Chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu tại Việt Nam trung bình khoảng 7 triệu USD/MW
Nhiều dư địa hút vốn đầu tư
Cẩm nang Chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu tại châu Á - Thái Bình Dương 2026 của Cushman & Wakefield mới công bố cho thấy, tại TP.HCM và Hà Nội, chi phí xây dựng trung bình khoảng 7,2 triệu USD/MW. Nhật Bản là thị trường có chi phí xây dựng cao nhất khu vực, ở mức 19,2 triệu USD/MW, tiếp theo là Singapore với 17,9 triệu USD/MW, Đài Loan (Trung Quốc) khoảng 7,9 triệu USD/MW.
Theo CBRE, tổng công suất vận hành của các trung tâm dữ liệu tại Việt Nam hiện khoảng 104 MW và được dự báo tăng gấp 5-6 lần, lên gần 600 MW vào năm 2030. Còn tốc độ tăng trưởng dịch vụ điện toán đám mây (cloud) đạt khoảng 30%/năm, cao hơn khoảng 1,5 lần so với trung bình toàn cầu.
Thị phần cũng tập trung cao độ, với 5 doanh nghiệp lớn chiếm tới 97% tổng công suất (Viettel IDC giữ khoảng 41%, VNPT 24%, còn lại là CMC, FPT Telecom, VNG…). Điều này cho thấy, thị trường Việt Nam đang có dư địa tăng trưởng lớn, nhưng đòi hỏi vốn lớn, hạ tầng điện - viễn thông ổn định và năng lực vận hành phức tạp, không dễ mở rộng đại trà.
CBRE cho rằng, chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu tại Việt Nam trung bình khoảng 7 triệu USD/MW, thuộc nhóm thấp nhất khu vực châu Á. Đây là yếu tố quan trọng giúp thu hút dòng vốn quốc tế trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt. Tuy nhiên, chi phí thấp không tự động chuyển hóa thành hiệu quả đầu tư, nếu các yếu tố nền tảng khác, đặc biệt là điện năng, quy hoạch và kết nối hạ tầng không theo kịp.
Bà Lê Hoàng Lan Như Ngọc, Giám đốc cấp cao, Trưởng bộ phận Tư vấn Chiến lược tại Cushman & Wakefield Việt Nam cho rằng, Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn đầu trong hành trình phát triển trung tâm dữ liệu, nhưng chính điều đó tạo nên tiềm năng dài hạn của thị trường. Việt Nam hội tụ cả lợi thế về chi phí xây dựng tương đối cạnh tranh lẫn nhu cầu ngày càng tăng đến từ cloud, các ứng dụng AI và nền kinh tế số đang mở rộng nhanh chóng.
Với sự phát triển, ứng dụng mạnh mẽ khoa học và công nghệ, Việt Nam đang có nhu cầu rất lớn về trung tâm dữ liệu. Việt Nam cũng đã áp dụng nhiều chính sách ưu đãi về đất đai, điện năng, thuế phí…, môi trường đầu tư trở nên hấp dẫn hơn, kéo theo hàng loạt dự án trung tâm dữ liệu mới được chuẩn bị triển khai tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM.
“Trong số này, rất nhiều trung tâm dữ liệu lớn của các Big Tech (các công ty công nghệ lớn) đang dịch chuyển sang khu vực Đông Nam Á. Việt Nam là điểm đến hấp dẫn để đầu tư các trung tâm dữ liệu thế hệ mới và chắc chắn các trung tâm dữ liệu này sẽ đáp ứng được nhu cầu AI trong giai đoạn tới”, ông Lê Bá Tân, CEO Viettel IDC nhận định.
 |
Tâm điểm AI
Dòng vốn tỷ USD đổ vào trung tâm dữ liệu là tin vui, nhưng cũng là phép thử đối với năng lực chuẩn bị hạ tầng số của Việt Nam.
Các chuyên gia cho rằng, AI đang định hình lại các yêu cầu vật lý và kỹ thuật của trung tâm dữ liệu, đặc biệt ở phần kết cấu và hạ tầng lõi. Mật độ điện năng cao hơn, hệ thống làm mát phức tạp hơn và yêu cầu kết cấu chắc chắn hơn đang dần trở thành tiêu chuẩn của các cơ sở sẵn sàng cho AI, với tác động chi phí rất khác nhau, tùy thuộc vào khả năng sẵn có của nguồn điện, năng lực lao động và điều kiện triển khai tại từng địa phương.
Khi việc ứng dụng AI tăng tốc, ảnh hưởng của công nghệ này đối với các tiêu chuẩn thiết kế lõi ngày càng rõ nét. Các cơ sở đang được quy hoạch theo hướng phục vụ năng lực tính toán mật độ cao hơn và các giải pháp làm mát tiên tiến hơn, thiết lập một chuẩn mực mới cho thế hệ phát triển tiếp theo.
Theo ông Lê Bá Tân, AI đang thúc đẩy sự dịch chuyển mạnh mẽ của hạ tầng số. AI cũng đang làm thay đổi sâu sắc vai trò của trung tâm dữ liệu và cloud. Điều này đòi hỏi sự thay đổi trong cấu trúc vật lý của trung tâm dữ liệu. Trước kia, một tủ máy chủ (rack) theo mô hình truyền thống thường chỉ vận hành ở mức công suất 20-30 kW, thì các hệ thống xử lý tác vụ AI đẩy công suất này lên mức 100 kW, thậm chí vượt 200 kW cho mỗi rack.
Sự gia tăng đột biến đó kéo theo yêu cầu cao hơn về cấp điện, làm mát, kết nối mạng và khả năng vận hành liên tục. Đồng thời, dù chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ, các trung tâm dữ liệu phục vụ AI lại tiêu thụ lượng điện năng rất lớn, cho thấy áp lực ngày càng rõ về hiệu quả năng lượng và phát triển bền vững.
Trong bối cảnh đó, trung tâm dữ liệu không chỉ cần mở rộng quy mô, mà còn phải được thiết kế lại theo hướng thông minh, tối ưu và tiết kiệm năng lượng. Đây không còn là lựa chọn mang tính hình ảnh, mà đã trở thành yếu tố gắn trực tiếp với hiệu quả đầu tư và năng lực cạnh tranh.
Cùng với trung tâm dữ liệu, thị trường cloud cũng đang thay đổi nhanh chóng. Nếu trước đây cloud chủ yếu được xem là công cụ giúp doanh nghiệp linh hoạt mở rộng tài nguyên, thì nay vai trò này đã mở rộng đáng kể. Khi AI đi vào vận hành, doanh nghiệp phải đối mặt với các yêu cầu phức tạp hơn liên quan đến vị trí dữ liệu, khả năng kiểm soát hệ thống, bảo mật, tuân thủ và chi phí dài hạn.
Những thách thức lớn cần tháo gỡ
Theo phân tích của ông Thomas Rooney, Phó giám đốc Bộ phận Dịch vụ công nghiệp của Savills Hà Nội, để thu hút đầu tư vào trung tâm dữ liệu, Việt Nam phải giải quyết những thách thức lớn. Đó là nguồn cung điện cho trung tâm dữ liệu AI. Các trung tâm dữ liệu AI có thể tiêu thụ điện năng gấp từ 2-5 lần so với các trung tâm dữ liệu thông thường.
Bên cạnh đó, Việt Nam cần có các chính sách hỗ trợ rõ ràng để tạo điều kiện cho nhà đầu tư phát triển trung tâm dữ liệu AI, bao gồm các ưu đãi thuế và đất đai để giảm chi phí đầu tư; thủ tục cấp phép đơn giản, minh bạch giúp doanh nghiệp triển khai dự án nhanh chóng; bảo vệ dữ liệu và an ninh mạng, đảm bảo tính pháp lý cho hoạt động trung tâm dữ liệu.
Cuối cùng là cần phát triển hệ sinh thái AI và nhân lực công nghệ cao. Trung tâm dữ liệu AI không chỉ cần hạ tầng mạnh, mà còn đòi hỏi một hệ sinh thái công nghệ phát triển xung quanh.
Ông David Jackson, Tổng giám đốc Avison Young Việt Nam cũng cho rằng, để tăng cường thu hút dòng vốn vào trung tâm dữ liệu, đầu tiên, cần xem xét kỹ lưỡng các yêu cầu pháp lý về đầu tư, xây dựng và vận hành. Tiếp theo là sự ổn định về hạ tầng, nguồn cung điện ổn định và nguồn nước làm mát thiết bị. Hạ tầng số của Việt Nam vẫn tụt hậu so với các đối thủ trong khu vực.
Cũng theo ông David Jackson, dù có lực lượng lao động trẻ, ham học hỏi và khao khát công nghệ, nhưng Việt Nam vẫn thiếu nhân lực trình độ cao trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu, chuyên gia an ninh mạng, quản trị hệ thống và kỹ thuật viên để đảm bảo vận hành ổn định lâu dài.
Ông Andrew Batson, Giám đốc nghiên cứu Trung tâm dữ liệu toàn cầu của JLL cho rằng, Việt Nam cần giải 3 bài toán then chốt là điện, đất và kết nối.
Trong đó, việc đảm bảo nguồn điện ổn định, đặc biệt là năng lượng tái tạo và rút ngắn thời gian kết nối lưới điện là yếu tố sống còn. Quy hoạch Điện VIII được kỳ vọng sẽ cải thiện nguồn cung năng lượng và mở ra cơ chế mua bán điện trực tiếp. Tuy nhiên, từ chính sách đến triển khai thực tế vẫn cần thời gian, trong khi cạnh tranh thu hút đầu tư trong khu vực ngày càng gay gắt.
Việc tìm kiếm quỹ đất phù hợp, đặc biệt là đất sẵn sàng cho hạ tầng kỹ thuật cao (tại các khu công nghiệp/khu công nghệ cao) với chi phí hợp lý cũng là áp lực khi nhu cầu tăng cao. Giá đất dành cho trung tâm dữ liệu có thể chênh lệch 30-50% so với đất công nghiệp thông thường.
Bên cạnh đó, nhu cầu về hạ tầng kết nối tốc độ cao, độ trễ thấp và các tuyến cáp quang ổn định là yếu tố tiên quyết để đảm bảo hiệu suất hoạt động của các trung tâm dữ liệu. Hệ thống cáp biển hiện hữu và kế hoạch bổ sung các tuyến mới trong 5 năm tới sẽ đóng vai trò quyết định. Với AI, độ trễ không chỉ là yếu tố kỹ thuật, mà là lợi thế cạnh tranh.
