăng trưởng riêng biệt. Nếu như đầu năm là thời điểm các cổ phiếu ngân hàng, bất động sản hay nhóm doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vingroup thu hút sự chú ý, thì dầu khí đang nổi lên như một trong những chủ đề đầu tư đáng chú ý nhất trên thị trường.
Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích ngành, Công ty Chứng khoán Kafi, trong bối cảnh dòng tiền phân hóa mạnh, thị trường hiện có thể chia thành ba nhóm cổ phiếu chính đang thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư. Thứ nhất là nhóm hưởng lợi từ Nghị quyết 68-NQ/TW liên quan đến phát triển kinh tế tư nhân và cải cách thể chế. Thứ hai là nhóm gắn với Nghị quyết 79-NQ/TW và các chủ trương lớn về đầu tư công, phát triển hạ tầng và tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước. Thứ ba là nhóm có câu chuyện riêng liên quan đến chu kỳ ngành, kết quả kinh doanh hoặc các yếu tố như thoái vốn, M&A.
Trong số đó, dầu khí là nhóm nổi bật nhất khi đồng thời được hỗ trợ bởi ba động lực gồm giá dầu, chu kỳ đầu tư mới và những thay đổi về chính sách.
“Với diễn biến giá dầu thế giới duy trì ở mặt bằng hỗ trợ tốt cho biên lợi nhuận của các doanh nghiệp thượng nguồn và trung nguồn, cùng triển vọng kết quả kinh doanh quý II tích cực nhờ nền so sánh thuận lợi và giá bán cải thiện, nhóm dầu khí có khả năng trở thành một nhân tố dẫn dắt quan trọng cho thị trường trong thời gian tới”, ông Huỳnh Anh Huy nhận định.
Giai đoạn 2026 - 2028 được xem là thời điểm khởi đầu cho một chu kỳ tăng trưởng mới của ngành dầu khí Việt Nam sau nhiều năm thiếu vắng các dự án quy mô lớn. Theo kế hoạch được công bố, PetroVietnam dự kiến đầu tư khoảng 175.000 tỷ đồng cho hoạt động thăm dò và khai thác trong giai đoạn 2026 - 2030, cao gấp khoảng 4 lần so với giai đoạn trước. Đây được xem là một trong những chương trình đầu tư lớn nhất của ngành năng lượng trong nhiều năm qua.
Trong bối cảnh thị trường vẫn thiếu vắng nhóm cổ phiếu dẫn dắt đủ mạnh, dầu khí có thể trở thành tâm điểm hút vốn trong nửa cuối năm 2026.
Theo Công ty chứng khoán ACB (ACBS), đáng chú ý trong nhóm ngành dầu khí có thể kể đến Tổng công ty cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (mã PVS). Với PVS, riêng dự án Lô B - Ô Môn có thể đóng góp hơn 45% doanh thu mảng xây lắp thượng nguồn của doanh nghiệp trong những năm tới. Bên cạnh đó, các dự án điện gió ngoài khơi được kỳ vọng sẽ đóng góp trên 30% doanh thu mảng này, tạo thêm động lực tăng trưởng ngoài mảng dầu khí truyền thống. PVS hiện cũng là doanh nghiệp hiếm hoi trong ngành sở hữu năng lực thi công các dự án cơ khí dầu khí ngoài khơi quy mô lớn, giúp doanh nghiệp có lợi thế đáng kể trong cuộc đua giành các gói thầu mới.
Đối với Tổng công ty cổ phần Khoan và Dịch vụ khoan Dầu khí (mã PVD), triển vọng tăng trưởng đến từ chu kỳ phục hồi mạnh mẽ của thị trường khoan khu vực. Theo ACBS, các giàn khoan của PVD hiện gần như đã kín lịch hoạt động trong năm 2026, thậm chí một số hợp đồng đã được ký kéo dài sang năm 2027 - 2028.
Trong khi đó, giá thuê giàn khoan tự nâng tại Đông Nam Á tiếp tục duy trì ở mức cao từ 95.000 - 110.000 USD/ngày, cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước. Đây là yếu tố hỗ trợ cải thiện biên lợi nhuận và khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Hiện PVD cũng đang triển khai kế hoạch đầu tư thêm giàn khoan mới và mở rộng các dịch vụ kỹ thuật giếng khoan nhằm tận dụng nhu cầu gia tăng từ các dự án thăm dò và khai thác.
Một cái tên khác được đánh giá tích cực là Công ty cổ phần Bọc ống Dầu khí Việt Nam (mã PVB). Doanh nghiệp đang hưởng lợi trực tiếp từ nhu cầu xây dựng hệ thống đường ống dẫn khí thuộc chuỗi dự án Lô B - Ô Môn và các dự án khai thác khí khác. Được biết, PVB đã ký các hợp đồng liên quan đến Lô B - Ô Môn với tổng giá trị trên 2.500 tỷ đồng và dự kiến ghi nhận doanh thu trong giai đoạn 2026 - 2027.
Theo Quy hoạch Điện VIII, điện khí được xác định là nguồn năng lượng chuyển tiếp quan trọng nhằm thay thế dần điện than và hỗ trợ quá trình phát triển năng lượng tái tạo. Mục tiêu đến năm 2030, tổng công suất điện khí đạt khoảng 37,3 GW, trong đó LNG nhập khẩu chiếm từ 60 - 65%. Xu hướng này mở ra cơ hội lớn cho Tổng công ty Khí Việt Nam (mã GAS), doanh nghiệp đang giữ vai trò trung tâm trong hệ sinh thái khí và LNG tại Việt Nam.
Cơ hội lớn nhưng không dành cho tất cả
Bên cạnh yếu tố giá dầu và triển vọng tăng trưởng nhu cầu năng lượng, nhiều chuyên gia cho rằng động lực quan trọng nhất đối với ngành dầu khí hiện nay lại đến từ những thay đổi về chính sách.
Theo ông Huỳnh Anh Huy, Nghị quyết 79-NQ/TW đang tạo ra kỳ vọng lớn cho các doanh nghiệp dầu khí khi hướng tới việc định vị lại vai trò kinh tế nhà nước và tháo gỡ những nút thắt tồn tại lâu nay trong quá trình triển khai các dự án năng lượng.
Lợi ích lớn nhất của chính sách này không nằm ở việc gia tăng lợi nhuận ngay lập tức mà ở khả năng thúc đẩy tiến độ đầu tư. Việc nâng cao quyền chủ động và trách nhiệm của PetroVietnam được kỳ vọng sẽ giúp nhiều dự án quan trọng tránh được tình trạng đình trệ kéo dài do vướng mắc thủ tục pháp lý.
Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các dự án có tổng vốn đầu tư hàng tỷ USD như Lô B - Ô Môn hay các dự án LNG quy mô lớn. Cùng với đó, lộ trình tái cơ cấu và thoái vốn tại các doanh nghiệp nhà nước trong ngành dầu khí tiếp tục là câu chuyện thu hút sự quan tâm của thị trường.
Khác với những đợt tăng giá thuần túy dựa trên biến động hàng hóa, quá trình thoái vốn thường kéo theo việc định giá lại doanh nghiệp dựa trên chất lượng tài sản, hiệu quả sử dụng vốn và khả năng tạo dòng tiền trong tương lai. Đây là yếu tố có thể tạo động lực tăng giá bền vững hơn cho nhóm cổ phiếu dầu khí.
Ở góc độ quốc tế, dù khó dự báo chính xác xu hướng giá dầu trong dài hạn, phần lớn các tổ chức nghiên cứu đều nghiêng về kịch bản giá dầu tiếp tục duy trì ở mặt bằng cao hơn giai đoạn trước khi các xung đột địa chính trị bùng phát. Ngay cả khi căng thẳng toàn cầu hạ nhiệt, việc khôi phục công suất khai thác và hệ thống vận tải năng lượng cũng cần nhiều thời gian.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa toàn bộ cổ phiếu dầu khí đều có triển vọng giống nhau. Đơn cử, nhóm hưởng lợi rõ rệt nhất vẫn là thượng nguồn và dịch vụ kỹ thuật như PVS, PVD và PVB khi hoạt động kinh doanh gắn trực tiếp với chu kỳ đầu tư mới. Đây cũng là nhóm ít chịu tác động từ biến động ngắn hạn của giá dầu hơn so với các doanh nghiệp hạ nguồn. Trong khi đó, GAS tiếp tục là đại diện tiêu biểu ở phân khúc trung nguồn với câu chuyện LNG kéo dài trong nhiều năm tới.
Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp hạ nguồn như Lọc hóa dầu Bình Sơn (mã BSR), Petrolimex (mã PLX) hay PVOIL (mã OIL) vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ biến động giá dầu, cơ chế điều hành giá bán lẻ và rủi ro tồn kho.
Nhìn tổng thể, ngành dầu khí đang bước vào giai đoạn thuận lợi hiếm có khi đồng thời hưởng lợi từ chu kỳ đầu tư mới, chính sách hỗ trợ và nhu cầu năng lượng gia tăng. Trong bối cảnh thị trường vẫn thiếu vắng nhóm cổ phiếu dẫn dắt đủ mạnh, dầu khí có thể trở thành tâm điểm hút vốn trong nửa cuối năm 2026. Tuy nhiên, khác với những giai đoạn trước khi cả ngành tăng đồng loạt theo giá dầu, chu kỳ lần này nhiều khả năng sẽ chứng kiến sự phân hóa mạnh hơn. Dòng tiền sẽ ưu tiên những doanh nghiệp thực sự hưởng lợi từ các dự án mới, sở hữu vị thế đầu ngành và có khả năng chuyển hóa cơ hội thành tăng trưởng lợi nhuận. Đây cũng là lý do nhóm thượng nguồn và trung nguồn đang được xem là những mắt xích hấp dẫn nhất trong chu kỳ tăng trưởng mới của ngành dầu khí.
