Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu bế mạc Hội nghị.
Phát biểu bế mạc Hội nghị triển khai thực hiện định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XVI, sáng 16/6, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu khắc phục triệt để các hạn chế, đồng thời tiếp tục đổi mới tư duy, phương thức xây dựng pháp luật.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, đây là lần thứ hai liên tiếp Bộ Chính trị ban hành Kết luận về định hướng lập pháp toàn khóa (sau Kết luận số 19-KL/TW của khóa XV), khẳng định tầm quan trọng đặc biệt của công tác này.
Nhìn lại các nhiệm kỳ gần đây, Chủ tịch Quốc hội cho hay, khối lượng lập pháp của Quốc hội không ngừng tăng lên: Khóa XII, Quốc hội thông qua 67 luật, Khóa XIII 107 luật, Khóa XIV 73 luật.
Đặc biệt, theo Chủ tịch Quốc hội, Quốc hội khóa XV đã thông qua tới 151 luật (tăng gấp đôi so với khóa XII và XIV), riêng năm 2025 thông qua 89 luật cùng nhiều nghị quyết quan trọng. Qua đó đã góp phần quan trọng bảo đảm kinh tế vĩ mô giữ được sự ổn định, kiềm chế lạm phát, đảm bảo an sinh xã hội và hoàn thành các chỉ tiêu phát triển.
Theo Chủ tịch Quốc hội, các Nghị quyết Đại hội Đảng từ khóa VI đến khóa XIII đều chỉ rõ 3 điểm nghẽn chiến lược: Thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực. Trong đó, điểm nghẽn thể chế là vấn đề cốt lõi.
Giai đoạn 2024 - 2025, chúng ta đã dồn sức xây dựng 127 luật để tháo gỡ nút thắt này, tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, giữ vững quốc phòng - an ninh và củng cố hệ thống chính trị, Chủ tịch Quốc hội nhìn nhận.
Đánh giá cao tinh thần chung qua các phát biểu tại Hội nghị đều quyết tâm thực hiện thắng lợi 192 nhiệm vụ lập pháp của cả nhiệm kỳ, trong đó Chính phủ chủ trì 171 nhiệm vụ, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, để nâng cao chất lượng luật, điểm xuất phát đầu tiên phải từ Chính phủ và các bộ, ngành. Hồ sơ, thủ tục phải đầy đủ, bảo đảm tiến độ và chất lượng trước khi trình Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội thẩm tra, xem xét.
"Mục tiêu là khắc phục triệt để các hạn chế; đồng thời tiếp tục đổi mới tư duy, phương thức xây dựng pháp luật; ứng dụng hiệu quả chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI). Toàn bộ quy trình lập pháp phải gắn liền với kiểm soát chặt chẽ quyền lực, nâng cao trách nhiệm giải trình, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, tuyệt đối không để xảy ra "lợi ích nhóm" hay "lợi ích cục bộ", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Bên cạnh kết quả đạt được, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế trong công tác xây dựng pháp luật vừa qua.
Trong đó, việc chuẩn bị một số dự án luật chậm tiến độ, nên xảy ra tình trạng xin lùi thời gian trình Quốc hội xem xét,như:Luật Đất đai, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Quy hoạch, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND...
Cùng với đó, chất lượng chuẩn bị chưa kỹ, luật vừa ban hành đã phải sửa đổi như, Luật Thủ đô; Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn...
Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Hưng đối với các cơ quan của Chính phủ khi trình dự án Luật là phải trình kèm dự thảo nghị định và dự thảo thông tư hướng dẫn. Có như vậy thì luật ban hành xong mới thực hiện ngay được, khắc phục tình trạng "luật chờ nghị định, nghị định chờ thông tư". "Nếu không khắc phục triệt để thì đây có thể là một điểm nghẽn trong tổ chức thi hành pháp luật", Chủ tịch Quốc hội lưu ý.
Về nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, từ nay đến hết năm 2026, khối lượng nhiệm vụ lập pháp là rất lớn với 61 nhiệm vụ.
Cùng với đó là 39 nhiệm vụ cần hoàn thành năm 2027 để đưa vào Chương trình năm 2028; 26 nhiệm vụ cần hoàn thành năm 2028 để đưa vào Chương trình năm 2029; 14 nhiệm vụ cần hoàn thành năm 2029 để đưa vào Chương trình năm 2030, chưa tính các vấn đề cấp thiết, quan trọng theo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương trong thời gian tới.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan, tổ chức sau Hội nghị này cần khẩn trương triển khai theo yêu cầu, nhiệm vụ được phân công. Trong đó, khẩn trương hoàn thành việc xây dựng kế hoạch, phân công trách nhiệm và triển khai thực hiện ngay việc rà soát, nghiên cứu, thực hiện các nhiệm vụ theo Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 (phải hoàn thành trước ngày 30/6/2026).
"Cơ quan nào không hoàn thành thì Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ sẽ có ý kiến, kiểm điểm nghiêm túc".
Theo Định hướng, Chính phủ chủ trì thực hiện 171/192 nhiệm vụ lập pháp của cả nhiệm kỳ, cần khẩn trương hoàn thành việc rà soát, nghiên cứu sửa đổi các văn bản để kịp thời tháo gỡ rào cản, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng “2 con số”; vận hành thông suốt bộ máy theo mô hình chính quyền 3 cấp.
Do đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu khẩn trương xây dựng các dự án để kiến nghị tổ chức Kỳ họp không thường lệ nhằm giảm tải cho Kỳ họp thứ Hai, Kỳ họp thứ Ba, Quốc hội khóa XVI.
"Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẵn sàng họp các phiên không thường lệ, phiên chuyên đề về xây dựng pháp luật ngay trong tháng 8 này, nhưng phải có hồ sơ, có nội dung, bảo đảm tiến độ và chất lượng", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các cơ quan soạn thảo thực hiện thực chất việc lấy ý kiến các đối tượng chịu tác động. Khắc phục việc văn bản khi chưa được xây dựng thì không có ý kiến góp ý nhưng khi ban hành lại gặp phản ứng từ đối tượng chịu tác động.
Với tinh thần đổi mới, trách nhiệm cao của các cơ quan, tổ chức, trước hết là Chính phủ, các cơ quan của Chính phủ, cơ quan của Quốc hội, sự vào cuộc quyết liệt, sự quyết tâm lãnh đạo, chỉ đạo của lãnh đạo các bộ, ngành, các cơ quan, Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, công tác xây dựng pháp luật sẽ đạt được nhiều kết quả tốt đẹp, góp phần để nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI là nhiệm kỳ của kiến tạo thể chế phát triển, để đất nước ta hướng tới hai cột mốc 100 năm có hệ thống pháp luật chất lượng, đồng bộ, hiện đại, tiên tiến, tiệm cận các chuẩn mực và thông lệ quốc tế, phù hợp sâu sắc với thực tiễn Việt Nam.
