Doanh nghiệp tăng tốc tìm nguồn vốn trước thềm “chợ tài sản số” mở cửa, kỳ vọng khai thông kênh huy động mới
Danh sách đang dần được “chốt”
Sau khi thông báo tiếp nhận hồ sơ cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa (ngày 20/1/2026), đến cuối tuần qua, danh sách các doanh nghiệp vượt qua “vòng loại” (đủ điều kiện hồ sơ) đã dần lộ diện.
Theo đó, CTCP Sàn giao dịch tài sản mã hóa Techcom (TCEX), CTCP Sàn giao dịch tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX), CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa VIX (VIXEX), CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Lộc Phát Việt Nam (LPEX), Công ty Tài sản số Việt Nam là 5 cái tên được nhắc tới.
Các liên doanh trên quy tụ rất nhiều doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bất động sản, bao gồm: Techcombank, VPBank, LPB, Chứng khoán VIX, Sungroup…
Hiện Bộ Tài chính chưa cấp phép chính thức cho bất kỳ sàn tài sản số nào. Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, sau khi hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, doanh nghiệp cần phải thông qua thẩm định của Bộ Công an về an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4 và đáp ứng yêu cầu về vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng. Đáp ứng đầy đủ các điều kiện này mới bước vào giai đoạn thẩm định và cấp phép của cơ quan chức năng.
Với lộ trình hiện nay, sàn tài sản số có thể sẽ được thành lập vào đầu quý II/2026 tới. Việc ra mắt sàn tài sản số được kỳ vọng sẽ mở thêm kênh huy động vốn mới cho doanh nghiệp trong bối cảnh nhu cầu vốn tăng cao nhưng tín dụng phải được kiểm soát ở mức hợp lý.
Ông Phan Dũng Khánh, chuyên gia kinh tế cho rằng, việc các sàn tài sản mã hóa ra đời là một trong những dấu ấn lớn nhất của thị trường tài chính năm 2026. Nếu hành lang pháp lý được hoàn thiện và các sàn giao dịch được cấp phép kịp thời trong năm nay, tài sản mã hóa sẽ trở thành một trong những kênh hút dòng tiền mạnh mẽ nhất, cạnh tranh trực tiếp với chứng khoán và bất động sản.
Hiện quy mô giao dịch hằng năm của nhà đầu tư Việt lên tới hơn 200 tỷ USD, hoạt động giao dịch diễn ra trên các sàn ngoại. Tuy nhiên, mục đích của các “sàn nội” khi ra mắt không chỉ là đưa được nguồn vốn khổng lồ này về giao dịch trong nước, mà quan trọng nhất là mã hóa tài sản thực (cho phép doanh nghiệp trong nước phát hành token cho nhà đầu tư nước ngoài để gọi vốn).
Theo phân tích của các chuyên gia, bất động sản là lĩnh vực tiềm năng nhất để mã hóa và đưa lên sàn tài sản số. Đây cũng là lý do dễ hiểu tại sao các liên minh tiền số hiện nay đều có bóng dáng các tập đoàn bất động sản đứng sau.
Đối với việc Việt Nam thận trọng trong cấp phép sàn tài sản số, các chuyên gia cho rằng đây là sự thận trọng cần thiết để sàng lọc các doanh nghiệp có thực lực, minh bạch. Bởi với thị trường rủi ro như tài sản mã hóa, nguy cơ rửa tiền, lừa đảo cao, càng phải cẩn trọng xây dựng nền móng vững chắc; nếu không, xảy ra sự cố ở giai đoạn đầu sẽ gây ra hệ quả khó lường, làm mất niềm tin của nhà đầu tư.
Lập chợ chỉ là bước khởi đầu
Mã hóa tài sản thực - nếu thực hiện thành công - sẽ mở ra một thị trường vốn khổng lồ cho doanh nghiệp Việt. Đơn cử, doanh nghiệp bất động sản hiện nay đang rất khó khăn vì lãi suất tăng, tín dụng bị “hãm phanh”. Nếu “chợ” tài sản số được thành lập, doanh nghiệp có thể chia nhỏ bất động sản, token hóa và mang lên sàn bán để huy động vốn.
Vấn đề đặt ra là liệu doanh nghiệp Việt có đủ sức hấp dẫn để huy động dòng vốn ngoại (theo quy định hiện hành, doanh nghiệp chỉ có thể phát hành token cho nhà đầu tư nước ngoài).
Theo ông Bùi Văn Huy, Phó chủ tịch HĐQT CTCP Đầu tư FIDT, mục tiêu phát triển các sản phẩm mã hóa dựa trên tài sản thực trong nước để chào bán cho nhà đầu tư quốc tế là một chiến lược huy động vốn xuyên biên giới đầy sáng tạo, mở ra viễn cảnh nơi một tập đoàn bất động sản Việt Nam hay các dự án năng lượng tái tạo, trang trại nông nghiệp công nghệ cao… có thể token hóa dự án và phân phối các token đó cho nhà đầu tư trên toàn cầu. Dòng vốn ngoại tệ theo đó sẽ chảy trực tiếp vào nền kinh tế, trong khi nhà đầu tư nước ngoài có thể dễ dàng sở hữu một phần tài sản tại Việt Nam và hưởng lợi từ sự tăng trưởng của nó.
“Dẫu vậy, đây vẫn là bức tranh của tương lai và cần thêm nhiều nỗ lực để đưa các ý tưởng thí điểm vào thực tiễn”, ông Huy khẳng định.
Nói cách khác, theo chuyên gia này, việc hoàn thiện hành lang pháp lý và lập sàn tài sản số mới chỉ đánh dấu việc Việt Nam đang ở vạch xuất phát của một cuộc đua đường dài.
Ngoài sàn tài sản số, việc thành lập Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) cũng mở ra nhiều “cửa” để doanh nghiệp thu hút dòng vốn ngoại. Tuy vậy, việc khai thác hiệu quả kênh huy động vốn này vẫn còn khá bỡ ngỡ với doanh nghiệp.
Theo CTCP Thép Việt Nam Vinasteel, việc Chính phủ chính thức triển khai xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) tại Việt Nam là một tín hiệu có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ tạo điều kiện thu hút dòng vốn ngoại mà còn kéo theo cả một hệ sinh thái: chuẩn mực quản trị được nâng cao, các sản phẩm tài chính ngày càng đa dạng và tinh vi hơn, và quan trọng hơn là một văn hóa minh bạch thông tin được hình thành và củng cố theo thời gian.
Dù vậy, từ thực tế vận hành doanh nghiệp đang trong giai đoạn đầu tư, đại diện Vinasteel cho rằng, sự đa dạng của thị trường vốn, dù đáng hoan nghênh, vẫn chưa thực sự đi vào đời sống tài chính hằng ngày của đa số doanh nghiệp sản xuất công nghiệp.
“Với những dự án có quy mô đầu tư lớn, chu kỳ hoàn vốn từ bảy đến mười năm, dòng tiền phụ thuộc đáng kể vào biến động giá nguyên liệu đầu vào và nhịp độ của thị trường xây dựng, thì tín dụng ngân hàng thương mại vẫn là lựa chọn nền tảng, có tính khả thi cao nhất trong giai đoạn hiện tại. Không phải vì doanh nghiệp thụ động với các kênh vốn mới, mà vì cơ chế giải ngân theo tiến độ dự án, lộ trình trả nợ có thể cấu trúc linh hoạt và mối quan hệ đối tác tích lũy qua nhiều năm vẫn đang mang lại sự ổn định và khả năng dự báo”, đại diện doanh nghiệp cho biết.
Để giải bài toán vốn cho doanh nghiệp trong giai đoạn tín dụng không thể mãi duy trì tốc độ tăng trưởng cao, TS. Nguyễn Quốc Việt, Giảng viên Đại học Kinh tế, ĐHQG Hà Nội, cho rằng cần thay đổi cấu trúc nguồn vốn, đặc biệt là tăng tỷ trọng các nguồn vốn trung và dài hạn.
“Tín dụng ngân hàng hiện nay vẫn chiếm tỷ trọng rất lớn. Do đó, cần có sự chuyển dịch dòng vốn, từng bước chuyển từ việc phụ thuộc chủ yếu vào vốn vay ngân hàng sang phát triển mạnh hơn các kênh thị trường vốn, như thị trường trái phiếu và cổ phiếu. Ngoài ra, phải phát triển các kênh huy động vốn mới, đặc biệt thông qua quá trình hiện đại hóa và ứng dụng công nghệ tài chính, như các mô hình fintech”, ông Việt kiến nghị.
Theo TS. Quốc Việt, việc xây dựng một hệ sinh thái tài chính hiện đại đòi hỏi không chỉ riêng ngành tài chính tham gia, mà còn liên quan đến nhiều lĩnh vực khác như khoa học công nghệ, chuyển đổi số và các quy định về dữ liệu. Nếu các quy định này không được xây dựng đồng bộ thì sẽ rất khó để phát triển một hệ sinh thái hoàn chỉnh.
Điều này đòi hỏi phải có hệ thống dữ liệu lớn, công nghệ phân tích dữ liệu và thậm chí là các công nghệ mới như cơ sở dữ liệu (blockchain) để tạo ra những đột phá trong mô hình tài chính. Nếu làm được điều này, chúng ta có thể chuyển dịch mô hình tín dụng từ dựa trên tài sản thế chấp sang dựa trên dòng tiền và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Vì vậy, việc thúc đẩy số hóa và ứng dụng công nghệ tài chính cũng cần có sự tham gia của nhiều cơ quan quản lý khác nhau, không chỉ riêng lĩnh vực tài chính.
Phát triển thị trường vốn, tăng kết nối tài chính quốc tế
- Ông Nguyễn Bá Hùng, Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam
Hiện nay, thị trường tài chính của Việt Nam vẫn chủ yếu dựa vào tín dụng ngân hàng, trong khi các kênh phi ngân hàng còn phát triển hạn chế. Do đó, đều quan trọng là phải xây dựng một hệ sinh thái tài chính hoàn chỉnh với nhiều thành viên tham gia và có sự liên thông. Muốn vậy, cần tiếp tục phát triển thị trường vốn, bao gồm cả thị trường trái phiếu và thị trường cổ phiếu, đồng thời nâng cao tính minh bạch thông tin và chất lượng xếp hạng tín nhiệm. Ngoài ra, cần phát triển hệ sinh thái dịch vụ tài chính và tăng cường kết nối với thị trường tài chính quốc tế để huy động được các nguồn vốn quy mô lớn. Cuối cùng, việc nâng cao hiệu quả của hệ thống dịch vụ tài chính sẽ góp phần giúp thị trường tài chính vận hành hiệu quả hơn.
